Giá trị công việc của người làm báo trong Báo Đại biểu Nhân dân

Giá trị công việc của người làm báo
trongBÁO ĐẠI BIỂU NHÂN DÂNLê Minh Hoan

Có những nghề làm việc giữa ánh đèn sân khấu. Và có những nghề lặng lẽ đứng sau ánh đèn, nhưng nếu thiếu họ, ánh sáng ấy sẽ chệch hướng. Người làm báo ở Báo Đại biểu Nhân dân thuộc về nhóm thứ hai.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan và Tổng Biên tập Báo Đại biểu nhân dân Phạm Thị Thanh Huyền. Ảnh: Quang Khánh

Vi

ế

t kh

ô

ng ch

ỉ để đă

ng, m

à để

l

à

m r

õ

Người làm báo ở đây không viết để tạo sóng dư luận. Cũng không viết để giành giật lượt xem. Họ viết để làm rõ một vấn đề chính sách. Làm rõ một điều luật đang được bàn thảo. Làm rõ một tác động có thể chưa kịp nhìn thấy trong đời sống.

Có khi chỉ là một cụm từ trong dự thảo luật. Có khi là một điều khoản nằm ở cuối văn bản, ít người để ý. Nhưng chính những chỗ “ít người để ý” ấy, lại ảnh hưởng đến rất nhiều phận người. Giá trị của bài báo không nằm ở chỗ gây chú ý, mà nằm ở chỗ giúp người đọc hiểu đúng - hiểu đủ - hiểu sâu.

Người đứng giữa nghị trường và cuộc sống. Người làm báo của Báo Đại biểu Nhân dân đứng ở một vị trí đặc biệt: giữa nghị trường và đời sống Nhân dân.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan chia sẻ kinh nghiệm làm báo với cán bộ chủ chốt Báo Đại biểu Nhân dân

Họ lắng nghe thảo luận của đại biểu. Họ theo dõi từng phiên chất vấn, từng cuộc giải trình. Nhưng họ không dừng lại ở đó. Họ mang những điều được nói trong hội trường đi hỏi lại đời sống. Luật này khi đi vào thực tế có vướng gì không? Chính sách này có chạm tới người yếu thế không? Quy định này có khả thi với cơ sở không? Người làm báo ở đây không làm thay đại biểu, nhưng giúp đại biểu nhìn rõ hơn tiếng nói từ thực tiễn.

Trách nhiệm với sự thật, không phải với cảm xúc nhất thời. Có những tờ báo chạy theo cảm xúc đám đông. Có những bài viết được sinh ra để kích thích phản ứng nhanh. Nhưng báo chí nghị trường cần một thứ khác: sự điềm tĩnh.

Người làm báo ở Báo Đại biểu Nhân dân luôn tự hỏi mình trước khi viết. Thông tin này đã đủ kiểm chứng chưa? Nhận định này có công bằng không? Câu chữ này có vô tình đẩy sự việc đi xa hơn sự thật không?

Giá trị của họ nằm ở việc giữ cho dòng thông tin không bị chệch hướng, nhất là trong những vấn đề nhạy cảm về pháp luật, thể chế, quyền lợi của người dân.

Vi

ế

t

để

x

â

y d

ự

ng, kh

ô

ng ph

ả

i

để

tri

ệ

t ti

ê

u

Người làm báo ở đây không né tránh vấn đề. Phản biện của Báo Đại biểu Nhân dân là phản biện có căn cứ, có chiều sâu, có thiện chí xây dựng. Chỉ ra bất cập, nhưng luôn gợi mở hướng hoàn thiện. Phân tích hạn chế, nhưng không phủ nhận nỗ lực. Bởi mục tiêu cuối cùng không phải là thắng một cuộc tranh luận, mà là làm cho chính sách tốt hơn, luật pháp gần dân hơn.

Nghề làm báo như một hình thức phụng sự. Có những bài báo không tạo tiếng vang ngay lập tức. Có những tuyến bài chỉ được nhắc lại khi luật sửa đổi, hoặc chính sách được điều chỉnh. Nhưng người làm báo ở Báo Đại biểu Nhân dân hiểu rằng giá trị của công việc này nằm ở tác động dài hạn, nằm ở việc góp phần làm cho bộ máy vận hành minh bạch hơn, cho tiếng nói của Nhân dân được phản ánh đúng chỗ, đúng lúc. Đó là một hình thức phụng sự lặng lẽ. Không phô trương. Không ồn ào.

