G7 tung 100 triệu thùng dầu dự trữ: 'Cơn khát' diesel toàn cầu có hạ nhiệt?

G7 và các đối tác đã nhất trí giải phóng tới 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ các kho dự trữ khẩn cấp trong vòng 4 tháng tới, đưa lượng dầu dự trữ của chính phủ vào thị trường nhiên liệu vốn đã thiếu hụt sản lượng từ các nhà máy lọc dầu trong nhiều tháng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Sáu cho biết việc giải phóng dự trữ sẽ được phối hợp thông qua Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trong đó ưu tiên dầu diesel. Các nước châu Âu đã thảo luận về việc giải phóng 50 triệu thùng diesel, trong khi các thành viên IEA sẽ cung cấp thêm 50 triệu thùng dầu thô.

Tổng thống Donald Trump hoan nghênh động thái này sau khi chính quyền của ông thúc ép châu Âu sử dụng kho dự trữ khẩn cấp và đưa ra khả năng áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu diesel của Mỹ.

"Châu Âu vừa đồng ý giải phóng một lượng dầu diesel khổng lồ từ kho dự trữ lớn của họ. Quá trình này sẽ bắt đầu ngay lập tức", ông Trump viết trên Truth Social.

Thị trường lập tức phản ứng. Hợp đồng tương lai gasoil tại châu Âu giảm hơn 4% trong ngày thứ Sáu, trong khi giá dầu Brent giảm khoảng 3 USD xuống dưới 100 USD/thùng. Mức chênh lệch giá diesel so với dầu thô giảm xuống khoảng 69 USD/thùng, từ mức 76,77 USD/thùng hôm thứ Năm.

Nguồn cung từ các kho dự trữ sẽ được đưa vào thị trường trong bối cảnh nguồn cung diesel đang thiếu hụt nghiêm trọng.

Giá diesel tại Mỹ gần đây đã lên mức kỷ lục 6,50 USD/gallon. Giá hợp đồng tương lai diesel tại châu Âu đã vượt 200 USD/thùng. Các sự cố tại các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông, thiệt hại đối với các cơ sở lọc dầu của Nga và những hạn chế xuất khẩu đã khiến hàng triệu thùng nhiên liệu bị loại khỏi nguồn cung thị trường. Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã tạm dừng xuất khẩu nhiên liệu trong tháng 10 nhằm bảo đảm nguồn dự trữ trong nước.

Châu Âu cũng có lợi ích trực tiếp trong việc sử dụng lượng dầu dự trữ này. Khu vực này tiêu thụ nhiều diesel hơn sản lượng tự sản xuất và ngày càng phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ Mỹ. Nếu Mỹ áp đặt lệnh cấm xuất khẩu, nguồn cung diesel tại châu Âu sẽ càng bị thắt chặt, đồng thời có thể buộc các nhà máy lọc dầu Mỹ phải giảm công suất khi các kho chứa trong nước được lấp đầy.

Việc giải phóng dự trữ sẽ mua thêm thời gian cho thị trường. Động thái này đưa diesel vật chất vào thị trường trong giai đoạn nguồn cung thiếu hụt nghiêm trọng và giúp giảm bớt áp lực lên giá.

Tuy nhiên, động thái này không làm tăng công suất lọc dầu.

IEA trước đó đã phối hợp một đợt giải phóng 400 triệu thùng dầu dự trữ khẩn cấp vào tháng 3, sau khi cuộc chiến Iran bắt đầu. Khoảng hai phần ba lượng dầu này đã được giải phóng tính đến nay. Tuyên bố của G7 cho thấy 100 triệu thùng lần này sẽ giúp hoàn tất các cam kết giải phóng dự trữ khẩn cấp được đưa ra hồi tháng 3, thay vì tạo ra một đợt bổ sung rõ ràng 100 triệu thùng mới.

Các kho dự trữ khẩn cấp có thể giúp bắc cầu qua một cú sốc nguồn cung. Tuy nhiên, tình trạng thiếu diesel về cơ bản vẫn phụ thuộc vào việc các nhà máy lọc dầu bị hư hại hoặc phải ngừng hoạt động có thể được khôi phục và đưa trở lại vận hành hay không.