Ứng dụng công nghệ mới giúp nâng tầm ẩm thực Thái Lan

Ẩm thực đường phố là một trong những nét hấp dẫn của du lịch Thái Lan với du khách quốc tế. (Nguồn: Getty Images)

Thức ăn đường phố ngon nhất Bangkok từ lâu đã luôn tồn tại trong một “bản đồ ký ức” đối với cây bút ẩm thực người Thái Choltanutkun Tun-atiruj.

Bản đồ ấy được định hình từ thói quen và nhịp sống của từng khu phố: Từ đám đông công sở, học sinh, sinh viên gần đó cho đến các tiểu thương bán đủ món, từ moo ping (thịt heo nướng xiên) ăn kèm xôi cho đến hủ tiếu Pad Thai hay kuay teow reua - món hủ tiếu thuyền với nước dùng đậm đà nêm tiết bò hoặc tiết heo, ăn cùng thịt và các loại gia vị.

Hiện thực hóa các “bản đồ ký ức”

Các nhà chức trách Thái Lan hiện đang nỗ lực biến những “bản đồ ký ức” giống như vậy trở thành một bản đồ chính thức và bài bản hơn. Và ứng dụng Thai Street Gold Star, do Văn phòng xúc tiến doanh nghiệp nhỏ và vừa phối hợp cùng Đại học Suan Dusit phát triển, đã chính thức ra mắt vào cuối tháng 7 vừa qua. Dự án đang được triển khai trên diện rộng tại Bangkok, Pattaya (tỉnh Chonburi) và Chiang Mai.

Theo đó, ứng dụng mới được kỳ vọng giúp nâng cao mức độ nhận diện và khả năng tiếp cận cho các quán ăn đường phố, đồng thời góp phần nâng tầm ẩm thực xứ chùa Vàng theo các tiêu chuẩn quốc tế. Khi sử dụng ứng dụng, người dùng có thể tìm kiếm các gian hàng đạt chuẩn, xem thực đơn và được hỗ trợ chỉ đường cụ thể tới từng địa điểm.

Để nhận được chứng nhận, các chủ nhà hàng, quán ăn sẽ phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo nét bản sắc và đặc trưng của món ăn cũng như cung cấp các tiêu chuẩn phục vụ khách hàng.

Ông Aphisavadh Sirivadhanawaravachara, một nhà nghiên cứu về quản lý khách sạn và du lịch tại Thái Lan, nhận định ứng dụng Thai Street Gold Star sở hữu tiềm năng lớn để nâng tầm ngành ẩm thực quốc gia này nhờ gia tăng sự xuất hiện của các nhà hàng và mở ra những cơ hội tiếp thị mới.

“Không nên chỉ coi đây là một công cụ để quản lý hay di dời các nhà hàng, quán ăn mà hãy nhìn nhận đó là cơ hội tạo ra một hệ sinh thái giúp các tiểu thương phát triển kinh doanh, xây dựng thương hiệu, tiếp cận thị trường mới và kết nối hiệu quả hơn với ngành du lịch”, ông Aphisavadh phân tích.

Theo ông Sirivadhanawaravachara, Thái Lan đang sở hữu lợi thế khổng lồ về sự đa dạng của ẩm thực địa phương, đồng thời gợi ý ứng dụng hoàn toàn có thể tiến tới việc quảng bá những món ăn, nguyên liệu, truyền thống văn hóa và trải nghiệm ẩm thực đặc trưng của từng vùng miền.

Để nhận được chứng nhận, các chủ nhà hàng, quán ăn sẽ phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo nét bản sắc và đặc trưng của món ăn. (Nguồn: SCMP)

Nhà báo chuyên mảng ẩm thực và phong cách sống Sansern Srisawat nhận xét ứng dụng sẽ giúp người dân bản địa lẫn du khách dễ dàng định vị giữa “mê cung” nhà hàng, quán ăn khắp cả nước.

“Hiện nay, tôi thấy mọi người hay dùng Google Maps để tìm đường, nhưng nền tảng đó không được thiết kế chuyên biệt cho ẩm thực”, ông nói. “Ứng dụng mới sẽ giúp khách hàng dễ đưa ra quyết định và có thêm niềm tin ở các quán ăn này”.