Gi

ữ

ng

ọ

n l

ử

a ngh

ề

trong m

ộ

t kh

ô

ng gian

đặ

c th

ù

Làm báo nghị trường không dễ. Áp lực không nằm ở tốc độ, mà ở độ chính xác. Không nằm ở sự giật gân, mà ở sự cân nhắc từng câu chữ. Nhưng chính trong không gian ấy, người làm báo tìm thấy giá trị nghề nghiệp bền vững: được góp phần vào tiến trình lập pháp, được đồng hành cùng Quốc hội, được đứng về phía lợi ích lâu dài của Nhân dân.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan tặng sách cho Báo Đại biểu Nhân dân

Khi câu hỏi của người làm báo quan trọng hơn câu trả lời. Ở Báo Đại biểu Nhân dân, người làm báo không chỉ đi tìm tin. Họ đi tìm câu hỏi đúng. Giữa dòng chảy thông tin cuồn cuộn mỗi ngày, có những câu trả lời đến rất nhanh: báo cáo đã có, số liệu đã đủ, kết luận đã sẵn. Nhưng người làm báo của cơ quan ngôn luận của Quốc hội không dừng lại ở đó. Họ học cách hỏi thêm một lần nữa, không phải để phủ nhận, mà để soi chiếu.

Hỏi để biết một chính sách ra đời từ đâu.

Hỏi để hiểu một con số đứng về phía ai.

Hỏi để lắng nghe những tiếng nói còn yếu, còn nhỏ, còn đứng ngoài hội trường.

Giá trị của người làm báo ở Báo Đại biểu Nhân dân nằm ở chỗ kiên nhẫn đặt câu hỏi với chính những điều tưởng như đã rõ ràng. Làm báo ở đây không phải để tạo sóng dư luận. Càng không phải để làm tổn thương ai bằng những phán xét vội vàng. Người làm báo Đại biểu Nhân dân đi giữa hai bờ: một bên là nghị trường với ngôn ngữ chính sách, một bên là đời sống với bao phận người cụ thể. Họ làm công việc dịch ngôn ngữ của quyền lực sang ngôn ngữ của đời sống, và mang tiếng nói của đời sống trở lại nghị trường.

Có những câu hỏi không ồn ào nhưng rất nặng. Vì sao luật đã ban hành mà dân vẫn khó tiếp cận? Vì sao chính sách rất nhân văn nhưng khi xuống cơ sở lại vướng? Vì sao một nhóm người được hưởng lợi, còn nhóm khác thì đứng ngoài? Những câu hỏi đó không nhằm chỉ ra ai đúng ai sai. Nó giúp hệ thống tự soi lại mình, giúp chính sách được chỉnh sửa để gần dân hơn, hợp thực tế hơn.

Người làm báo Đại biểu Nhân dân hiểu rằng mỗi câu chữ đăng lên không chỉ để đọc, mà có thể đi cùng một phiên họp, một lần sửa luật, một sự thay đổi nhỏ trong cách điều hành. Bởi vậy, họ chọn cách viết chậm, nghĩ sâu, hỏi kỹ. Không chạy theo sự nóng vội của tin tức, mà bền bỉ theo đuổi giá trị công. Không đứng ngoài phán xét, cũng không đứng trên phán xét, mà đứng ở vị trí của người kết nối.

Không chỉ các đại biểu dân cử mà đối với đội ngũ tham mưu, Báo Đại biểu Nhân dân cũng trở thành kênh thông tin tham khảo quan trọng. Ảnh: T. Ngọc

Giá trị của người làm báo ở đây không nằm ở chỗ nói nhiều, mà ở chỗ biết hỏi đúng lúc. Hỏi để đại biểu Quốc hội lắng nghe đời sống rõ hơn. Hỏi để đời sống hiểu đại biểu Quốc hội gần hơn. Hỏi để những câu trả lời ngày càng tốt lên, nhân văn hơn, khả thi hơn.

Người làm báo Báo Đại biểu Nhân dân không chỉ làm nghề đưa tin. Họ làm một công việc âm thầm hơn, khó hơn, là giữ cho những câu hỏi của nhân dân luôn có chỗ đứng trong đời sống chính sách. Và chính từ những câu hỏi đó, giá trị của báo chí nghị trường được bồi đắp, lặng lẽ, bền bỉ, nhưng không thể thay thế.

Không phải nghề nào cũng cần ánh đèn. Có những nghề chỉ cần một ngọn đèn nhỏ, đủ sáng để soi đường cho chính sách đi vào đời sống. Và người làm báo ở Báo Đại biểu Nhân dân đang lặng lẽ giữ ngọn đèn ấy.

Lê Minh Hoan