Giá LNG châu Á tăng mạnh, nhiều tàu chở khí bẻ lái khỏi châu Âu

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều tàu chở LNG đi châu Âu đang đổi hành trình sang các cảng châu Á. Ảnh: Nikkei Asia.

Theo dữ liệu của công ty nghiên cứu Kpler, một số tàu LNG xuất phát từ Mỹ và các khu vực khác, vốn dự kiến cập cảng châu Âu, đã đổi hướng sang châu Á. Chẳng hạn, tàu Elisa Ardea sau khi rời một cơ sở xuất khẩu tại bang Texas (Mỹ) và đang trên đường đến cảng nhập khẩu ở Hà Lan đã rẽ hướng về phía Nam khi đi qua Đại Tây Dương và chuyển lộ trình tới một cảng ở tỉnh Chiba (Nhật Bản), theo Nikkei Asia.

Trên thực tế, xu hướng chuyển hướng này đã bắt đầu được ghi nhận từ ngày 3/3, khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang. Tính đến nay, ít nhất 7-8 tàu LNG đã đổi hướng giữa Đại Tây Dương và nhiều khả năng tiếp tục hành trình tới châu Á qua tuyến đường vòng Mũi Hảo Vọng.

Ông Go Katayama, chuyên gia phân tích chính của Kpler, đánh giá việc nhiều tàu LNG đồng loạt đổi hướng trong thời gian ngắn như vậy là khá bất thường.

Nguyên nhân chủ yếu được cho là khoảng chênh lệch giá giữa hai thị trường châu Âu và châu Á. Khi giá LNG tại một khu vực cao hơn đáng kể, các tàu thường được chuyển sang nơi bán được giá tốt hơn, đặc biệt với các lô hàng từ Mỹ và Nigeria vốn ít bị ràng buộc bởi hợp đồng dài hạn và có thể bán lại.

Theo chỉ số giá giao ngay Japan Korea Marker (JKM) của S&P Global Energy, giá LNG giao cho châu Á trong tháng 4 được giao dịch ở mức 24,8 USD/MMBtu vào đầu tuần này, cao hơn gấp đôi so với ngày 27/2 trước khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công vào Iran. Trong khi đó, giá giao ngay tại châu Âu hiện vào khoảng 20-21 USD/MMBtu.

Đà tăng giá LNG tại châu Á còn được thúc đẩy bởi việc QatarEnergy tuyên bố tình trạng bất khả kháng ngày 4/3, cho phép công ty năng lượng nhà nước này tạm thời không thực hiện nghĩa vụ cung cấp theo hợp đồng.

Chuyên gia Atsuko Kawasaki của S&P Global Energy nhận định: “Việc eo biển Hormuz trên thực tế bị đóng cửa vẫn tiếp diễn và tình trạng nguồn cung thắt chặt đang đẩy giá LNG lên cao”. Đây vốn là tuyến vận chuyển quan trọng của nguồn LNG từ Trung Đông, đặc biệt từ Qatar - nhà xuất khẩu LNG lớn của khu vực.

Theo Kpler, khoảng 86 triệu tấn LNG mỗi năm đi qua eo biển Hormuz, trong đó 90% được vận chuyển sang châu Á. Trung Quốc là nước nhập khẩu lớn nhất với khoảng 20 triệu tấn mỗi năm, tương đương khoảng 30% tổng lượng LNG nhập khẩu của nước này, nhưng vẫn có thể bổ sung nguồn cung từ sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu qua đường ống.

Trong khi đó, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc có ít lựa chọn hơn. Đài Loan nhập khoảng 8,2 triệu tấn LNG từ Trung Đông mỗi năm, chiếm 34% tổng nhập khẩu, còn Hàn Quốc nhập khoảng 7,4 triệu tấn, tương đương 15%.

Nhật Bản nhập khoảng 4,1 triệu tấn LNG từ Trung Đông mỗi năm, tương đương 6% tổng lượng nhập khẩu. Tuy nhiên, do nhiều nhà máy điện hạt nhân dự kiến bảo trì trong năm nay, nước này sẽ phải tăng sử dụng các nhà máy điện chạy LNG. Nhà phân tích cấp cao Masanori Odaka của Rystad Energy cho rằng nếu tình hình kéo dài, Nhật Bản có thể phải dựa nhiều hơn vào thị trường giao ngay để bù đắp lượng cung bị thiếu từ các hợp đồng dài hạn.

Trong khi dòng chảy LNG đang chuyển hướng sang châu Á, nguồn cung tại châu Âu lại đang thắt chặt. Một số quốc gia như Italy phụ thuộc nhiều vào nguồn LNG từ Qatar nhưng lại không có trữ lượng lớn. Theo Gas Infrastructure Europe, tính đến ngày 8/3, tồn kho khí đốt của Liên minh châu Âu đã giảm xuống dưới 30% công suất, mức thấp nhất kể từ năm 2022.

Nhìn nhận tình trạng chênh lệch trên, ông Go Matsuo, Giám đốc Viện Nghiên cứu Kinh tế và Xã hội Năng lượng của Nhật Bản cho biết: "Châu Âu cuối cùng sẽ phải đảm bảo nguồn khí đốt, điều này sẽ kích hoạt cạnh tranh với châu Á và tiếp tục gây áp lực tăng giá ở cả hai khu vực".

Hiện một số nền kinh tế châu Á đã bắt đầu gặp khó khăn trong việc mua khí đốt. Nhà nhập khẩu lớn của Ấn Độ là Petronet LNG đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng ngày 3/3 do eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Trong khi đó, Pakistan và Bangladesh, vốn phụ thuộc nhiều vào LNG từ Qatar, có thể không theo kịp mức giá tăng cao, làm gia tăng nguy cơ thiếu nhiên liệu và mất điện như từng xảy ra sau khi Nga phát động chiến dịch đặc biệt tại Ukraine năm 2022.

Lam Như