Ông Srisawat nói thêm, đây cũng có thể coi là một kênh tiếp thị thay thế cho các tiểu thương đang bị bóp nghẹt về lợi nhuận sau khi đăng ký lên các nền tảng giao đồ ăn để tìm kiếm khách hàng.

Gắn với bài toán sinh kế

Đối với nhiều du khách, ẩm thực đường phố là lý do nhiều người tìm đến Thái Lan. Số liệu từ chính phủ cho thấy quy mô thị trường ẩm thực đường phố của xứ chùa Vàng đã đạt giá trị hơn 261 tỷ Baht (khoảng 7,9 tỷ USD).

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của nó vượt xa khỏi bài toán du lịch đơn thuần.

“Ẩm thực đường phố không phải là một sản phẩm du lịch được ‘gắn thêm’ vào các đô thị Thái Lan. Đó là cách mà cư dân đô thị Thái Lan tự nuôi sống mình mỗi ngày”, ông Weerapak Samsiripong, nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu dân số và xã hội (Đại học Mahidol), nhấn mạnh.

Ông Weerapak, người chuyên nghiên cứu về ẩm thực đường phố và an ninh đô thị, cho biết, sinh kế của rất nhiều người dân lao động Thái Lan đang phải dựa vào các sạp hàng ăn đường phố, đặc biệt là nhóm dân cư có thu nhập thấp.

“Thai Street Gold Star sẽ phát huy hiệu quả nhất nếu nó được đồng bộ hóa với các tiêu chuẩn hiện hành... Nó có thể trở thành một dấu ấn quy chuẩn chung mà bức tranh ẩm thực này đang rất cần”, chuyên gia Weerapak nhìn nhận.

Dù vậy, ông cũng chỉ ra rằng vẫn còn những khoảng trống trong công tác hỗ trợ, truyền thông và hướng dẫn thực hành cho một số chủ gian hàng, đặc biệt là khi chính sách được triển khai ở cấp địa phương.

Thách thức giữ gìn “linh hồn” đường phố

Nỗ lực gần đây của chính quyền địa phương trong việc quản lý các hàng quán vỉa hè bằng cách di dời tiểu thương vào các khu chợ quy hoạch cũng dấy lên lo ngại rằng thành phố có thể mất đi phần nào sức hút vốn có đối với du khách.

Nhiều người lao động Thái Lan đang kiếm sống hàng ngày nhờ những gánh hàng ăn trên đường phố. (Nguồn: EPA)

“Trừ khi bạn đến những nơi như Phố Tàu (Chinatown) hay đường Khao San... số lượng hàng quán hiện đã ít hơn so với vài năm trước. Nhiều người bán hàng rong đã bị dời đi hoặc quy hoạch lại”, cô Choltanutkun Tun-atiruj chia sẻ.

Dù thừa nhận những vỉa hè ở Bangkok đã trở nên sạch đẹp hơn, đặc biệt là ở các khu vực như Sukhumvit, cô cho biết, các quầy đồ ăn đường phố mới chính là những nét chấm phá mang lại “sự quyến rũ và bản sắc cho thành phố”.

Ông Srisawat bày tỏ mong muốn thấy các quán ăn lâu đời “phát triển mạnh mẽ nhưng vẫn giữ trọn vẹn bản sắc nguyên bản”, thay vì tự biến mình thành các gian hàng trong các trung tâm thương mại lớn hay các khu vực nườm nượp du khách.

Còn ông Weerapak khẳng định, đây không phải là một bài toán “một mất một còn”, bởi Thái Lan không nhất thiết phải đánh đổi giữa việc bảo tồn sức hút của các gian hàng đường phố và với vấn đề quy hoạch đô thị.

“Sáng kiến này hoàn toàn có tiềm năng bảo tồn và nâng tầm văn hóa ẩm thực đường phố Thái Lan, miễn là nó giúp các tiểu thương trở nên chuyên nghiệp hơn nhưng vẫn bảo vệ được tính nguyên bản. Nếu làm được điều đó, ứng dụng Thai Street Gold Star sẽ không chỉ dừng lại ở một công cụ tìm kiếm đồ ăn mà có thể trở thành một công cụ chiến lược cho sự”, ông nói.