MiG 1.44, tham vọng chiến đấu cơ thế hệ 5 dang dở của Nga

Trong quá trình hiện đại hóa lực lượng không quân sau khi Liên Xô tan rã, Nga từng theo đuổi không chỉ 1 mà nhiều hướng phát triển chiến đấu cơ thế hệ 5.

Bên cạnh chương trình Su-57 do Cục thiết kế Sukhoi đảm nhiệm, Cục thiết kế Mikoyan cũng đề xuất một dự án tiêm kích tàng hình riêng, được biết đến với tên gọi MiG 1.44.

Hoàn cảnh ra đời của MiG 1.44 gắn liền với yêu cầu thay thế các tiêm kích hạng nặng và hạng trung như MiG-29 và Su-27 trong tương lai xa. Nga mong muốn sở hữu một chiến đấu cơ có khả năng tàng hình, siêu cơ động, tích hợp điện tử hiện đại và đủ sức đối đầu các tiêm kích thế hệ mới của Mỹ.

Trong bối cảnh đó, Mikoyan được giao nhiệm vụ phát triển một mẫu chiến đấu cơ thế hệ 5 mang triết lý thiết kế khác với Sukhoi.

MiG 1.44 được thiết kế theo cấu hình cánh tam giác kết hợp cánh mũi phía trước, giúp tăng khả năng cơ động ở tốc độ cao và góc tấn lớn.

Thân máy bay có nhiều đường nét góc cạnh nhằm giảm diện tích phản xạ radar, dù mức độ tàng hình được đánh giá là hạn chế hơn so với các thiết kế thế hệ 5 sau này.

Cửa hút khí được bố trí dưới thân, phù hợp cho bay siêu âm nhưng không tối ưu hoàn toàn cho tàng hình.

Về kích thước, MiG 1.44 có chiều dài khoảng 20 m, sải cánh gần 15 m và chiều cao khoảng 5 m. Trọng lượng cất cánh tối đa được ước tính vào khoảng 35.000 kg.

Đây là một chiến đấu cơ hạng nặng, tiệm cận kích thước của Su-57, cho thấy tham vọng của Mikoyan trong việc tạo ra một đối trọng thực sự.

MiG 1.44 được dự kiến trang bị 2 động cơ phản lực đốt sau lực đẩy lớn, cho phép đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 2, tương đương hơn 2.400 km/h.

Một trong những mục tiêu thiết kế là khả năng bay hành trình siêu âm không cần đốt sau, yếu tố quan trọng của chiến đấu cơ thế hệ 5.

Trần bay tối đa được ước tính vào khoảng 18.000 m, bán kính chiến đấu trên 1.000 km khi mang tải trọng hỗn hợp.

Về vũ khí, MiG 1.44 được thiết kế với khoang vũ khí trong thân, nhằm duy trì khả năng tàng hình. Trong không chiến, máy bay dự kiến mang tên lửa không đối không tầm trung dẫn đường radar chủ động, cho phép tấn công mục tiêu ngoài tầm nhìn.

Ngoài ra là tên lửa không đối không tầm ngắn dẫn đường hồng ngoại, dùng cho không chiến tầm gần. Các loại tên lửa này được bố trí trong khoang thân hoặc trên giá treo khi không cần duy trì cấu hình tàng hình.

Trong nhiệm vụ tấn công mặt đất, MiG 1.44 được định hướng mang bom hàng không dẫn đường chính xác cao, bao gồm bom dẫn đường quán tính kết hợp vệ tinh với khối lượng từ 500 kg đến 1.000 kg, cùng tên lửa không đối đất dẫn đường chính xác. Tổng tải trọng vũ khí được ước tính vào khoảng 8.000 kg.

Dù có thiết kế đầy tham vọng, MiG 1.44 chỉ dừng lại ở mức nguyên mẫu thử nghiệm.

Khó khăn tài chính sau khi Liên Xô tan rã, cùng việc Nga tập trung nguồn lực cho chương trình Su-57, khiến dự án của Mikoyan không thể tiến xa hơn.

MiG 1.44 vì vậy trở thành biểu tượng của một hướng phát triển tiêm kích thế hệ 5 song song nhưng không thành công.

Dù không đi vào trang bị, MiG 1.44 vẫn để lại dấu ấn nhất định trong lịch sử hàng không quân sự Nga, phản ánh giai đoạn chuyển giao đầy khó khăn nhưng giàu tham vọng của ngành công nghiệp quốc phòng nước này.

Việt Hùng