Giá cà phê Việt Nam chịu sức ép khi Brazil được dự báo có vụ mùa kỷ lục

Thị trường Việt Nam trầm lắng sau kỳ nghỉ lễ

Theo Reuters, giá cà phê robusta tại khu vực Tây Nguyên giảm nhẹ trong tuần này khi hoạt động giao dịch chưa trở lại bình thường sau kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài. Trong bối cảnh tồn kho thấp và nhu cầu chưa cải thiện, các nhà giao dịch cho biết thị trường hiện khá vắng lặng.

Ngày 5/9, cà phê robusta nhân xô tại Tây Nguyên được nông dân chào bán khoảng 94.200-95.000 đồng/kg, giảm nhẹ so với mức 95.700-96.500 đồng/kg của tuần trước.

Một nhà giao dịch tại vùng trồng cà phê cho biết thị trường vẫn rất vắng lặng do nhiều người chưa trở lại làm việc sau kỳ nghỉ lễ.

Một nhà giao dịch khác đưa mức chào mua 89.500 đồng/kg đối với cà phê giao tháng 12.

Triển vọng sản lượng cũng đang là vấn đề được thị trường quan tâm. Dù Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) ước tính sản lượng cà phê niên vụ hiện tại tương đương vụ trước, một số nông dân cho biết lượng quả non rụng khỏi cây khá lớn, làm gia tăng lo ngại về sản lượng thực tế.

Trong khi đó, xuất khẩu tiếp tục cho thấy lượng cà phê Việt Nam đưa ra thị trường quốc tế đang ở mức cao. Theo Cục Thống kê Việt Nam, xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026 đạt 1,33 triệu tấn, tăng 13,7% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu cà phê trong giai đoạn này giảm 8,6%, xuống 6 tỷ USD.

Riêng tháng 8, xuất khẩu đạt 132.000 tấn, tăng 13,7% so với cùng kỳ năm trước.

Brazil củng cố triển vọng nguồn cung

Trong khi thị trường Việt Nam trầm lắng, những thông tin tích cực từ Brazil đang góp phần giảm bớt lo ngại về nguồn cung trên thị trường thế giới.

StoneX, công ty môi giới và tư vấn có trụ sở tại Mỹ, dự báo sản lượng cà phê Brazil niên vụ 2026-2027 đạt kỷ lục 77,2 triệu bao loại 60 kg, tăng 2,6% so với ước tính hồi tháng 3 và cao hơn 23,9% so với 62,3 triệu bao của niên vụ 2025-2026.

Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ là vụ cà phê lớn nhất từ trước đến nay của Brazil, vượt kỷ lục 67,6 triệu bao của niên vụ 2020-2021 khoảng 14,2%.

Đáng chú ý, sản lượng arabica được StoneX dự báo đạt mức cao nhất lịch sử, trong khi robusta đạt 25,4 triệu bao, thấp hơn mức kỷ lục 25,8 triệu bao của vụ trước.

So với ước tính trước đó, StoneX nâng dự báo sản lượng arabica thêm 1,6 triệu bao và robusta khoảng 300.000 bao. Sau quá trình khảo sát trên diện rộng trong thời gian thu hoạch, công ty này ước tính sản lượng arabica đạt 51,8 triệu bao, tăng 41,9% so với niên vụ trước.

StoneX cũng duy trì triển vọng tích cực đối với vụ robusta 2027-2028. Cây cà phê đã hoàn thành giai đoạn ra hoa và nếu điều kiện thời tiết tiếp tục thuận lợi, sản lượng có thể tương đương hoặc thậm chí vượt kỷ lục của niên vụ 2025-2026.

Đối với arabica, triển vọng vụ 2027-2028 phức tạp hơn do cây bước vào chu kỳ năm mất mùa. Tuy nhiên, tác động này có thể được bù đắp một phần nhờ diện tích mở rộng và việc tái canh bằng các giống có năng suất cao.

Thời tiết trong những tháng tới, đặc biệt là nhiệt độ và lượng mưa từ tháng 1 đến tháng 3, sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với triển vọng vụ mùa mới.

Thu hoạch arabica Brazil chậm và chất lượng đáng lo ngại

Dù sản lượng được dự báo ở mức kỷ lục, tiến độ thu hoạch arabica tại Brazil vẫn chậm hơn cùng kỳ năm ngoái.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nâng cao về Kinh tế Ứng dụng (CEPEA), vụ arabica 2026-2027 đã tiến gần giai đoạn hoàn tất tại hầu hết các vùng sản xuất vào cuối tháng 8. Thời tiết khô ráo trong những tuần gần đây giúp tiến độ được cải thiện đáng kể, nhưng vẫn chưa bắt kịp năm trước.

