Giá dầu thế giới khó quay lại mức trước xung đột

Công nhân làm việc tại nhà máy lọc dầu ở tỉnh Wasit, Iraq. Ảnh: THX/TTXVN

Trong báo cáo, KIEP đưa ra 3 kịch bản chính gồm đạt được lệnh ngừng bắn sớm; xung đột kéo dài kèm phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu toàn cầu; và căng thẳng tiếp tục leo thang khi Mỹ và Iran tấn công các cơ sở năng lượng của nhau trong khu vực. Đáng chú ý, ở tất cả các kịch bản, giá dầu đều không quay lại mức trước xung đột là 63 USD/thùng.

KIEP nhận định, ngay cả khi căng thẳng sớm hạ nhiệt, giá dầu vẫn có thể duy trì ở mức 90 USD/thùng vào quý IV năm sau. Trong trường hợp xung đột kéo dài và nguồn cung toàn cầu giảm khoảng 10%, giá dầu có thể tăng lên 117 USD/thùng. Đặc biệt, ở kịch bản leo thang xấu nhất, giá dầu có thể vọt lên 174 USD/thùng, thậm chí cao hơn do các yếu tố rủi ro chưa được tính hết.

KIEP cho rằng việc khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng bị hư hại sẽ mất nhiều thời gian, khiến nguồn cung tiếp tục bị thắt chặt trong khi nhu cầu gia tăng do các nước đẩy mạnh tích trữ.

Hàn Quốc hiện phụ thuộc lớn vào năng lượng Trung Đông, với 69,1% lượng dầu thô nhập khẩu đến từ khu vực này trong năm ngoái. Trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung, KIEP khuyến nghị cần đa dạng hóa nguồn nhập khẩu và chuẩn bị các biện pháp ứng phó khẩn cấp. Chính phủ Hàn Quốc đã triển khai cơ chế hoán đổi dự trữ dầu chiến lược, cho phép các nhà máy lọc dầu tạm vay dầu từ kho dự trữ và hoàn trả sau khi nguồn cung thay thế từ Mỹ hoặc các khu vực khác được vận chuyển tới nhằm giảm thiểu gián đoạn nguồn cung trong bối cảnh bất ổn gia tăng.

Cùng ngày, các chuyên gia cảnh báo doanh số bán lẻ của Mỹ có thể suy giảm trong thời gian tới nếu xung đột với Iran kéo dài, dù số liệu tháng 2 ghi nhận mức tăng nhẹ. Theo báo cáo của Cục Điều tra Dân số thuộc Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 2/4, doanh số bán lẻ trong tháng 2 tăng 0,6% so với tháng trước, song số liệu này chưa phản ánh tác động của xung đột với Iran, hiện đã bước sang tuần thứ 5.

Ông Dean Baker, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, nhận định với tình hình xung đột hiện nay, Mỹ khó tránh khỏi việc lạm phát tăng và tốc độ tăng trưởng doanh số chậm lại. Trong khi đó, ông Gary Hufbauer - chuyên gia tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson - cho rằng giá dầu có thể duy trì quanh mức 100 USD/thùng trong phần lớn thời gian năm nay, kéo theo lạm phát có thể tiến gần hoặc vượt 4%.

Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần tuyên bố xung đột sẽ sớm kết thúc nhưng các chuyên gia nhận định việc chấm dứt chiến sự có thể khó khăn hơn dự kiến. Giới chuyên gia cho rằng nếu hoạt động tại eo biển Hormuz không sớm trở lại bình thường, giá dầu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Ngoài ra, nguy cơ thiếu hụt phân bón toàn cầu cũng có thể xảy ra, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng nếu eo biển Hormuz không sớm được khơi thông.

Các cuộc thăm dò cho thấy người dân Mỹ ngày càng có cái nhìn tiêu cực hơn về nền kinh tế trong bối cảnh xung đột kéo dài. Một khảo sát của CNN công bố ngày 2/4 cho thấy khoảng 2/3 người dân Mỹ cho rằng các chính sách của Tổng thống Trump đã làm suy giảm điều kiện kinh tế trong nước.

Tại Malaysia, Liên đoàn Du lịch Malaysia (MTF) cho biết ngành du lịch nước này đang đối mặt với áp lực chi phí ngày càng tăng do giá nhiên liệu neo cao. Chủ tịch MTF Sri Ganesh Michiel cho biết các biến động này đang tạo ra những thách thức mới đối với ngành, vốn hoạt động theo mô hình đặt trước dài hạn. Cụ thể, các gói du lịch thường được đàm phán trước nhiều tháng theo các hợp đồng ràng buộc với các đối tác quốc tế, khiến doanh nghiệp không thể điều chỉnh giá khi chi phí phát sinh tăng đột biến. Nhiều công ty cũng thường phụ thuộc vào các đơn vị vận tải bên thứ 3 như xe buýt, tàu thuyền và phà, nên chi phí nhiên liệu tăng sẽ tạo hiệu ứng dây chuyền trong toàn bộ chuỗi giá trị du lịch.

MTF kêu gọi Chính phủ Malaysia triển khai các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp, bao gồm trợ cấp nhiên liệu cho các đơn vị vận tải, giảm chi phí tạm thời cho doanh nghiệp du lịch và các chính sách ổn định ngắn hạn. Tổ chức này cảnh báo nếu không có hành động kịp thời, sức cạnh tranh của ngành du lịch Malaysia có thể bị suy giảm, kéo theo tác động tiêu cực tới toàn bộ hệ sinh thái và niềm tin của đối tác quốc tế.