Fed tăng lãi suất sau hơn 3 năm, ưu tiên cuộc chiến chống lạm phát

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh

Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nhất trí bỏ phiếu nâng lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm lên phạm vi 3,75% - 4%.

Quyết định kiên quyết tăng lãi suất của Fed cho thấy mối quan ngại của các quan chức đối với lạm phát, vốn duy trì ở mức cao trong 5 năm qua. Thị trường lao động có khả năng chống chịu tốt cũng đang cho phép Fed tập trung vào vấn đề lạm phát.

“Biện pháp chính sách hôm nay sẽ hỗ trợ việc đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% của Ủy ban trong thời gian phù hợp hơn”, các quan chức Fed viết trong tuyên bố chính sách mới nhất. Lạm phát hàng năm, được đo bằng chỉ số giá Chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), trong những tháng gần đây có xu hướng tiến gần mức 4%.

Tại cuộc họp báo sau phiên họp, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết có 3 yếu tố đã thay đổi kể từ cuộc họp Fed hồi tháng 7, bao gồm nền kinh tế mạnh lên, lạm phát không giảm và căng thẳng địa chính trị gia tăng. Theo ông, đây là những lý do chính khiến ông bỏ phiếu ủng hộ việc tăng lãi suất.

Trong các dự báo kinh tế mới, nhiều quan chức Fed dự kiến sẽ có thêm một lần tăng lãi suất vào cuối năm nay và sau đó dừng lại, tương tự như dự báo của Phố Wall.

Họ không kỳ vọng có thêm bất kỳ đợt tăng lãi suất nào trong năm 2027.

Còn về phía Chủ tịch Fed, ông vẫn tiếp tục thể hiện lập trường không đưa ra định hướng chính sách trong tương lai hoặc các ước tính về lộ trình lãi suất.

Tại phần trả lời câu hỏi của các phóng viên, ông Warsh đã đề cập đến lạm phát, những tác động kinh tế từ cuộc chiến với Iran, thị trường trái phiếu và những ảnh hưởng của AI đối với nền kinh tế Mỹ, cùng nhiều vấn đề khác.

NỀN KINH TẾ VỮNG MẠNH

Ở thời điểm hiện tại, nền kinh tế Mỹ dường như vẫn đang ở trạng thái tốt. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, tăng trưởng việc làm đã tăng mạnh trong tháng 8, trong khi tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức tương đối thấp 4,1%.

Tăng trưởng kinh tế cũng vẫn đứng vững, dù tỷ trọng lớn trong mức tăng trưởng này đến từ làn sóng chi tiêu bùng nổ cho AI. Dữ liệu mới công bố hôm 16/9 cũng cho thấy người Mỹ đã đẩy mạnh chi tiêu trong tháng trước, cho thấy Fed thực sự có dư địa để tăng lãi suất.

Việc Fed chuyển sang thắt chặt chính sách cũng cho thấy các nhà hoạch định tin rằng thị trường lao động đang ở trạng thái đủ khả năng chống chịu. Bên cạnh nhiệm vụ chống lạm phát, Fed cũng có trách nhiệm duy trì sự ổn định của thị trường lao động.

Lãi suất chủ chốt của Fed đã tăng lên phạm vi 3,75% - 4%

Tuy nhiên, không bao giờ có sự đảm bảo rằng Fed sẽ không vô tình đẩy nền kinh tế vào suy thoái mỗi khi tăng lãi suất. Trong quá khứ, một số Chủ tịch Fed từng chủ động đưa nền kinh tế vào suy thoái nếu điều đó là cần thiết để đưa lạm phát trở lại tầm kiểm soát.

Ông Kevin Warsh nhìn nhận quyết định tăng lãi suất hôm thứ Tư theo hướng tích cực, tức là nền kinh tế Mỹ đủ mạnh để có thể chịu đựng thêm một số lần tăng lãi suất. “Nhờ sức mạnh nền tảng của nền kinh tế, và như tôi đã đề cập, bởi chúng ta nhìn chung đang hoạt động phù hợp với trạng thái toàn dụng lao động, Fed có thể tập trung vào việc duy trì ổn định giá cả”, ông nhấn mạnh.

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU

Thị trường trái phiếu đã bắt đầu thực hiện một phần công việc của Fed khi khiến chi phí vay tăng lên ngay cả trước khi ngân hàng trung ương thực hiện bất kỳ đợt tăng lãi suất nào. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, một mức tham chiếu quan trọng đối với chi phí vay, đã vượt 5% vào 16/9, mức đóng cửa cao nhất kể từ năm 2007. Điều này đang tạo thêm áp lực đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp.

Chủ tịch Kevin Warsh cho biết đà tăng của lợi suất phản ánh 3 yếu tố, đó là nền kinh tế mạnh hơn, tình hình địa chính trị và sự cạnh tranh ngày càng lớn để huy động vốn.

