Gia tăng những giá trị kinh tế mới
Làm thế nào để người sáng tạo có thể sống được bằng nghề, nghệ nhân tiếp tục gắn bó với nghề truyền thống, người trẻ có cơ hội phát triển, đồng thời di sản và không gian đô thị được khai thác, tạo ra những giá trị kinh tế mới? Đây là một trong những trọng tâm của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Phóng viên Báo Hànộimới (Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội) đã có cuộc trò chuyện với ThS Bùi Thị Thanh Hương, Tổng Biên tập Tạp chí Kiến trúc, Phó Trưởng ban Tổ chức Lễ hội xoay quanh vấn đề này.
Khơi nguồn di sản, chuyển hóa sáng tạo thành giá trị kinh tế
- Thưa bà, với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ” và chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 hướng tới giải quyết bài toán sinh kế cho cộng đồng sáng tạo như thế nào?
- Từ khi Hà Nội được UNESCO công nhận là Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực thiết kế năm 2019, chúng tôi luôn trăn trở làm thế nào để danh hiệu này tạo ra những chuyển biến thực chất trong đời sống đô thị.
Qua các mùa tổ chức, Lễ hội đã từng bước khơi mạch, tập hợp các nguồn lực sáng tạo. Đến nay, chúng tôi muốn thúc đẩy các nguồn lực ấy chuyển hóa thành những sản phẩm, dịch vụ có giá trị, tạo thêm cơ hội sinh kế cho người làm sáng tạo.
Năm nay, Lễ hội quy tụ gần 1.000 nhà sáng tạo, mở rộng kết nối giữa làng nghề, thiết kế, du lịch và thị trường, đồng thời thử nghiệm những cách khai thác mới đối với không gian đô thị.

ThS Bùi Thị Thanh Hương, Tổng Biên tập Tạp chí Kiến trúc, Phó Trưởng ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Chúng tôi cũng đặc biệt quan tâm đến thế hệ trẻ kế nghiệp trong các gia đình làm nghề truyền thống. Khi vốn nghề được kết hợp với tư duy thiết kế và phương thức kinh doanh mới, những chất liệu quen thuộc có thể được phát triển thành sản phẩm phù hợp hơn với đời sống hiện đại; kỹ năng của nghệ nhân có thể trở thành nền tảng cho những trải nghiệm văn hóa hấp dẫn.
Chúng tôi kỳ vọng, sau lễ hội, những cuộc gặp gỡ và kết nối này sẽ tiếp tục được phát triển thành các đơn đặt hàng, dự án hợp tác và cơ hội việc làm. Khi người làm nghề có thêm điều kiện để sống được bằng tài năng và nghề nghiệp của mình, di sản cũng có thêm sức sống và phát triển bền vững.
- Tại chợ Đồng Xuân và các ngôi đình trong khu phố cổ, những hoạt động cụ thể nào được triển khai nhằm phát huy giá trị di sản và tạo thêm cơ hội cho cộng đồng?
- Với chợ Đồng Xuân, chúng tôi khai thác văn hóa giao thương và đời sống tiểu thương làm chất liệu sáng tạo, giúp công chúng hiểu sâu hơn về một địa điểm quen thuộc của Hà Nội.
Triển lãm “Chạm Đồng Xuân”, diễn ra từ ngày 14 đến 28-11, do Giám đốc Nghệ thuật của Heritage Art Space Nguyễn Anh Tuấn giám tuyển, quy tụ 25 nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ trong nước, quốc tế.
Chúng tôi kỳ vọng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật song hành với nhịp buôn bán sẽ thu hút công chúng đến chợ, tìm hiểu văn hóa, khám phá hàng hóa và sử dụng dịch vụ, qua đó tạo thêm cơ hội kinh doanh cho tiểu thương.
Với chương trình “Chuyện đình trong phố”, giám tuyển Nguyễn Thế Sơn kết nối 12 đình, hội quán cùng Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tái hiện mối quan hệ giữa làng nghề, phố nghề và truyền thống khoa bảng, gắn với các vị tổ nghề được thờ tại những ngôi đình trong khu phố cổ. Đây là câu chuyện đặc sắc của Hà Nội.
Nếu khai thác tốt, chúng ta có thể hình thành những tuyến du lịch có chiều sâu, không gian giới thiệu nghề, triển lãm cộng đồng, trung tâm nghệ thuật hoặc cửa hàng giới thiệu sản phẩm thủ công.

Sản phẩm của các bạn trẻ được hình thành từ cuộc gặp gỡ với các nghệ nhân làng nghề Quất Động sẽ được trưng bày tại lễ hội.
Bên cạnh đó, chúng tôi chú trọng kết nối nghệ sĩ, hoạt động du lịch với thế hệ trẻ trong các gia đình làm nghề truyền thống. Đây là lực lượng vừa có khả năng tiếp nối nghề của cha ông, vừa có điều kiện tiếp cận những phương thức sáng tạo, thiết kế và kinh doanh mới. Việc kết nối họ với nghệ sĩ, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các hoạt động du lịch sẽ mở thêm hướng phát triển cho nghề truyền thống.
Chúng tôi cũng tổ chức các hội chợ trưng bày sản phẩm thiết kế, giới thiệu câu chuyện về quá trình sáng tạo và xúc tiến thương mại. Qua đó, các nguồn lực về con người, di sản và không gian đô thị có thêm cơ hội được khai thác, chuyển hóa thành những giá trị kinh tế bền vững.
