Giá Bitcoin đã vượt 78.000 USD bằng cách nào?

Vừa qua, Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố sẽ tăng gấp đôi quy mô các hoạt động mua lại trái phiếu chính phủ có kỳ hạn dài nhất, từ 2 tỷ USD lên 4 tỷ USD cho mỗi đợt. Thông tin này góp phần kéo lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm giảm từ 5,34% - mức cao nhất trong 19 năm - xuống quanh 5,19%.

Chỉ trong thời gian ngắn, giá Bitcoin đã tăng khoảng 25% và vượt mốc 78.000 USD vào ngày 22/8. Đà tăng giá đã khiến khoảng 4 tỷ USD các vị thế đặt cược giá giảm bị thanh lý trong giai đoạn 20-21/8.

Theo CoinDesk, một thay đổi tương đối nhỏ trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ đã góp phần châm ngòi cho đợt tăng mạnh nhất của Bitcoin trong nhiều tháng qua. Đà giảm của lợi suất trái phiếu dài hạn đã tạo cớ để các nhà giao dịch đồng loạt đóng những vị thế đặt cược giá tiền số đi xuống, vốn đã tích tụ ở mức kỷ lục.

Khi lợi suất trở thành đối thủ của Bitcoin

Việc mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính là hoạt động chính phủ mua lại các trái phiếu đã phát hành trước đó từ nhà đầu tư. Chương trình này chủ yếu nhằm cải thiện tính thanh khoản cho các trái phiếu kho bạc cũ và hỗ trợ chính phủ quản lý cơ cấu nợ. Đáng chú ý, đây không phải là nới lỏng định lượng (QE), tức chính sách Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tạo thêm tiền dự trữ để mua tài sản nhằm nới lỏng các điều kiện tài chính.

"Về mặt cơ chế, hoạt động mua lại trái phiếu không phải QE mà chủ yếu là công cụ để quản lý thanh khoản và cơ cấu nghĩa vụ nợ của Bộ Tài chính", Jeff Ko, chuyên gia phân tích trưởng tại CoinEx, nhận định.

"Xét quy mô tương đối nhỏ của chương trình, tôi cho rằng động thái này nên được nhìn nhận nhiều hơn như một tín hiệu, một dạng 'tấm đệm chính sách' mềm dành cho thị trường trái phiếu dài hạn", ông nói thêm.

Lợi suất trái phiếu đã trở thành vấn đề ngày càng đáng lo ngại đối với các tài sản rủi ro. Một cách đơn giản, lợi suất trái phiếu là khoản sinh lời nhà đầu tư nhận được khi nắm giữ trái phiếu. Giá trái phiếu đang lưu hành tăng thì lợi suất giảm và ngược lại.

Bitcoin hưởng lợi từ xu hướng lợi suất trái phiếu giảm. Ảnh: CoinDesk.

Trái phiếu chính phủ Mỹ từ lâu được xem là một trong những nơi trú ẩn an toàn nhất cho dòng tiền. Trong khi đó, Bitcoin không mang lại lãi suất chỉ đơn thuần nhờ việc nắm giữ, do đó lợi nhuận chủ yếu phụ thuộc vào kỳ vọng giá tài sản này tăng lên.

Lợi suất trái phiếu kho bạc càng cao, nhà đầu tư càng có nhiều lý do để yêu cầu Bitcoin và các tài sản biến động mạnh khác phải mang lại triển vọng sinh lời hấp dẫn hơn trước khi họ sẵn sàng đưa tiền vào những khoản đầu tư có rủi ro cao hơn.

"Lợi suất có thể ngày càng trở thành đối thủ cạnh tranh của Bitcoin", Hong Yea, đồng sáng lập kiêm CEO Grvt, nhận định.

"Khi lợi suất của các tài sản gần như không có rủi ro ở mức cao, Bitcoin không chỉ cạnh tranh với các tài sản rủi ro khác. Nó đang cạnh tranh với mức lợi nhuận mà nhà đầu tư có thể kiếm được mà không cần phải chấp nhận quá nhiều rủi ro. Điều đó làm thay đổi ngưỡng sinh lời mà dòng vốn yêu cầu", ông nói.

Theo Yea, nếu nhà đầu tư có thể kiếm được 4-5% lợi nhuận trên các thị trường truyền thống, tiền số phải đưa ra một lý do thuyết phục hơn nhiều để dòng tiền chấp nhận dịch chuyển lên các tài sản rủi ro cao hơn.

"Khi lợi suất giảm, ngưỡng này cũng hạ xuống. Dòng vốn sẽ sẵn sàng tìm kiếm tăng trưởng và chấp nhận rủi ro nhiều hơn, vốn về mặt lịch sử là môi trường thuận lợi hơn cho Bitcoin", vị CEO nói thêm.

Trái phiếu chỉ là mồi lửa?

Lợi suất trái phiếu kho bạc dài hạn có ảnh hưởng lớn đến chi phí vay trong toàn bộ nền kinh tế và thường được theo dõi sát như một thước đo về mức độ thắt chặt của các điều kiện tài chính.

Lợi suất dài hạn cao khiến mọi thứ, từ lãi suất vay mua nhà đến chi phí huy động vốn của doanh nghiệp, trở nên đắt đỏ hơn. Đồng thời, chúng cũng làm giảm mức độ sẵn sàng của nhà đầu tư trong việc nắm giữ những tài sản có giá trị phụ thuộc nhiều vào triển vọng tăng trưởng trong tương lai hoặc sự cải thiện của thanh khoản.