Tại phía nam Minas Gerais, khoảng 90% diện tích arabica đã được thu hoạch vào cuối tháng 8, tăng từ 65% hồi đầu tháng. Tại Cerrado Mineiro, tỷ lệ thu hoạch đạt 85-90%, so với khoảng 50% đầu tháng 8. Zona da Mata có tiến độ nhanh nhất, với khoảng 97% diện tích đã hoàn thành thu hoạch.

Một vấn đề đáng chú ý khác là chất lượng. CEPEA cho biết lượng mưa cao hơn mức trung bình trong mùa đông không chỉ làm chậm thu hoạch mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng thử vị của cà phê. Vụ 2026-2027 được dự báo có thể nằm trong nhóm những vụ có chất lượng thấp nhất trong những năm gần đây, với tỷ lệ cà phê có chất lượng thử vị kém khá cao.

Đối với vụ 2027-2028, thời tiết trong tháng 9 và tháng 10 đang được theo dõi chặt chẽ vì đây là giai đoạn quan trọng đối với quá trình ra hoa. Lượng mưa có vai trò kích thích ra hoa và hỗ trợ phát triển hoa, trong khi nhiệt độ ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu hoa và quá trình hình thành quả non.

Xuất khẩu của Brazil cũng khởi đầu niên vụ 2026-2027 với tốc độ cao hơn năm trước. Theo Hội đồng các nhà xuất khẩu cà phê Brazil (Cecafé), nước này xuất khẩu 3,03 triệu bao trong tháng 7, tháng đầu tiên của niên vụ mới, tăng 9,9% so với 2,76 triệu bao cùng kỳ năm 2025.

Indonesia đối mặt nguy cơ giảm sản lượng arabica

Tuy nhiên, triển vọng nguồn cung không hoàn toàn đồng nhất giữa các nước sản xuất. Indonesia đang đối mặt với nguy cơ giảm sản lượng arabica do ảnh hưởng của lũ lụt và sạt lở đất cuối năm 2025.

Các trận lũ lụt và sạt lở đất đã làm hư hại khoảng 17.070 ha diện tích canh tác cà phê.

Tại tỉnh Aceh, nơi nổi tiếng với cà phê Arabica Gayo, nông dân đã ghi nhận năng suất giảm ngay trong đợt thu hoạch sớm. Đây là vụ thu hoạch đầu tiên kể từ khi khu vực này chịu thiệt hại do lũ lụt và sạt lở.

Tại những trang trại chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, sản lượng có thể giảm 30-40% so với năm trước.

Aceh chiếm gần 10% tổng sản lượng cà phê Indonesia và khoảng một phần tư sản lượng arabica của nước này.

Theo USDA, sản lượng cà phê Indonesia niên vụ 2026-2027 được dự báo giảm 1 triệu bao, xuống 11,38 triệu bao loại 60 kg. Indonesia hiện chiếm khoảng 6% sản lượng cà phê toàn cầu.

Diễn biến này tạo ra một yếu tố đối trọng với triển vọng nguồn cung tích cực hơn tại Brazil, Việt Nam, Ethiopia và một số khu vực Trung Mỹ.

Nguồn cung cải thiện nhưng rủi ro thời tiết vẫn hiện hữu

Triển vọng nguồn cung cà phê đang có sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực.

Tại Brazil, sản lượng niên vụ 2026-2027 được StoneX dự báo đạt kỷ lục, trong khi xuất khẩu của Việt Nam tăng mạnh. Những yếu tố này đang góp phần giảm bớt lo ngại về nguồn cung và tạo sức ép lên giá cà phê.

Ngược lại, Indonesia có nguy cơ giảm sản lượng arabica do ảnh hưởng của thiên tai. Tại Brazil, chất lượng arabica bị ảnh hưởng bởi lượng mưa cao hơn mức trung bình, trong khi thời tiết trong tháng 9 và tháng 10 sẽ tiếp tục được theo dõi do có ý nghĩa quan trọng đối với vụ 2027-2028.

Đối với Việt Nam, diễn biến giao dịch sau kỳ nghỉ lễ, lượng xuất khẩu và triển vọng sản lượng thực tế sẽ tiếp tục là những yếu tố đáng chú ý đối với thị trường trong nước.

Trên thị trường quốc tế, tiến độ và chất lượng vụ Brazil, sản lượng thực tế của Indonesia cùng diễn biến thời tiết tại các vùng trồng sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng đối với giá cà phê.