Fed có giảm lãi suất khi thị trường lao động suy giảm mạnh?

Tình thế lưỡng nan

Cục Thống kê Lao động (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ cho biết, nền kinh tế lớn nhất thế giới để mất 92.000 việc làm trong tháng 2, trái ngược với dự báo của các nhà kinh tế là sẽ tạo thêm được 59.000 việc làm. Tăng trưởng việc làm tháng 1 cũng được điều chỉnh giảm từ 130.000 xuống còn 126.000. Tỷ lệ thất nghiệp vì thế cũng tăng lên 4,4% trong tháng 2 từ mức 4,3% trong tháng 1.

“Điều này sẽ khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khó thuyết phục hơn về luận điểm ổn định thị trường lao động, vốn được sử dụng để biện minh cho sự kiên nhẫn trong việc cắt giảm lãi suất hơn nữa”, Elyse Ausenbaugh – Trưởng bộ phận chiến lược đầu tư tại J.P. Morgan Wealth Management cũng cho biết.

Tuy nhiên vấn đề là áp lực lạm phát cũng đang tăng cao theo giá dầu sau khi chiến sự tại Trung Đông bùng phát. Theo đó giá dầu đã tăng lên mức 90 USD/thùng sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, đẩy giá xăng của Mỹ tăng từ 3 USD lên 3,32 USD/gallon trong vòng một tuần. Điều đó đang tạo áp lực lớn đến lạm phát tại Mỹ, vốn đã chạy trên mục tiêu 2% của Fed trong 5 năm qua.

Trong khi Scott Anderson - Nhà kinh tế trưởng của BMO Capital Markets tại Mỹ cho biết, lạm phát dường như đang nóng lên trong quý đầu năm 2026. Ông dự báo, tốc độ tăng hàng năm của chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cơ bản – thước đo lạm phát ưa thích của Fed - có thể tăng lên mức 3,1% hàng năm trong tháng 1, từ mức 3,0 của tháng 12/2025, ghi nhận mức tăng cao nhất trong 2 năm.

Chưa dừng lại ở đó, theo ước tính của Anderson, nếu giá dầu tăng thêm 10 USD/thùng sẽ làm tăng lạm phát giá tiêu dùng từ 0,2% đến 0,4% trong năm tới.

Kết hợp lại, các yếu tố – chiến tranh, chi phí hàng hóa tăng cao và việc làm yếu hơn – đã đẩy Fed vào một tình thế khó “lạm phát đình trệ” mà các nhà hoạch định chính sách năm ngoái tưởng rằng họ có thể tránh được.

Cũng chính bởi vậy, mặc dù cho rằng báo cáo việc làm tháng 2 là một “tin xấu”, song theo Olu Sonola – Trưởng bộ phận kinh tế Mỹ của Fitch Ratings, những bất ổn mới về vến đề thuế quan, giá năng lượng cao hơn và những xung lực lạm phát mới khiến “Fed về cơ bản đang bị "đứng hình" cho đến khi những con số này ổn định thành một xu hướng bền vững và có thể hành động được”.

Tiếp tục giảm lãi suất...?

cũng có một số nhà hoạch định chính sách kêu gọi tiếp tục cắt giảm lãi suất. Chẳng hạn như Thống đốc Fed Christopher Waller. Trong bình luận trên Bloomberg Television hôm thứ Sáu (6/3), ông cho biết ông coi sự tăng giá dầu là “một sự kiện đơn lẻ” không cần đến phản ứng của Fed, mặc dù ông cũng thừa nhận sự không chắc chắn nếu xung đột Iran kéo dài và giá dầu tiếp tục tăng.

Trong khi “nếu thị trường lao động tiếp tục suy yếu… nếu chúng ta nhận được một con số tồi tệ… câu hỏi đặt ra là, tại sao các ông lại chỉ ngồi yên và không cố gắng củng cố thị trường việc làm bằng cách cắt giảm lãi suất?”, Waller nói trước khi dữ liệu việc làm tháng 2 được công bố.

