Giá dầu thế giới tăng hơn 2% khi chiến sự Mỹ-Iran lan rộng, eo biển Hormuz gần như tê liệt

Giá xăng dầu thế giới tăng trong phiên giao dịch ngày thứ 5 khi thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt với rủi ro nguồn cung ngày càng lớn từ Trung Đông. Nguyên nhân chính đến từ việc eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn trong bối cảnh chiến sự giữa Mỹ và Iran leo thang, khiến dòng chảy dầu khí quan trọng của khu vực bị ảnh hưởng.

Tại thời điểm 10h hôm nay (giờ Việt Nam), dầu Brent tăng 1,67 USD, tương đương 2,05%, lên mức 83,07 USD/thùng. Dầu thô WTI của Mỹ cũng tăng 1,94 USD, tương đương 2,60%, lên 76,60 USD/thùng.

Xung đột giữa Mỹ và Iran mở rộng vào ngày thứ 4 sau khi một cuộc tấn công của Mỹ đánh trúng tàu chiến Iran ngoài khơi Sri Lanka. Cùng thời điểm, các nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ đã ủng hộ chiến dịch quân sự của Tổng thống Donald Trump chống lại Iran, đồng thời bỏ phiếu bác bỏ một nghị quyết lưỡng đảng nhằm chấm dứt chiến dịch không kích và yêu cầu Quốc hội phê chuẩn hành động quân sự.

Ở Trung Đông, hoạt động khai thác dầu cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Iraq – quốc gia sản xuất dầu lớn thứ hai trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ – đã phải cắt giảm gần 1,5 triệu thùng mỗi ngày do thiếu kho chứa và không có tuyến xuất khẩu khả dụng.

Trong lĩnh vực khí đốt, Qatar – nhà sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất vùng Vịnh – tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với hoạt động xuất khẩu khí đốt vào ngày thứ Tư. Các nguồn tin cho biết phải mất ít nhất một tháng để sản lượng có thể quay trở lại mức bình thường.

Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược liên quan tới gần một phần năm lượng năng lượng tiêu thụ toàn cầu, đã gần như dừng lại trong ngày thứ năm liên tiếp kể từ khi chiến sự với Iran và các động thái đáp trả của Tehran xảy ra.

Cơ quan điều hành thương mại hàng hải của Anh cho biết thuyền trưởng của một tàu chở dầu neo cách cảng Mubarak Al Kabeer của Kuwait khoảng 30 hải lý về phía đông nam đã nghe và nhìn thấy một vụ nổ lớn. Sau đó, một tàu nhỏ được phát hiện rời khỏi khu vực.

Theo đánh giá của J.P. Morgan trong một báo cáo gửi khách hàng, Iran hiện vẫn tránh tấn công trực tiếp vào phần lớn cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng. Tuy nhiên, rủi ro đối với hoạt động vận tải biển vẫn ở mức rất cao. Ngân hàng này ước tính khoảng 329 tàu chở dầu đang bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh.

J.P. Morgan cho rằng khả năng lưu trữ dầu tại các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh cùng với mặt bằng giá năng lượng hiện tại sẽ là yếu tố quyết định thời gian kéo dài của chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu. Liên minh này bao gồm Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Qatar, Kuwait, Oman và Bahrain.

Theo đánh giá của ngân hàng này, phần lớn các mỏ dầu trong khu vực có thể khởi động lại chỉ trong vài ngày nếu điều kiện cho phép, và công suất khai thác thường có thể phục hồi hoàn toàn trong vòng hai đến ba tuần.

Tuy vậy, việc khôi phục sản lượng cần được thực hiện dần dần để tái tạo áp suất trong các tầng chứa dầu, đặc biệt tại Iraq – nơi hoạt động bơm nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình khai thác. Hiện tại, rào cản lớn nhất đối với thị trường năng lượng không nằm ở yếu tố địa chất mà chủ yếu xuất phát từ các vấn đề về hậu cần và vận chuyển.

Quốc Duẩn