Tháo gỡ 'điểm nghẽn' để thúc đẩy khoa học công nghệ trong lĩnh vực dân tộc, tôn giáo

Bộ Dân tộc và Tôn giáo. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Bộ Dân tộc và Tôn giáo vừa công bố dự thảo "Thông tư quy định quản lý chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo," lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, nhằm tháo gỡ khó khăn, khắc phục những "điểm nghẽn" của quy định hiện hành, qua đó tạo hành lang pháp lý phù hợp hơn với đặc thù quản lý trong tình hình mới.

Theo Cục Chiến lược và Chính sách Dân tộc (Bộ Dân tộc và Tôn giáo), ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó có các quan điểm chỉ đạo, nhiệm vụ, giải pháp đột phá, nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ nói chung và quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ nói riêng.

Trên cơ sở căn cứ Nghị quyết số 57-NQ/TW, Đảng ủy Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã ban hành kế hoạch, tập trung lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của bộ. Trong đó xác định “thể chế” là một trong bốn nội dung trọng tâm, cốt lõi để góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 57-NQ/TW và là điều kiện tiên quyết cần hoàn thiện, đi trước một bước; để triển khai thực hiện có hiệu quả, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, rào cản, giải phóng các nguồn lực, khuyến khích phát triển khoa học, công nghệ.

Căn cứ Luật Khoa học và Công nghệ số 29/2013/QH13, Nghị định số 08/2014/NĐ-CP ngày 27/1/2014 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số Điều của Luật khoa học và công nghệ, Ủy ban Dân tộc đã ban hành Thông tư số 1/2016/TT-UBDT quy định về quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp bộ.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp bộ từ năm 2016 đến nay, Thông tư số 01/2016/TT-UBDT cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập, cần được bổ sung hoàn thiện để đảm bảo việc quản lý, thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ hiệu quả hơn, bám sát và đáp ứng yêu cầu thực tiễn, như: Loại hình nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp bộ chưa quy định “Chương trình khoa học và công nghệ cấp bộ” cũng như quy trình quản lý nhiệm vụ này.

Tương tự, nhiệm vụ “dự án khoa học và công nghệ cấp bộ” chưa quy định rõ yêu cầu riêng đối với những dự án triển khai xây dựng mô hình thí điểm (nghiên cứu ứng dụng), việc kiểm tra, đánh giá loại hình này còn áp dụng chung đối với đề tài khoa học và công nghệ cấp bộ.

Ngoài ra, một số mẫu biểu trong Phụ lục kèm theo Thông tư số 01/2016/TT-UBDT cũng còn một số nội dung chưa phù hợp, có lỗi kỹ thuật cần bổ sung, chỉnh sửa nhằm đảm bảo việc tổ chức quản lý, triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp bộ của Ủy ban Dân tộc hiệu quả hơn.

Bên cạnh Thông tư số 01/2016/TT-UBDT, thực tiễn triển khai công tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Bộ Dân tộc và Tôn giáo cho thấy, trong thời gian qua, bộ đã và đang tổ chức triển khai các quy định mới về quản lý chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế, một số trình tự, thủ tục, bước thực hiện và mẫu biểu theo quy định chung còn chưa thật sự phù hợp với đặc điểm, yêu cầu và lĩnh vực quản lý nhà nước về công tác dân tộc, tôn giáo của bộ.

Vì vậy, việc ban hành Thông tư của Bộ Dân tộc và Tôn giáo để hướng dẫn, cụ thể hóa một số nội dung về trình tự, thủ tục, trách nhiệm và mẫu biểu trong quản lý, tổ chức thực hiện chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo thuộc phạm vi quản lý của bộ là cần thiết, bảo đảm phù hợp với pháp luật hiện hành, đặc thù của lĩnh vực công tác dân tộc, tôn giáo.

Dự thảo thông tư được kỳ vọng sẽ tháo gỡ, giải quyết khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” trong thực tiễn quản lý, thực hiện chương trình, nhiệm vụ khoa học và công nghệ; tạo cơ sở pháp lý nâng cao chất lượng nghiên cứu nhiệm vụ khoa học và công nghệ, qua đó góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đặc biệt, theo Cục Chiến lược và Chính sách Dân tộc, thông tư mới không làm phát sinh thủ tục, chi phí hành chính đối với người dân, doanh nghiệp./.