“Nền kinh tế đang mạnh lên. Các công ty được gọi là hyperscaler đang ra thị trường để huy động vốn, vì vậy cạnh tranh về vốn là có thật và điều này phần nào giải thích cho sự gia tăng của lợi suất”, ông Warsh lưu ý, đồng thời nhắc lại rằng cuộc chiến tại Trung Đông đã tạo ra những điểm nóng trên khắp thế giới và đặt ra câu hỏi về những tác động đối với các sản phẩm được đưa đến các cửa hàng trên khắp đất nước.

THÁCH THỨC ĐỊA CHÍNH TRỊ

Quyết định lãi suất của Fed được đưa ra sau nhiều tháng chiến tranh gây xáo trộn tại Trung Đông, làm đảo lộn giá năng lượng và đe dọa khiến lạm phát trở nên dai dẳng, lan rộng hơn.

Chỉ số lạm phát được Fed ưu tiên theo dõi trong tháng 8 sẽ được công bố vào cuối tháng này, nhưng một ước tính của Fed chi nhánh Cleveland cho thấy chỉ số này có khả năng đã tăng từ tháng 8 đến đầu tháng 9.

“Không thể né tránh những điểm nóng trên khắp thế giới. Đánh giá của chúng tôi về khả năng xảy ra hoặc ít có khả năng xảy ra nhất đối với tình hình địa chính trị đã thay đổi”, ông Warsh chia sẻ.

Trong một ước tính mới công bố tuần này, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho biết cuộc chiến với Iran dự kiến sẽ khiến lạm phát tăng khoảng 0,5 điểm phần trăm vào đầu năm 2027. CBO dẫn nguyên nhân là áp lực lạm phát do lượng dầu mỏ và khí tự nhiên vận chuyển qua eo biển Hormuz giảm, cùng với những gián đoạn đối với hoạt động vận tải qua Biển Đỏ.

TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI)

Chủ tịch Kevin Warsh cũng làm rõ rằng lạm phát là ưu tiên hàng đầu của Fed và thừa nhận có những lo ngại về tác động tiềm tàng của làn sóng đầu tư và xây dựng cơ sở hạ tầng AI quy mô lớn đối với lạm phát.

Ông không đi sâu vào tác động của AI đối với giá cả, nhưng cho biết đầu tư của doanh nghiệp, trong đó phần lớn được thúc đẩy bởi AI, là rất mạnh mẽ.

Trả lời câu hỏi của phóng viên Matt Egan của CNN, ông Warsh nói rằng ông đã dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ về AI.

“Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến những gì đang xảy ra trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Chúng tôi rất quan tâm đến những tác động của AI đối với phía cầu của nền kinh tế và cuối cùng là phía cung của nền kinh tế. Tôi cho rằng vấn đề này quan trọng đến mức Fed đã thành lập một lực lượng đặc nhiệm, dự kiến đưa ra báo cáo vào cuối năm nay, để giúp chúng tôi suy nghĩ về những tác động đối với chính sách trong tương lai”, ông Warsh tiết lộ.

Một trong 5 lực lượng đặc nhiệm do ông Kevin Warsh thành lập đang nghiên cứu tác động của AI đối với kinh tế. Nhóm bao gồm ông Charles Jones, giáo sư kinh tế tại Đại học Stanford, hiện nghỉ hưu và làm việc tại Anthropic; ông Asha Sharma, Phó chủ tịch điều hành kiêm CEO Xbox của Microsoft; và ông Marc Andreessen, đồng sáng lập kiêm đối tác quản lý tại công ty đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz.

TÍNH ĐỘC LẬP CỦA FED

Khi được một phóng viên hỏi ông nghĩ gì về những lời kêu gọi cắt giảm lãi suất của Tổng thống Donald Trump, ông Warsh không nói mình đồng tình hay phản đối, nhưng nhấn mạnh tầm quan trọng của tính độc lập của Fed.

“Tôi không có gì để nói với các bạn về những cuộc trao đổi với Tổng thống, và tôi không phải là một bản tin của Phố Wall. Một phần trong tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang là chúng tôi chỉ tập trung vào phạm vi trách nhiệm của mình. Độc lập là con đường hai chiều”, ông nhấn mạnh.

Trong khi đó, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett nói với phóng viên Jake Tapper của CNN rằng Tổng thống sẽ chấp nhận quyết định tăng lãi suất mới nhất của Fed.

Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump sau đó đã đăng trên nền tảng mạng xã hội của mình rằng: “HẠ LÃI SUẤT CHO NƯỚC MỸ, VÀ NHANH LÊN!”, dù ông không trực tiếp chỉ trích ông Warsh.