Gần 70% founder từng trải qua căng thẳng nghiêm trọng

Hãy học cách tái tạo năng lượng tinh thần, quản lý stress khoa học để duy trì hiệu suất đỉnh cao mà không đánh đổi sức khỏe. Ảnh: withdouble

Áp lực khởi nghiệp không chỉ đến từ thị trường, dòng tiền hay những quyết định chiến lược mang tính sống còn. Với nhiều nhà sáng lập, thử thách lớn nhất lại nằm ở chính trạng thái tinh thần của họ. Những buổi sáng bắt đầu bằng hàng chục email chưa đọc, lịch họp dày đặc và chuỗi trách nhiệm nối dài dễ cuốn người lãnh đạo vào guồng quay làm việc không điểm dừng. Đam mê vẫn còn đó, nhưng năng lượng thì cạn dần theo từng ngày.

Kiệt sức vì thế không còn là câu chuyện cá nhân, mà đang trở thành một hiện tượng phổ biến trong giới khởi nghiệp. Nghiên cứu năm 2023 của HubSpot cho thấy gần 70% founder từng trải qua căng thẳng ở mức độ nghiêm trọng, và hơn một phần ba trong số đó chọn cách im lặng thay vì tìm kiếm hỗ trợ. Khi mệt mỏi kéo dài, chất lượng ra quyết định suy giảm, tư duy chiến lược thiếu minh mẫn và năng lực dẫn dắt tổ chức cũng dần bị bào mòn. Một người lãnh đạo có thể điều hành cả trăm nhân sự, nhưng lại không đủ tỉnh táo để chăm sóc tâm trí của chính mình.

Các chuyên gia cho rằng đây không đơn thuần là vấn đề ý chí. Dưới góc độ khoa học thần kinh, bộ não khi liên tục chịu áp lực sẽ chuyển sang trạng thái phòng vệ. Cơ chế này làm giảm khả năng sáng tạo, suy nghĩ dài hạn, tập trung sâu và điều tiết cảm xúc. Làm việc cường độ cao mà thiếu cơ chế phục hồi chẳng khác nào vận hành một cỗ máy hiệu suất lớn bằng nguồn nhiên liệu kém chất lượng: vẫn chạy, nhưng khó bền bỉ và dễ tổn hao. Và điều đáng nói, kiệt sức không đến từ việc làm quá nhiều, mà từ việc không biết cách tái tạo năng lượng đúng cách.

Khoa học thần kinh hiện đại vì thế nhấn mạnh việc tối ưu nội lực từ bên trong. Thay vì chỉ quản lý thời gian và công việc, người lãnh đạo cần học cách quản trị tâm trí, điều chỉnh nhận thức và xây dựng khả năng phục hồi trước áp lực. Những phương pháp như tái cấu trúc tư duy, rèn luyện sự tập trung, điều tiết cảm xúc hay thiết lập trạng thái tinh thần tích cực đã được chứng minh giúp não bộ vận hành hiệu quả hơn trong môi trường căng thẳng cao.

Cuốn sách Nội Lực của Tara Swart.

Các nguyên tắc này được trình bày hệ thống trong cuốn Nội Lực của Tara Swart, một công trình kết hợp giữa khoa học thần kinh và phát triển cá nhân. Cuốn sách chỉ ra rằng não bộ có thể “tái lập trình” thông qua việc thay đổi mô thức suy nghĩ và thói quen tinh thần. Với những founder thường xuyên ra quyết định trong trạng thái quá tải, các công cụ thực hành trong sách giúp họ lấy lại sự tỉnh táo, củng cố sức bền tâm lý và chuyển hóa áp lực thành động lực hành động.

Bổ sung cho nền tảng khoa học hiện đại, Quẳng gánh lo đi và vui sống của Dale Carnegie mang đến hệ thống nguyên tắc thực tiễn về quản trị lo âu trong môi trường áp lực cao. Tác giả chỉ ra rằng, việc lo lắng kéo dài không khiến vấn đề được giải quyết tốt hơn, mà ngược lại còn bào mòn khả năng tập trung và ra quyết định. Thay vì để tâm trí mắc kẹt trong những kịch bản tiêu cực, người lãnh đạo cần rèn luyện thói quen khoanh vùng vấn đề, tách bạch điều có thể kiểm soát và điều ngoài tầm ảnh hưởng, từ đó ưu tiên hành động cụ thể và hiệu quả.

Sách Quẳng gánh lo đi và vui sống của Dale Carnegie.

Nếu hai cuốn sách trên giúp củng cố nền tảng não bộ và quản trị tâm trí, thì Lãnh đạo khôn ngoan mở ra tầng năng lực cao hơn: bản lĩnh điều hành trong môi trường biến động. Tác phẩm tập trung vào tư duy lãnh đạo tỉnh táo, khả năng giữ sự sáng suốt trước áp lực và nghệ thuật đưa ra quyết định cân bằng giữa lý trí và cảm xúc. Thay vì phản ứng theo căng thẳng tức thời, người lãnh đạo được định hướng xây dựng tầm nhìn dài hạn, duy trì sự điềm tĩnh và nuôi dưỡng văn hóa tổ chức lành mạnh.

Sách Lãnh đạo khôn ngoan

Cách tiếp cận này giúp giải phóng nguồn lực tinh thần khỏi những suy nghĩ tiêu hao năng lượng - yếu tố đặc biệt quan trọng với những người thường xuyên phải đưa ra quyết định chiến lược. Khi tâm trí đủ vững vàng, nhà lãnh đạo không chỉ tránh được tình trạng kiệt sức mà còn duy trì hiệu suất bền bỉ trong hành trình phát triển doanh nghiệp.

Lãnh đạo trong kỷ nguyên mới không chỉ là quản trị doanh nghiệp hiệu quả, mà còn là khả năng duy trì một tâm trí tỉnh táo, cân bằng và giàu năng lượng trước mọi biến động. Với nhiều nhà sáng lập, việc rèn luyện tư duy và quản trị tâm trí qua những cuốn sách đúng lúc đôi khi tạo ra khác biệt lớn không kém một quyết định chiến lược.

Lam Anh