Giá nhiên liệu leo thang, hàng không tiếp tục điều chỉnh kế hoạch bay

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng, thị trường nhiên liệu hàng không toàn cầu từ tháng 4 đến đầu tháng 5/2026 tiếp tục chịu tác động mạnh từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Dù từng xuất hiện một số tín hiệu ngoại giao tích cực, tình hình khu vực này vẫn diễn biến phức tạp, kéo theo các gián đoạn trong vận chuyển và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Diễn biến trên khiến giá nhiên liệu Jet A-1 tăng mạnh trở lại và duy trì ở mức cao. Tại thị trường Singapore, giá nhiên liệu hàng không đã tăng từ khoảng 85 - 90 USD/thùng trước khủng hoảng lên mức 150-200 USD/thùng trong đầu tháng 5/2026. Riêng ngày 5/5, giá Jet A-1 vẫn dao động quanh ngưỡng 160-170 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu Brent duy trì quanh mức 102-103 USD/thùng, còn dầu WTI ở khoảng 96 USD/thùng.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, việc hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới đang tác động trực tiếp đến nguồn cung nhiên liệu hàng không. Nếu khủng hoảng kéo dài, nhiều khu vực, đặc biệt là châu Âu, có nguy cơ suy giảm mạnh dự trữ nhiên liệu từ tháng 6/2026.

Bộ Xây dựng cho biết khả năng chống chịu trước biến động nguồn cung của mỗi quốc gia là khác nhau. Mỹ và Nhật Bản hiện duy trì nguồn dự trữ lớn và khả năng đảm bảo nguồn cung dài hạn, trong khi các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu như Việt Nam đối mặt với rủi ro cao hơn nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài.

Áp lực chi phí nhiên liệu đã ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động khai thác của ngành hàng không toàn cầu. Nhiều hãng hàng không quốc tế đã phải tăng giá vé, cắt giảm tần suất khai thác hoặc thu hẹp mạng bay nhằm hạn chế tác động từ chi phí vận hành leo thang.

Một số hãng lớn tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á đã bắt đầu cắt giảm các đường bay có hiệu quả thấp. Đáng chú ý, Lufthansa dự kiến cắt khoảng 20.000 chuyến bay ngắn và trung bình trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 10/2026, đồng thời xem xét giảm công suất khai thác từ 2,5-5% nếu tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tiếp diễn. Theo ước tính, toàn cầu có thể giảm khoảng 2 triệu ghế cung ứng và hơn 13.000 chuyến bay chỉ trong tháng 5/2026.

Dù chịu áp lực từ chi phí nhiên liệu, hoạt động khai thác của các hãng hàng không Việt Nam trong quý I/2026 vẫn duy trì xu hướng phục hồi tích cực. Ở thị trường quốc tế, các hãng bay Việt Nam vận chuyển khoảng 4,98 triệu lượt hành khách và gần 59.600 tấn hàng hóa, tăng lần lượt khoảng 13% và 11% so với cùng kỳ năm trước.

Đối với thị trường nội địa, sản lượng vận chuyển đạt khoảng 10,1 triệu lượt hành khách và hơn 56.000 tấn hàng hóa. Lượng hành khách tăng khoảng 12%, trong khi sản lượng hàng hóa giảm 7,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục neo ở mức cao và nguồn cung còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, Bộ Xây dựng nhận định các hãng hàng không sẽ tiếp tục điều chỉnh kế hoạch bay theo hướng thận trọng hơn, đồng thời đẩy mạnh các biện pháp tối ưu chi phí nhằm duy trì hiệu quả khai thác trong thời gian tới.

Liên quan đến ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông, Cục Hàng không Việt Nam cũng đã áp dụng cơ chế miễn trừ slot đối với các chuyến bay bị tác động trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến 30/6/2026. Cơ chế này nhằm hỗ trợ các hãng hàng không duy trì quyền khai thác lịch sử trong các mùa bay tiếp theo khi phải điều chỉnh kế hoạch khai thác do biến động nhiên liệu và địa chính trị.