Giá cước vận tải có nơi tăng 50%, Bộ Xây dựng kiến nghị 'nóng'

Giá cước xe khách nhiều nơi tăng 50%. Ảnh: Quỳnh Danh.

Trong báo cáo gửi Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn, Bộ Xây dựng cho biết chi phí nhiên liệu đang chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động vận tải, khiến nhiều loại hình vận chuyển phải điều chỉnh giá cước.

Vận tải hàng không, hàng hải chịu áp lực chi phí lớn

Trong lĩnh vực hàng không, nhiên liệu bay hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng. Bên cạnh đó, việc nhiều không phận tại Trung Đông như Iran, Iraq, Kuwait, Qatar, UAE và Israel bị đóng hoặc hạn chế khiến các hãng phải điều chỉnh lộ trình bay, kéo theo chi phí khai thác tăng.

Ngoài nhiên liệu, các hãng còn phải chịu thêm chi phí bay qua hành lang thay thế và phụ phí rủi ro bảo hiểm...

Hiện giá nhiên liệu hàng không MOPS Jet A-1 Singapore đang ở mức khoảng 160,57 USD/thùng và có thể tăng lên gần 170 USD/thùng trong tháng 3 do lo ngại căng thẳng leo thang và nguồn cung hạn chế. Nếu giá Jet A-1 tăng lên 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng hơn 70%.

Đối với hàng hải và đường thủy, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30-40% tổng chi phí vận hành. Khi giá nhiên liệu tăng 20%, giá vận tải hàng hải có thể tăng khoảng 15%, còn vận tải thủy nội địa tăng khoảng 18%.

Riêng vận tải biển quốc tế qua khu vực Trung Đông phải điều chỉnh hành trình để tránh vùng xung đột, khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 14-20 ngày. Các hãng tàu đồng thời áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh từ 2.000 đến 4.000 USD mỗi container.

Theo ghi nhận của Bộ Xây dựng, giá dịch vụ vận tải quốc tế trên một số tuyến từ TP.HCM đi UAE, Mỹ và châu Âu đã tăng khoảng 2-3 lần.

Giá cước xe khách nhiều tuyến tăng tới 50%

Trong vận tải đường bộ, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30-40% giá thành vận tải ôtô. Giá xăng dầu tăng khiến nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh giá cước vận chuyển, kéo theo chi phí logistics và giá thành hàng hóa tăng.

Báo cáo cho thấy một số địa phương ghi nhận mức tăng giá cước xe khách trên 30%. Trong đó, Ninh Bình có tuyến tăng tới 50%, Quảng Ninh và Vĩnh Long, Tuyên Quang, Lào Cai tăng khoảng 33%, Huế tăng 31% và Cà Mau tăng 30%.

Các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai cũng ghi nhận mức tăng 50% do địa hình khó khăn, tiêu hao nhiên liệu lớn.

Nhóm địa phương có mức tăng giá trung bình từ 10% đến 30% gồm TP.HCM, Hải Phòng, Cần Thơ, Điện Biên, Cao Bằng, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Sơn La, Lai Châu, Thái Nguyên và Đồng Nai.

Tại các trung tâm logistics lớn như Hải Phòng và Quảng Ninh, giá vận tải hàng hóa và container tăng khoảng 10-24%, tạo áp lực lên chuỗi cung ứng cảng biển.

Riêng tại TP.HCM, taxi điện chiếm khoảng 83% thị phần taxi và đang đi ngược xu hướng khi một số hãng giảm khoảng 10% giá cước nhằm hỗ trợ người dân.

Trong khi đó, vận tải đường sắt cũng đã điều chỉnh giá cước từ ngày 8/3, tăng 15% đối với vận tải hàng hóa và 10% đối với vận tải hành khách. Nhiên liệu hiện chiếm khoảng 26% chi phí vận hành của ngành đường sắt.

Kiến nghị giảm thuế, phí để hỗ trợ doanh nghiệp vận tải

Trước áp lực chi phí gia tăng, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường.

Trong đó, Bộ đề xuất đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu trong nước để đảm bảo nguồn cung xăng dầu. Đồng thời, cần duy trì cơ chế làm việc cấp cao với các nước trong khu vực như Thái Lan và Trung Quốc nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam thực hiện các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký cũng như việc mua hàng trong tương lai.

Bộ cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét hỗ trợ tài chính, tăng giới hạn tín dụng, tăng mức bảo lãnh L/C để hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng, dầu, nguyên liệu dầu thô nhằm đảm bảo nguồn cung cho thị trường trong nước.

Về chính sách tài khóa, Bộ Xây dựng kiến nghị Bộ Tài chính nghiên cứu phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu trong thời gian phù hợp để giảm áp lực chi phí.

Ngoài ra, Bộ cũng đề xuất tiếp tục các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vận tải như giảm 50% phí cất hạ cánh và điều hành bay trong lĩnh vực hàng không; miễn, giảm lệ phí ra vào cảng, bến thủy nội địa; đồng thời xem xét đưa nhiên liệu phục vụ vận tải vào danh mục hàng hóa được giảm thuế VAT từ 10% xuống mức phù hợp.

Theo Bộ Xây dựng, thời gian tới các cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra việc kê khai và niêm yết giá cước vận tải, bảo đảm việc điều chỉnh giá phù hợp với biến động chi phí đầu vào và tuân thủ quy định của pháp luật.

Thủy Tiên