Gần 100 nghệ sĩ hội tụ tại Hà Nội, lan tỏa tinh thần Jazz Việt

Ba thế hệ Jazz cùng hội tụ

Hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, một chuỗi hoạt động về Jazz được Khoa Jazz tổ chức với nhiều nội dung từ biểu diễn, đào tạo, nghiên cứu đến giao lưu quốc tế. Trong đó, “Jazz & Friends X – Hội tụ và lan tỏa” được xây dựng như chương trình nghệ thuật trung tâm, quy tụ gần 100 nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế, đồng thời đánh dấu những thử nghiệm mới của Jazz Việt trong mối liên hệ với âm nhạc giao hưởng, chất liệu truyền thống và công nghệ.

Theo đó, chương trình diễn ra tối 6-11-2026 tại Phòng Hòa nhạc Lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Bên cạnh các nghệ sĩ Việt Nam, chương trình có sự tham gia của các nghệ sĩ, chuyên gia đến từ Mỹ, Anh, Thụy Điển và Na Uy.

Với Khoa Jazz, đây là dịp để nhìn lại một chặng đường phát triển còn khá trẻ nhưng đã hình thành nhiều thế hệ nghệ sĩ. Khoa Jazz được thành lập năm 2013, trên nền tảng đào tạo và thực hành Jazz đã được các thế hệ giảng viên, nghệ sĩ gây dựng trước đó. Từ những lớp học ban đầu, Jazz dần trở thành một lĩnh vực đào tạo ổn định, tạo ra những nghệ sĩ tiếp tục hoạt động ở nhiều không gian khác nhau của đời sống âm nhạc.

TS Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng Khoa Jazz, Tổng đạo diễn chương trình “Jazz & Friends X – Hội tụ và lan tỏa”

TS Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng Khoa Jazz, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam cho biết, chương trình sẽ có sự trở lại của những cựu sinh viên đã trưởng thành từ Khoa như: Nguyễn Hữu Vượng, Lương Việt Tú, Nguyễn Đức Hải Phong. Họ cùng các giảng viên, nghệ sĩ thuộc những thế hệ trước tạo nên cuộc gặp gỡ giữa người dạy, người học và những nghệ sĩ đang tiếp tục theo đuổi con đường âm nhạc.

“Có thể nói chương trình lần này là sự hội tụ của 3 thế hệ Jazz Việt trưởng thành từ Khoa Jazz. Sự hội tụ và lan tỏa cũng là mong muốn của chuỗi chương trình này.” -TS Nguyễn Tiến Mạnh chia sẻ.

Đồng hành cùng chương trình, 3 cựu sinh viên Khoa Jazz gồm Nguyễn Hữu Vượng, Lương Việt Tú và Nguyễn Đức Hải Phong cùng trở lại Học viện trong vai trò Giám đốc âm nhạc. Với Nguyễn Hữu Vượng, đây là dịp trở về với Jazz sau nhiều năm hoạt động ở nhiều không gian âm nhạc khác nhau. Anh coi Jazz là “cái gốc” đã hình thành tư duy âm nhạc của mình và việc trở lại trường cũng là cơ hội được một lần nữa đứng trên sân khấu cùng các thầy và đồng nghiệp. Trong khi đó, Nguyễn Đức Hải Phong mang đến những sáng tác khai thác chất liệu dân gian từ nhiều vùng miền, được phát triển bằng ngôn ngữ Jazz. Cùng với Lương Việt Tú, ba cựu sinh viên sẽ đảm nhiệm phần âm nhạc của chương trình, góp phần kết nối những thế hệ nghệ sĩ trưởng thành từ Khoa Jazz.

Jazz gặp giao hưởng, truyền thống và công nghệ

Một trong những điểm đáng chú ý của “Jazz & Friends X” là lần đầu chương trình mở rộng sang sự kết hợp giữa Jazz và âm nhạc giao hưởng thính phòng. Theo đó, các nghệ sĩ Jazz Việt sẽ biểu diễn cùng dàn nhạc dây của Học viện, đưa những chất liệu truyền thống Việt Nam vào một cấu trúc âm nhạc rộng hơn.

Nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc (bên trái) và nghệ sĩ, nhà phê bình lý luận Jazz Paul Zetter đến từ Vương quốc Anh

Hai tác phẩm “Cội” và “Sông biển nước Nam” do nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc tham gia thực hiện là một trong những phần thể hiện rõ hướng tìm tòi này. “Cội” của Nguyễn Đức Hải Phong, với chất liệu âm nhạc Việt Nam, được phát triển trong không gian của Jazz và dàn nhạc dây. Theo nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc, điều quan trọng không nằm ở việc đưa một vài nhạc cụ truyền thống vào tiết mục Jazz, mà là tìm cách chuyển hóa chất liệu dân gian thành ngôn ngữ sáng tác và ứng tác của chính Jazz Việt. Những thế hệ đi trước đã đặt nền móng, còn thế hệ trẻ cần tiếp tục tìm kiếm cách diễn đạt để âm nhạc không chỉ dừng ở việc tiếp nhận những chuẩn mực có sẵn.

“Nếu chỉ chơi Jazz quốc tế hay sáng tác theo cách của các trường phái ở Mỹ, châu Âu thì về cơ bản vẫn là cover. Còn muốn có tiếng nói riêng thì phải dùng chất liệu của mình để tạo ra một ngôn ngữ riêng.” - nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc nhận định.