Đồng quan điểm, Thống đốc Fed Stephen Miran cũng cho rằng, ông vẫn cảm thấy thị trường lao động cần được hỗ trợ nhiều hơn từ lãi suất thấp hơn, và giá dầu tăng có thể củng cố thêm niềm tin đó. “Nó làm giảm nhu cầu trong nền kinh tế vì mọi người phải chi tiêu nhiều hơn cho các sản phẩm năng lượng”, ông Miran nói với CNBC. “Vì vậy, nếu có điều gì đó - tôi do dự khi phản ứng với những gì đang xảy ra với dầu mỏ cho đến khi chúng ta biết thêm - nhưng nếu có điều gì đó, nó khiến tôi nghiêng về chính sách ôn hòa hơn nữa”.

Tuy nhiên những ý kiến kếu gọi giảm lãi suất xem ra là khá yếu ớt so với luồng quan điểm cho rằng Fed nên “đứng yên và quan sát” trong thời điểm hiện tại

Chủ tịch Fed Boston Susan Collins cho biết hôm thứ Sáu rằng, bà không thấy cần thiết phải thay đổi lãi suất trong thời gian tới, với triển vọng nới lỏng chính sách tiền tệ phụ thuộc vào việc lạm phát tiếp tục giảm xuống mục tiêu 2%.

“Dựa trên quan điểm của tôi, tôi thấy một cách tiếp cận kiên nhẫn, thận trọng là phù hợp” và “Tôi không thấy cần thiết phải điều chỉnh chính sách thêm nữa”, bà nói trong bài phát biểu sẽ được đọc trước một cuộc họp ở Springfield, Massachusetts.

... hay cần thêm thời gian quan sát...?

Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly cũng cho biết hôm thứ Sáu rằng, mặc dù báo cáo việc làm tháng 2 yếu hơn dự kiến càng làm nổi bật mối lo ngại của bà về thị trường lao động, nhưng điều đó không có nghĩa là Fed nên ngay lập tức cắt giảm lãi suất để phản ứng, do những rủi ro “hai chiều” từ lạm phát vẫn còn quá cao kết hợp với giá dầu tăng vọt do xung đột tại Trung Đông.

“Có một lựa chọn khác, cũng là một lựa chọn chính sách, đó là giữ nguyên lãi suất trong khi chúng ta thu thập thêm thông tin”, bà nói với CCNB, đồng thời cũng nhấn mạnh rằng: “Tôi chắc chắn không ở vị trí để nghĩ rằng chúng ta nên tăng lãi suất, nhưng tôi nghĩ có một vấn đề thực sự là liệu chúng ta có nên ngay lập tức hành động khẩn cấp về thị trường lao động hay nên chờ đợi để xem xét kỹ lưỡng các dữ liệu”.

Trong khi phát biểu với Bloomberg TV, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cho biết, ông vẫn hy vọng/kỳ vọng rằng các điều kiện sẽ được cải thiện để Fed tiếp tục giảm lãi suất. Nhưng “khi chúng ta đối mặt với nhiều bất ổn hơn, tôi nghĩ rằng thời điểm thích hợp để hành động cứ bị đẩy lùi”.

Tương tự Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack - một nhà hoạch định chính sách có quan diều hâu nhất tại Fed cũng cho biết hôm thứ Sáu rằng, bà không thấy cần thiết phải thay đổi lập trường chính sách tiền tệ trong bối cảnh nền kinh tế lạm phát vẫn còn “quá cao”.

Với nhu cầu cân bằng giữa lạm phát “cao” và thị trường việc làm “suy yếu”, những yếu tố này cùng với việc cắt giảm lãi suất năm ngoái đã đưa chính sách tiền tệ “vào vị thế tốt”, trong đó tác động của mục tiêu lãi suất của NHTW lên nền kinh tế là trung lập, bà cho biết trong bài phát biểu trước Diễn đàn Chính sách tiền tệ Hoa Kỳ tại thành phố New York.

“Theo kịch bản cơ bản của tôi, tôi nghĩ chính sách nên được giữ nguyên trong một thời gian khá dài khi chúng ta thấy bằng chứng cho thấy lạm phát đang giảm và thị trường lao động ổn định hơn nữa”, bà nói.

Hà Vy