Giá trị cốt lõi của mục tiêu phát triển

Một thành phố chỉ thực sự đáng sống khi sự phát triển được cảm nhận trong từng mái nhà, từng khu dân cư và trong chính cuộc sống hằng ngày của người dân.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 17-3-2026 về “Xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới”: Không chỉ hướng tới tăng trưởng kinh tế hay mở rộng không gian đô thị, mà trước hết là phát triển vì con người, lấy hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu và cũng là thước đo của sự phát triển.

Trong bối cảnh Hà Nội đang nghiên cứu xây dựng Bộ chỉ số hạnh phúc, điều quan trọng không đơn thuần là có thêm một bộ tiêu chí mới, mà là tạo ra một công cụ để lắng nghe người dân bằng dữ liệu, đánh giá hiệu quả của chính sách thông qua cảm nhận của người dân và điều chỉnh quản trị theo những gì cuộc sống thực sự đòi hỏi.

Nhưng đo hạnh phúc chưa bao giờ là việc dễ dàng. Hạnh phúc không phải một con số tuyệt đối, càng không thể quy đổi đơn thuần thành thu nhập bình quân đầu người hay tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP). Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, khi mức sống đạt đến một ngưỡng nhất định, điều quyết định chất lượng cuộc sống lại là sức khỏe thể chất và tinh thần, sự an toàn, các mối quan hệ xã hội, môi trường sống và niềm tin vào tương lai. Vì vậy, nếu chỉ dựa vào các chỉ tiêu kinh tế truyền thống, rất nhiều vấn đề của đời sống đô thị sẽ bị bỏ sót.

Thách thức của Hà Nội còn nằm ở chính đặc điểm của một siêu đô thị đang chuyển mình mạnh mẽ. Cùng sống trong một thành phố nhưng kỳ vọng của người trẻ, người cao tuổi, lao động nhập cư hay các gia đình trung lưu rất khác nhau. Người cần một việc làm ổn định; người mong môi trường sống trong lành; người lại coi giao thông thuận tiện hay không gian văn hóa là điều quan trọng nhất. Không có một mẫu số chung cho hạnh phúc, vì vậy cũng không thể có một bộ chỉ số được xây dựng theo tư duy bình quân.

Điều đáng lưu ý hơn là bộ chỉ số sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu chỉ dừng lại ở những báo cáo định kỳ. Giá trị lớn nhất của nó nằm ở khả năng tác động đến quản trị. Một khu vực tăng trưởng nhanh nhưng người dân chưa hài lòng về môi trường, giao thông hay dịch vụ công thì rõ ràng vẫn còn khoảng trống trong phát triển.

Bởi vậy, điều Hà Nội cần không chỉ là một bộ chỉ số hạnh phúc, mà là một hệ thống quản trị lấy hạnh phúc làm đích đến. Mỗi chương trình phát triển, mỗi dự án đầu tư, mỗi quyết sách quản lý cần được soi chiếu bằng một câu hỏi giản dị nhưng rất căn cốt: Chính sách này sẽ làm cuộc sống của người dân tốt hơn như thế nào? Nếu người dân vẫn mất quá nhiều thời gian vì ùn tắc giao thông, vẫn lo lắng trước ô nhiễm không khí, vẫn gặp khó trong tiếp cận dịch vụ công hay chưa cảm nhận rõ sự an toàn, thì những khoảng trống ấy phải trở thành ưu tiên của hành động.

Muốn vậy, bộ chỉ số hạnh phúc phải được xây dựng trên cơ sở khoa học, kết hợp giữa dữ liệu khách quan và cảm nhận chủ quan của người dân; đồng thời được cập nhật thường xuyên bằng các công cụ của chính quyền số và đô thị thông minh. Theo Báo cáo Hạnh phúc thế giới năm 2024, Việt Nam đã vươn lên vị trí 54 thế giới, tăng 11 bậc so với năm trước. Năm 2025, Hà Nội lần đầu tiên được xếp trong nhóm những thành phố hạnh phúc hàng đầu châu Á... Đó là những tín hiệu đáng khích lệ nhưng không phải đích đến. Hạnh phúc là một giá trị luôn vận động cùng sự phát triển của xã hội, vì kỳ vọng của con người không bao giờ dừng lại.

Điều có ý nghĩa hơn mọi bảng xếp hạng là Hà Nội đang lựa chọn đúng hướng phát triển: Lấy con người làm trung tâm, lấy chất lượng cuộc sống làm mục tiêu và lấy hạnh phúc của nhân dân làm thước đo thành công của mọi chính sách. Khi hạnh phúc trở thành một chỉ số quản trị, mỗi quyết định của bộ máy công quyền sẽ không chỉ hướng tới tăng trưởng, mà còn hướng tới điều quan trọng nhất: Để mỗi người dân cảm nhận rõ rằng, sống ở Hà Nội hôm nay tốt hơn hôm qua và chắc chắn ngày mai sẽ tốt hơn hôm nay. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi và tầm nhìn mà Nghị quyết số 02-NQ/TW đã đặt ra cho Thủ đô trong kỷ nguyên mới.