Nếu chỉ chơi nhạc Jazz quốc tế thì chỉ là “cover”, nếu tự sáng tác theo trường phái Mỹ, Âu thì vẫn chỉ là “cover”, còn lấy chất liệu âm nhạc dân gian để hình thành tiếng nói bản địa là việc cần rất nhiều người cùng làm.

Nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc

Trước câu hỏi về quá trình tiếp cận Jazz Việt, sự hợp tác với nghệ sĩ trong nước và triển vọng đưa Jazz Việt Nam ra thế giới, nghệ sĩ, nhà phê bình lý luận Jazz Paul Zetter đến từ Vương quốc Anh cho rằng, diện mạo Jazz Việt đã thay đổi rõ rệt trong hơn một thập niên qua. Ông đánh giá Khoa Jazz có bước phát triển nhanh, nền tảng đào tạo ngày càng vững và Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển, cạnh tranh cùng những thị trường Jazz mạnh như Nhật Bản.

Theo ông, bên cạnh việc tiếp cận chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, điều quan trọng là các nghệ sĩ Việt Nam cần tiếp tục tìm cách sáng tạo riêng, đặc biệt khai thác Jazz để đào sâu và làm mới những giá trị của âm nhạc truyền thống Việt Nam. Đây là một trong những hướng để Jazz Việt khẳng định vị trí trên bản đồ Jazz thế giới.

Hội tụ và lan tỏa

Không chỉ dành cho những nghệ sĩ đã có vị trí trong nghề, chuỗi hoạt động còn tạo không gian cho thế hệ trẻ với chương trình “Jazz & Friends IX – Youth – Sắc Việt” diễn ra vào tối 9-10 tại Phòng Hòa nhạc Nhỏ, với sự tham gia của sinh viên, hướng tới những thử nghiệm trẻ trung và cách tiếp cận Jazz từ chất liệu văn hóa Việt Nam.

Nếu chương trình dành cho sinh viên đặt trọng tâm vào thế hệ kế tiếp thì “Jazz & Friends X – Hội tụ và lan tỏa” lại tạo ra cuộc gặp giữa nhiều thế hệ đã và đang làm nên diện mạo Jazz Việt. Sự kết nối này cũng phản ánh một thực tế rằng Jazz ở Việt Nam không còn chỉ là câu chuyện của những nghệ sĩ tiên phong mà đã hình thành một hệ sinh thái đào tạo, sáng tác, biểu diễn và nghiên cứu.

Bên cạnh chương trình biểu diễn, chuỗi hoạt động còn mở rộng sang lĩnh vực công nghệ âm nhạc. Hội thảo quốc tế “Nhạc Jazz và Công nghệ âm nhạc” sẽ diễn ra ngày 5-11 tại Phòng Hòa nhạc Nhỏ, tập trung vào những vấn đề liên quan đến công nghệ trong sáng tác, biểu diễn, sản xuất âm nhạc, Live Electronics và đào tạo Jazz. Tại đây, các chuyên gia, nghệ sĩ đến từ Na Uy, Thụy Điển và Anh sẽ cùng các giảng viên, nghệ sĩ Việt Nam trao đổi về những thay đổi mà công nghệ mang lại cho hoạt động sáng tạo. Đây cũng là lần đầu “Jazz & Friends” mở rộng không gian chương trình theo hướng kết nối Jazz với công nghệ sáng tạo và những phương thức biểu diễn mới.

Cùng với biểu diễn và hội thảo, cuốn sách “Tác giả - Tác phẩm Jazz Việt 2026” do Omega+ phối hợp với Nhà xuất bản Thế giới phát hành cũng là một nội dung trong chuỗi hoạt động. Cuốn sách giới thiệu các tác giả, nghệ sĩ và tác phẩm, đồng thời góp phần ghi lại quá trình phát triển của Jazz Việt, tạo thêm nguồn tư liệu cho nghiên cứu, giảng dạy và thực hành.

Từ những thế hệ đầu tiên tiếp nhận Jazz cho đến sự ra đời của Khoa Jazz và lớp nghệ sĩ trẻ hôm nay cho thấy Jazz Việt đang từng bước xác lập vị trí trong đời sống âm nhạc. “Jazz & Friends X – Hội tụ và lan tỏa” vì thế không chỉ là một chương trình quy tụ nghệ sĩ nhân dịp kỷ niệm 70 năm của Học viện, mà còn là dịp nhìn lại quá trình tiếp nhận, đào tạo và sáng tạo Jazz ở Việt Nam.

Từ góc nhìn của lãnh đạo Học viện, PGS.TS Nguyễn Huy Phương - Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam kỳ vọng những thành quả đã được gây dựng sẽ tiếp tục được các thế hệ nghệ sĩ, giảng viên và sinh viên Khoa Jazz phát triển trong chặng đường mới. Ông cho rằng Khoa Jazz cần tiếp tục hoàn thiện những lĩnh vực còn thiếu, trong đó có đào tạo thanh nhạc Jazz, đồng thời phát huy sức sáng tạo của thế hệ trẻ để mở rộng không gian của Jazz tại Việt Nam. Từ nền tảng đã có, những cuộc hội tụ như “Jazz & Friends X – Hội tụ và lan tỏa” không chỉ là dịp nhìn lại hành trình đã qua mà còn mở ra những hướng đi mới cho Jazz Việt trong giai đoạn 2026–2031.