F-CK-1 Ching-kuo, chiến đấu cơ nội địa then chốt của Đài Loan

Trong lịch sử phát triển không quân Đài Loan (Trung Quốc), F-CK-1 Ching-kuo giữ vị trí đặc biệt khi là dòng chiến đấu cơ phản lực do địa phương tự phát triển và sản xuất ở quy mô lớn.

Dự án này không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn phản ánh yêu cầu sống còn về tự chủ quốc phòng trong điều kiện môi trường an ninh phức tạp và nhiều ràng buộc chính trị.

Hoàn cảnh ra đời của tiêm kích F-CK-1 bắt nguồn từ việc Đài Loan gặp khó khăn trong tiếp cận các tiêm kích hiện đại từ bên ngoài. Trong giai đoạn nhu cầu hiện đại hóa lực lượng phòng không tăng cao, việc mua sắm máy bay chiến đấu mới liên tục vấp phải hạn chế.

Trước tình hình đó, Đài Loan quyết định khởi động chương trình phát triển một chiến đấu cơ nội địa, tận dụng kinh nghiệm vận hành F-5 và kiến thức công nghệ thu được từ quá trình hợp tác với Mỹ.

Tiêm kích F-CK-1 được phát triển với sự tham gia của nhiều viện nghiên cứu và doanh nghiệp quốc phòng Đài Loan.

Dù không phải là bản sao trực tiếp, thiết kế của máy bay chịu ảnh hưởng rõ rệt từ F-16, đặc biệt về triết lý khí động học và bố trí buồng lái.

Tuy nhiên, tiêm kích F-CK-1 có kích thước nhỏ gọn hơn, phù hợp với nhiệm vụ phòng thủ không phận và phản ứng nhanh trong khu vực hẹp.

Về kích thước, F-CK-1 có chiều dài khoảng 14,2 m, sải cánh khoảng 9,5 m và chiều cao gần 4,4 m. Trọng lượng rỗng của máy bay vào khoảng 6.500 kg, trong khi trọng lượng cất cánh tối đa đạt khoảng 12.200 kg.

Thiết kế nhỏ gọn giúp máy bay có khả năng cơ động tốt và giảm chi phí vận hành so với các tiêm kích hạng trung.

Tiêm kích F-CK-1 được trang bị 2 động cơ phản lực cánh quạt đốt sau, mỗi động cơ tạo lực đẩy vừa phải, giúp tăng độ an toàn khi bay trên biển và nâng cao khả năng sống sót khi một động cơ gặp sự cố.

Tốc độ tối đa của máy bay đạt khoảng 1.300 km/h, tương đương Mach 1,2. Trần bay tối đa vào khoảng 16.800 m. Bán kính chiến đấu ước tính đạt khoảng 700 km, đáp ứng yêu cầu phòng không và tuần tra khu vực.

Một điểm nhấn quan trọng của tiêm kích F-CK-1 là hệ thống radar đa chế độ do Đài Loan phát triển. Radar này cho phép phát hiện và theo dõi mục tiêu trên không, mặt đất và mặt biển, hỗ trợ dẫn đường cho vũ khí chính xác.

Việc tự phát triển radar giúp Đài Loan giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và chủ động nâng cấp theo nhu cầu thực tế.

Về vũ khí, tiêm kích F-CK-1 được thiết kế cho nhiệm vụ không đối không và không đối đất ở mức cơ bản.

Trong không chiến, máy bay sử dụng tên lửa không đối không tầm ngắn dẫn đường hồng ngoại, có khả năng khóa mục tiêu bằng tín hiệu nhiệt, phù hợp cho không chiến tầm gần.

Ngoài ra, tiêm kích F-CK-1 có thể mang tên lửa không đối không tầm trung dẫn đường radar bán chủ động, dùng để tấn công mục tiêu ngoài tầm nhìn trong phạm vi cho phép của radar.

Đối với nhiệm vụ tấn công mặt đất, tiêm kích F-CK-1 mang được bom hàng không thông thường và bom dẫn đường chính xác cao.

Các loại bom dẫn đường bằng laser với khối lượng khoảng 225 kg đến 450 kg cho phép máy bay tấn công mục tiêu cố định với độ chính xác cao.

Tổng tải trọng vũ khí của tiêm kích F-CK-1 đạt khoảng 3.900 kg, phân bổ trên nhiều giá treo dưới cánh và thân.

Ngoài ra, tiêm kích F-CK-1 được trang bị pháo hàng không gắn trong thân với cỡ nòng 20 mm, phục vụ tác chiến tầm gần và yểm trợ hỏa lực khi cần thiết.

Hệ thống điều khiển hỏa lực tích hợp cho phép phi công chuyển đổi nhanh giữa các chế độ tác chiến, phù hợp với tình huống phòng không khẩn cấp.

Về mặt chiến lược, tiêm kích F-CK-1 không nhằm cạnh tranh với các tiêm kích hạng nặng hay tàng hình hiện đại, mà đóng vai trò bổ sung số lượng, duy trì năng lực phòng thủ liên tục.

Dòng máy bay này giúp vùng lãnh thổ Đài Loan giảm phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung từ Mỹ, đồng thời duy trì nền tảng công nghiệp hàng không quân sự trong nước.

Dù còn hạn chế về tầm bay, tải trọng và khả năng tác chiến tầm xa, tiêm kích F-CK-1 Ching-kuo vẫn được xem là biểu tượng của nỗ lực tự chủ quốc phòng.

Những kinh nghiệm tích lũy từ chương trình này tiếp tục ảnh hưởng đến các dự án nâng cấp và phát triển năng lực không quân của Đài Loan trong giai đoạn sau.

Việt Hùng