Tuy nhiên, quy mô đợt tăng của Bitcoin cho thấy diễn biến trên thị trường trái phiếu có thể chỉ là chất xúc tác. Điều quan trọng hơn nằm ở cách các nhà giao dịch đã định vị trước đó.

"Thị trường tiền số đang trao cho sự can thiệp của Bộ Tài chính Mỹ nhiều công lao hơn mức đáng có. Mức độ dữ dội của đợt ép đóng vị thế bán cho thấy thị trường đã nghiêng về một phía một cách nguy hiểm ngay từ trước thông báo của Bộ Tài chính", Shawn Young, chuyên gia phân tích trưởng tại MEXC Research, nhận định.

VN-Index tăng vọt lên mốc 78.000 USD chỉ trong 2 ngày. Ảnh: CoinMarketCap.

Theo Young, diễn biến trên thị trường trái phiếu tạo ra một cơ hội cho Bitcoin thay vì làm thay đổi toàn diện bức tranh vĩ mô. "Bộ Tài chính đã mở một van xả áp, nhưng thị trường tiền số lại định giá động thái này như thể một sự thay đổi mô hình đã diễn ra", ông nói.

"Diễn biến trên thị trường trái phiếu khiến các vị thế bán bị buộc phải đóng nhanh hơn là thực sự cải thiện câu chuyện vĩ mô của Bitcoin. Trái phiếu kho bạc vẫn đang cạnh tranh quyết liệt để thu hút dòng vốn cận biên mà Bitcoin cần. Theo tôi, việc Bitcoin tiến lên 70.000 USD vẫn còn khá sớm", Young nói thêm.

Chuyên gia này đặc biệt theo dõi diễn biến ở phần dài của đường cong lợi suất. Theo ông, nếu lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng trở lại trên 4,7% và lợi suất 30 năm tiến về 5,3%, đợt bứt phá của Bitcoin sẽ ngay lập tức bị đặt dấu hỏi.

Diễn biến của lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm cũng ngày càng vận động theo những động lực riêng, thay vì chỉ đơn thuần phản ánh kỳ vọng của thị trường về chính sách lãi suất ngắn hạn của Fed.

"Một cách lý giải cho câu chuyện lợi suất hiện nay là diễn biến không còn chủ yếu xoay quanh kỳ vọng Fed nới lỏng chính sách, mà nằm ở việc lãi suất dài hạn đang dịch chuyển tương đối độc lập với kỳ vọng chính sách trong ngắn hạn", Himanshu Sahay, đồng sáng lập kiêm Giám đốc công nghệ của Arch Lending, nhận định.

"Cho đến nay, Bitcoin phần lớn vẫn phớt lờ diễn biến này. Điều đó có thể cho thấy đây chưa phải là thị trường được dẫn dắt bởi niềm tin mạnh mẽ theo bất kỳ chiều hướng nào, mà đơn giản là thị trường vẫn đang tìm kiếm đủ lượng cầu mới để thoát khỏi vùng dao động hiện tại", ông nói.

Theo Sahay, rủi ro lớn hơn sẽ xuất hiện nếu lợi suất dài hạn tăng cao bắt đầu tác động đến kỳ vọng lạm phát và làm thay đổi khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư trên diện rộng.

"Lợi suất cao thường cạnh tranh dòng vốn với các tài sản không mang lại thu nhập như Bitcoin. Tuy nhiên, rủi ro đáng chú ý hơn có thể nằm ở điều gì sẽ xảy ra nếu lợi suất tăng bắt đầu đẩy kỳ vọng lạm phát đi lên", ông nhận định.

Tiền ồ ạt chảy vào Bitcoin

Động thái trên thị trường trái phiếu cũng không diễn ra một cách đơn lẻ. Tại một cuộc gặp về tiền số ở Nhà Trắng trong tuần này, Tổng thống Donald Trump tiếp tục kêu gọi Mỹ duy trì vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực tài sản số, đồng thời thúc giục Quốc hội thúc đẩy một phiên bản của Đạo luật Minh bạch (Clarity Act) - dự luật về cấu trúc thị trường tiền số đang bị trì hoãn tại Thượng viện.

Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ cũng ghi nhận khoảng 650 triệu USD dòng vốn ròng trong tuần này, tạo thêm một nguồn cầu trong bối cảnh các nhà đầu tư bán khống bị buộc phải rút khỏi thị trường.

Trong khi đó, phép thử tiếp theo của Bitcoin là liệu đồng tiền số này có thể duy trì trên đường trung bình động 200 ngày quanh 69.000 USD hay không. Chỉ báo này phản ánh mức giá trung bình của Bitcoin trong khoảng 200 phiên giao dịch gần nhất và thường được giới giao dịch xem như một ranh giới tương đối giữa xu hướng dài hạn tích cực và tiêu cực.

Bitcoin đã vượt qua ngưỡng trên và tiếp tục tăng. Nhưng sau cú bứt phá, điều thị trường cần chứng kiến là liệu đồng tiền số lớn nhất thế giới có thể giữ vững vùng giá này hay không, trong khi nhà đầu tư vẫn có thể nhận mức lợi suất gần 5% chỉ bằng cách nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ.