Gia Lai: Siết quản lý quỹ nhà công, xử lý tài sản bỏ trống

Vì sao nhà công chưa được khai thác?

Ngày 8/9, Thường trực HĐND tỉnh Gia Lai tổ chức phiên giải trình, chất vấn, tập trung làm rõ những tồn tại trong quản lý, sử dụng và khai thác tài sản công, trong đó có quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước. Qua chất vấn cho thấy, sau sáp nhập, tỉnh đang quản lý hàng trăm căn nhà nhưng vẫn còn nhiều tài sản bỏ trống, chưa hoàn thiện hợp đồng cho thuê và công nợ tiền thuê kéo dài.

Đại biểu Trần Nhật Quân đặt câu hỏi chất vấn lãnh đạo Sở Xây dựng Gia Lai.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Gia Lai, trước thời điểm sáp nhập, tỉnh quản lý 309 căn nhà. Sau sáp nhập, tổng số nhà ở do Sở quản lý là 293 căn. Trong đó, 172 căn đang cho thuê và đã ký hợp đồng; 75 căn có người sử dụng nhưng chưa ký hợp đồng; 46 căn đang để trống, gồm 27 căn tại khu vực Gia Lai Đông và 19 cơ sở nhà, đất tại Gia Lai Tây.

Tại phiên chất vấn, đại biểu Trần Nhật Quân đề nghị lãnh đạo Sở Xây dựng làm rõ nguyên nhân nhiều căn nhà bị bỏ trống, chưa được đưa vào khai thác, sử dụng, gây lãng phí tài sản công; đồng thời báo cáo tổng số tiền còn phải truy thu và giải pháp thu hồi đối với những căn nhà đã cho thuê nhưng nhiều năm chưa thu được tiền.

Giải trình vấn đề này, Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai Nguyễn Trường Sơn cho biết, tình trạng nhà để trống, chưa ký hợp đồng và nợ tiền thuê kéo dài xuất phát từ nhiều nguyên nhân.

Ông Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai trả lời chất vấn.

Theo ông Sơn, việc quản lý, sử dụng, vận hành nhà ở cũ thuộc tài sản công được thực hiện theo quy định. Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại như nợ, chậm nộp tiền thuê nhà và một số cơ sở nhà, đất để trống, chưa được xử lý hoặc chưa ký hợp đồng.

Đối với công nợ tiền thuê, một phần khoản nợ được chuyển tiếp từ các thời kỳ trước. Bên cạnh đó, một số trường hợp có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, thu nhập thấp, chỉ đủ trang trải các nhu cầu sinh hoạt thiết yếu; một số trường hợp phải nhận hỗ trợ của Nhà nước nên chưa bảo đảm khả năng thanh toán đầy đủ tiền thuê nhà.

Một số hộ kiến nghị sẽ thanh toán toàn bộ tiền thuê còn nợ khi Nhà nước thực hiện bán, hóa giá nhà. Hiện các hộ này vẫn đóng tiền thuê nhà hằng tháng.

Cũng theo ông Sơn, đối với các căn nhà bỏ trống, nhiều căn nằm trong các khu chung cư, nhà tập thể đã xuống cấp, thuộc diện phải di dời, thu hồi hoặc xử lý theo chủ trương của tỉnh. Một số trường hợp chưa thể xử lý riêng lẻ do liên quan đến cả khu nhà.

Đáng chú ý, ngày 22/8/2026, UBND tỉnh Gia Lai ban hành Quyết định số 3622/QĐ-UBND phê duyệt phương án thực hiện Đề án di dời các hộ dân đang sinh sống tại các khu nhà tập thể thuộc tài sản công, nằm trong kế hoạch xây dựng lại các chung cư cũ xuống cấp.

Theo đó, trong năm 2027, tỉnh phải hoàn thành việc di dời các hộ dân tại các khu nhà ở số 42-44 Tăng Bạt Hổ, số 120 Lê Lợi, số 197 Tăng Bạt Hổ, số 667 Trần Hưng Đạo và số 67 Lê Hồng Phong, phường Quy Nhơn.

Hiện Sở Xây dựng Gia Lai đang quản lý 293 căn nhà ở sau sáp nhập.

Sau khi di dời, Sở Xây dựng sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất quy hoạch và mục đích sử dụng cụ thể đối với quỹ nhà, đất được thu hồi. Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh sẽ tiếp nhận, quản lý và đề xuất phương án khai thác theo quy định.

Đối với các cơ sở nhà, đất khác đang bỏ trống, Sở Xây dựng đang rà soát, đề xuất bán đấu giá hoặc giao địa phương quản lý, xử lý theo quy định. Sở cũng đã đề xuất UBND tỉnh thống nhất chủ trương bán 7 căn nhà, trong đó 3 căn đã có quyết định bán.

Siết thu hồi công nợ, xử lý tài sản bỏ trống

Theo Sở Xây dựng, tính đến tháng 8/2026, số tiền thu từ cho thuê nhà thuộc tài sản công đạt hơn 731 triệu đồng, trong khi tiền thu từ bán nhà đạt hơn 1,6 tỷ đồng. Đối với khoản công nợ tiền thuê nhà từ các thời kỳ trước chuyển sang, sau khi đôn đốc, thu hồi, số dư còn hơn 700 triệu đồng.

Bên cạnh xử lý các tài sản bỏ trống, Sở Xây dựng xác định việc thu hồi công nợ tiền thuê nhà là một trong những nhiệm vụ cần tập trung thực hiện.

Chủ tịch HĐND tỉnh Rah Lan Chung phát biểu tại phiên họp.

Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai Nguyễn Trường Sơn cho hay, đối với những trường hợp thuộc diện được miễn, giảm tiền thuê, Sở đang phối hợp với Sở Nội vụ và UBND các phường xác minh để xác định chính xác đối tượng, thời gian được hưởng và số tiền được miễn, giảm. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng xác định số tiền còn phải nộp và đề xuất UBND tỉnh xem xét, giải quyết.

Đối với những hộ có hoàn cảnh khó khăn nhưng không thuộc diện miễn, giảm, ngành chức năng sẽ tiếp tục vận động, đối thoại, xây dựng lộ trình thanh toán phù hợp và yêu cầu cam kết cụ thể về thời gian, số tiền thanh toán.

Trường hợp không có lý do chính đáng nhưng không thực hiện nghĩa vụ, nếu không trả đủ tiền thuê từ 3 tháng trở lên, Sở Xây dựng sẽ tham mưu, đề xuất UBND tỉnh thực hiện trình tự, thủ tục thu hồi nhà ở theo quy định.

Để hạn chế phát sinh công nợ mới, Trung tâm Quy hoạch và Kiểm định xây dựng được yêu cầu đối chiếu công nợ đến từng hợp đồng, từng hộ thuê hằng tháng; thông báo đầy đủ nghĩa vụ tiền thuê và cảnh báo ngay khi phát sinh nợ từ tháng đầu tiên. Khi nợ đến tháng thứ hai, đơn vị phải trực tiếp làm việc với người thuê để xác định nguyên nhân và có biện pháp xử lý kịp thời.

Kết luận nội dung chất vấn, giải trình, Chủ tịch HĐND tỉnh Rah Lan Chung nhấn mạnh: Quản lý nhà ở thuộc tài sản công là vấn đề quan trọng, cần được quan tâm nhằm tránh lãng phí, thất thoát và sử dụng tài sản không hiệu quả.

Chủ tịch HĐND tỉnh yêu cầu UBND tỉnh và Sở Xây dựng tiếp tục rà soát, thống kê đầy đủ quỹ nhà; xử lý các nhà không còn sử dụng, nhà xuống cấp; giải quyết những tồn tại trong thu tiền thuê và xây dựng phương án sắp xếp, bố trí, khai thác hiệu quả tài sản công, nhất là tài sản dôi dư sau sắp xếp đơn vị.

"Mục tiêu cuối cùng hướng tới là việc quản lý nhà ở, tài sản công của Nhà nước phải được tiến hành quản lý chặt chẽ theo đúng quy định pháp luật, được sử dụng, khai thác có hiệu quả, tránh lãng phí, tránh vi phạm pháp luật", Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh.

Quang cảnh phiên giải trình, chất vấn của thường trực HĐND tỉnh.

Chủ tịch HĐND tỉnh Rah Lan Chung đồng thời giao các Ban của HĐND tỉnh nghiên cứu, giám sát chuyên đề đối với nội dung quản lý nhà ở thuộc tài sản công, qua đó phát hiện những bất cập và có kiến nghị xử lý. UBND tỉnh được đề nghị nghiên cứu, xem xét giao các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác quản lý, sử dụng và khai thác quỹ nhà này.

Thực hiện yêu cầu trên, Sở Xây dựng sẽ tiếp tục rà soát, phân loại, hoàn thiện hồ sơ và đề xuất phương án xử lý đối với quỹ nhà thuộc tài sản công; định kỳ kiểm tra, xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan nếu để nhà bỏ trống hoặc công nợ tiền thuê kéo dài.

Trung tâm Quy hoạch và Kiểm định xây dựng chịu trách nhiệm theo dõi hợp đồng, thu tiền thuê, đôn đốc thu hồi nợ, kiểm tra hiện trạng và kịp thời báo cáo các trường hợp thuộc diện thu hồi. Việc rà soát toàn diện, xử lý từng nhóm tài sản, thu hồi công nợ và tăng cường giám sát được kỳ vọng từng bước đưa quỹ nhà, đất công vào quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích, khai thác hiệu quả, hạn chế thất thoát, lãng phí nguồn lực Nhà nước.