Gần 90 tỷ yên vốn vay ODA từ Nhật Bản hỗ trợ chuyển đổi xanh

ODA thế hệ mới trọng tâm là chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu

Vừa qua, tại Hà Nội, thay mặt Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương và Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đã ký 3 Công hàm trao đổi cung cấp vốn vay cho 3 chương trình, dự án với tổng giá trị gần 90 tỷ Yên.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương (thay mặt Chính phủ Việt Nam) và Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki (thay mặt Chính phủ Nhật Bản) thực hiện ký kết.

Theo đó, các khoản vay được sử dụng cho Chương trình hỗ trợ ngân sách chung cho chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu; Dự án phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai và Dự án phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc.

Việc ký kết 3 Công hàm trao đổi với tổng trị giá gần 90 tỷ Yên tiếp tục khẳng định Nhật Bản là nhà tài trợ song phương lớn nhất của Việt Nam, đồng thời thể hiện sự quan tâm và cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Nhật Bản trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa 2 nước.

Đây cũng là bước cụ thể hóa cam kết của lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Nhật trong việc triển khai các chương trình ODA thế hệ mới, với trọng tâm là chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đánh giá về ý nghĩa của các chương trình, dự án, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh, các khoản hỗ trợ lần này có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc - nơi còn nhiều khó khăn và chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu. Việc tập trung đầu tư vào cơ sở hạ tầng thiết yếu không chỉ nâng cao khả năng chống chịu thiên tai mà còn tạo điều kiện cải thiện sinh kế, thúc đẩy sản xuất và phát triển bền vững cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.

Đại sứ Ito Naoki đánh giá cao Bộ Tài chính, các bộ, ngành liên quan của Việt Nam và JICA đã phối hợp triển khai các dự án.

Theo Đại sứ Nhật Bản, Việt Nam đang thúc đẩy cải cách hướng tới một giai đoạn phát triển mới, trong đó các lĩnh vực như chuyển đổi xanh, phòng chống thiên tai và đổi mới sáng tạo sẽ trở thành trụ cột trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Trong đó, chương trình hỗ trợ ngân sách cho chuyển đổi xanh là khoản vay 50 tỷ Yên nhằm hỗ trợ Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và ứng phó thiên tai. Đáng chú ý, chương trình không chỉ là khoản vay truyền thống mà còn gắn với các đề xuất ứng dụng công nghệ tiên tiến của Nhật Bản như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu vệ tinh.

Nhật Bản ủng hộ định hướng cải cách của Việt Nam hướng đến một kỷ nguyên mới. Ông Ito Naoki kỳ vọng, nguồn vốn ODA của Nhật Bản sẽ được vận dụng hiệu quả vào các lĩnh vực như: đổi mới sáng tạo, bán dẫn, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số..., để góp phần hỗ trợ Việt Nam đạt được các mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Nhu cầu nguồn lực lớn cho tăng trưởng xanh

Trước đó, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) và Bộ Tài chính Việt Nam đã đồng tổ chức hội thảo "Khoản vay chương trình cho chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu".

Phát biểu tại hội thảo, lãnh đạo Bộ Tài chính khẳng định, mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu đã trở thành chương trình nghị sự toàn cầu trong bối cảnh môi trường suy thoái, tài nguyên cạn kiệt và biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Biến đổi khí hậu đã trở thành vấn đề toàn cầu, thách thức không biên giới đối với toàn nhân loại, thậm chí còn đang diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường và rất khốc liệt. Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Những năm gần đây, thiên tai như bão, lũ lụt xảy ra với tần suất và cường độ gia tăng, gây thiệt hại lớn về kinh tế - xã hội và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Thống kê cho thấy, chỉ tính riêng năm 2025, Việt Nam đã phải gánh chịu hậu quả của 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, làm 420 người chết, 730 người bị thương, tổng thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 100 nghìn tỷ đồng.

Trước thực tế đó, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế bền vững gắn với bảo vệ môi trường và công bằng xã hội.

Vì vậy, nhu cầu nguồn lực tài chính cho chuyển đổi xanh là rất lớn. Theo đánh giá của các chuyên gia, tổng nhu cầu tài chính cho các biện pháp giảm phát thải đến năm 2030 khoảng 68,75 tỷ USD. Trong đó, nguồn lực trong nước dự kiến khoảng 24,722 tỷ USD, chiếm 36%, còn lại khoảng 44,028 tỷ USD, tương đương 64%, cần huy động từ các nguồn quốc tế.

Do đó, Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế, trong đó có Nhật Bản, tiếp tục hỗ trợ về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực nhằm thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh và ứng phó biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, để thực hiện cam kết Việt Nam đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam cũng đã và đang thúc đẩy xây dựng khung pháp lý và chính sách để hiện thực hóa mục tiêu này.

Ninh An