Gắn bó với thực tiễn, đưa 'hơi thở' cuộc sống vào nghị trường

Nhận diện thách thức mới từ công nghệ và trí tuệ nhân tạo

Tại Tọa đàm “Từ lá phiếu tín nhiệm đến nghị trường hành động" do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và xã hội Đinh Công Sỹ chia sẻ: Bên cạnh những vấn đề đã được nhận diện, còn có nhiều vấn đề mới nảy sinh ngoài dự báo. Với sự phát triển nhanh chóng, thậm chí “vũ bão” của khoa học - công nghệ hiện nay, có những vấn đề mà trước đây chưa lường trước được. "Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể liên quan trực tiếp đến việc làm của thanh niên, khi robot có thể thay thế con người ở một số khâu nhất định. Theo đó, việc làm của thanh niên trong thời gian tới cũng sẽ chịu tác động từ quá trình này", ông Sỹ dẫn ví dụ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và xã hội Đinh Công Sỹ phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: Khánh Duy

Không chỉ dừng lại ở đó, theo ông Đinh Công Sỹ, việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo trong học đường cũng đặt ra nhiều vấn đề cần được quan tâm. Hiện nay, một số quốc gia đã có phản ứng chính sách đối với vấn đề này. Đơn cử, như Singapore hoặc một số nước ở châu Âu đã cấm học sinh dưới 15 tuổi sử dụng trong nhà trường, do lo ngại những tác động đến nhận thức cũng như ảnh hưởng tới não bộ của trẻ em trong quá trình chưa phát triển.

Theo ông, những vấn đề mới mẻ như vậy đòi hỏi đại biểu dân cử phải tiếp tục tiệm cận, nghiên cứu và theo dõi. Điều này đặt ra yêu cầu đối với đại biểu là vừa phải nghiên cứu một cách rất cụ thể theo từng nhóm đối tượng, từng vùng miền, nhưng đồng thời cũng cần có tầm nhìn vĩ mô để tháo gỡ các điểm nghẽn và đặc biệt là phải có giải pháp đối với những vấn đề mới phát sinh.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và xã hội Đinh Công Sỹ, các giải pháp không thể do một mình đại biểu “tự nhiên mà nghĩ ra được”, mà cần có dữ liệu khoa học, có sự hỗ trợ của các nhà khoa học, thậm chí là các công trình nghiên cứu của nhiều bên liên quan tới các lĩnh vực như công nghệ, sức khỏe, tâm thần… Từ các dữ liệu này, đại biểu sẽ có cách nhìn khách quan hơn, khoa học hơn và thực tiễn hơn trong quá trình hoạch định chính sách.

Trau dồi kỹ năng số trong kỷ nguyên mới

Đề cập đến tâm thế để giải quyết những vấn đề nêu trên, ĐBQH Đinh Công Sỹ cho rằng cần đặc biệt chú trọng một số yếu tố:

Thứ nhất, sự chủ động. Chủ động trong hành động và trong thực hiện nhiệm vụ đại biểu của mình. Muốn như vậy, đại biểu cần tăng cường đi cơ sở, tiếp xúc với nhiều nhóm cử tri khác nhau. Theo ông, hiện nay có thể tiếp cận thông tin trên môi trường số, tuy nhiên như vậy là chưa đủ. Thông tin trên mạng không phải lúc nào cũng chính xác, thậm chí có những thông tin sai lệch. Vì vậy, việc xác minh lại, đối chiếu lại với những thông tin đã có sẵn là rất cần thiết. Đi cơ sở không chỉ là đến với cử tri của mình mà còn phải đến với nhiều nhóm cử tri khác nhau để có thông tin đầy đủ hơn.

Thứ hai, nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ. ĐBQH Đinh Công Sỹ cho biết, ông có điều kiện và cơ hội được trải qua giai đoạn chuyển giao từ Quốc hội Khóa XIII, khi khối lượng tài liệu giấy sử dụng còn rất lớn. Mỗi kỳ họp, đại biểu có thể phải sử dụng tới khoảng 20 - 30kg tài liệu giấy và phải xếp ra kín mặt bàn... Tuy nhiên, chuyển sang các khóa XIV, XV, đặc biệt là Quốc hội Khóa XV, đã có sự chuyển biến rất rõ nét. Chỉ cần một thiết bị như iPad, đại biểu đã có thể tiếp cận đầy đủ tất cả các thông tin. Tuy nhiên, việc sử dụng công nghệ trên các thiết bị này cũng có những khó khăn nhất định, đòi hỏi phải có kỹ năng. Vì vậy, mỗi đại biểu cần tiếp tục trau dồi các kỹ năng để sử dụng hiệu quả, đồng thời kết hợp với các phương thức truyền thống.

Thứ ba, tinh thần cầu thị và học hỏi không ngừng. Theo ĐBQH Đinh Công Sỹ, Quốc hội là cơ quan tổng thể, là tiếng nói của rất nhiều giới, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác nhau, vì vậy việc học tập lẫn nhau là điều hết sức bình thường. Những người nhiều tuổi hơn đôi khi cũng cần lắng nghe, quan sát để học hỏi từ những người trẻ; ngược lại, các đại biểu trẻ cần học hỏi từ kinh nghiệm xử lý thông tin và kỹ năng nghị trường của các đại biểu đi trước.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và xã hội Đinh Công Sỹ cho rằng, để làm được những điều đó, đại biểu phải có được tâm thế chủ động, cầu thị, không ngừng học hỏi, gắn bó với thực tiễn, đồng thời biết sử dụng công nghệ và dựa vào dữ liệu khoa học... Khi đó, mới có thể đưa được tiếng nói, hơi thở cuộc sống vào nghị trường Quốc hội và chuyển hóa thành các quy phạm pháp luật phục vụ đời sống Nhân dân.

Phan Diệp