- Một trong những thách thức lớn đối với cộng đồng sáng tạo và nghệ nhân là tìm kiếm đối tác, thị trường và nguồn lực để phát triển sản phẩm. Xin bà cho biết, chuỗi hoạt động được triển khai từ đầu năm đến nay trong khuôn khổ Lễ hội đã mở ra những cơ hội gì cho họ?
- Chúng tôi xác định ba mục tiêu quan trọng là hình thành hệ sinh thái sáng tạo, thúc đẩy hợp tác giữa các chủ thể và phát triển hạ tầng sáng tạo. Với chương trình “Kết duyên sáng tạo”, chúng tôi tạo điều kiện để nghệ sĩ gặp gỡ những người làm nghề, cùng nghiên cứu, phát triển các ý tưởng và sản phẩm mới. Đến nay, chương trình đã hình thành khoảng 10 sản phẩm, dự kiến được giới thiệu tại Lễ hội để tìm kiếm cơ hội tiếp cận thị trường.
Bên cạnh đó, chúng tôi kết nối các trường đại học với doanh nghiệp và làng nghề. Hiện mạng lưới hợp tác có khoảng 20 trường đại học tại Hà Nội và nhiều địa phương khác.
Các chương trình như Summer Camp tạo điều kiện để sinh viên thuộc nhiều trường, nhiều lĩnh vực cùng tham gia, từ kiến trúc, xây dựng đến kinh tế, văn hóa, trong đó có cả sinh viên các trường quốc tế.
Chúng tôi cũng phối hợp với một số doanh nghiệp, trung tâm thương mại để tạo không gian cho nghệ sĩ, nghệ nhân giới thiệu tác phẩm, sản phẩm và tổ chức các hoạt động sáng tạo. Qua những kết nối này, doanh nghiệp có thêm ý tưởng và nguồn nhân lực sáng tạo; sinh viên có môi trường thực hành; nghệ nhân có cơ hội đổi mới sản phẩm; nghệ sĩ có thêm không gian thử nghiệm.
Hình thành các mối liên kết lâu dài
- Ban Tổ chức kỳ vọng, Lễ hội sẽ tạo tiền đề như thế nào để các sản phẩm và mối liên kết trong cộng đồng sáng tạo tiếp tục phát triển sau sự kiện, thưa bà?
- Chúng tôi không đặt mục tiêu Lễ hội phải ngay lập tức tạo ra những con số tăng trưởng kinh tế lớn. Vai trò của Lễ hội là tạo dựng những điều kiện ban đầu, kết nối các chủ thể và mở ra cơ hội để ý tưởng được phát triển thành sản phẩm, dịch vụ.
Quan trọng hơn, thông qua đó, các chủ thể có thể định hình hướng phát triển lâu dài cho sản phẩm sáng tạo.
Chẳng hạn, 10 sản phẩm từ chương trình “Kết duyên sáng tạo” sẽ tìm kiếm doanh nghiệp đồng hành và tiếp cận thị trường bằng hình thức nào? Một sản phẩm làng nghề sau khi được nghệ sĩ, nhà thiết kế cùng phát triển sẽ tiếp cận những nhóm khách hàng mới ra sao?
Kinh tế sáng tạo không chỉ được đánh giá qua doanh thu trực tiếp tại một sự kiện, mà còn ở khả năng hình thành các mối liên kết lâu dài, số lượng sản phẩm tiếp tục được phát triển, cơ hội việc làm cho lực lượng sáng tạo và hiệu quả khai thác di sản, không gian đô thị.
Điều chúng tôi hướng tới là sau Lễ hội, các kết nối vẫn được duy trì, sản phẩm tiếp tục được phát triển và những mô hình thí điểm có thể trở thành cơ sở để triển khai các dự án tiếp theo.
- Để những kết nối và sản phẩm ấy phát triển lâu dài, theo bà, Hà Nội cần xây dựng hệ sinh thái sáng tạo như thế nào và Lễ hội đóng vai trò gì trong đó?
- Trước hết, cần nhìn nhận sáng tạo không chỉ tạo ra giá trị tinh thần mà còn có khả năng đóng góp vào phát triển kinh tế nếu được đặt trong một hệ sinh thái phù hợp.
Quan trọng là xây dựng được môi trường mà ở đó, mỗi chủ thể đều có điều kiện phát triển và phát huy thế mạnh của mình. Người nghệ sĩ không chỉ có không gian trưng bày tác phẩm mà còn có cơ hội gặp gỡ doanh nghiệp, tìm kiếm đối tác và đưa sản phẩm đến công chúng.
Người nghệ nhân không chỉ gìn giữ kỹ thuật truyền thống mà còn có điều kiện đổi mới sản phẩm, mở rộng thị trường và thu hút thế hệ kế tiếp. Người trẻ không chỉ có ý tưởng mà cần được tạo điều kiện thử nghiệm, thực hành và đưa ý tưởng vào những sản phẩm cụ thể.
Di sản và không gian đô thị cũng cần được nhìn nhận như những nguồn lực có khả năng tạo ra giá trị mới, thay vì chỉ là đối tượng bảo tồn. Khi được kết nối với sáng tạo, thiết kế, du lịch, thương mại và công nghệ, những nguồn lực này có thể góp phần hình thành các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh tế mới.
Tôi cho rằng, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội có vai trò khơi mở những hướng đi đó, tạo điều kiện để các chủ thể gặp gỡ, cùng thử nghiệm và tìm kiếm cách làm mới. Điều quan trọng là những kết nối, ý tưởng và mô hình được hình thành cần tiếp tục được duy trì, phát triển sau mỗi mùa lễ hội.
- Xin trân trọng cảm ơn bà!
Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/gia-tang-nhung-gia-tri-kinh-te-moi-1766141.html

