Giá trị lịch sử và tầm vóc sự kiện Mười nữ liệt sĩ dân quân pháo phòng không Lam Hạ trong giáo dục truyền thống cách mạng
Giáo dục lịch sử, truyền thống cách mạng và bồi dưỡng lòng yêu nước cho thế hệ trẻ luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Sự kiện Mười nữ liệt sĩ dân quân pháo phòng không Lam Hạ anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là một trong những biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, để lại những giá trị lịch sử, tư tưởng và nhân văn sâu sắc, trở thành nguồn lực tinh thần quý báu trong công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Đoàn đại biểu các tổ chức chính trị - xã hội phường Hà Nam dâng hương tại Đền thờ Mười liệt sĩ nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ.
Nguồn học liệu có giá trị đặc biệt đối với giáo dục lịch sử địa phương
Ngôi trường mang tên Lam Hạ, nay đổi tên thành Trường Tiểu học Hà Nam - Phân hiệu 2 sau sắp xếp các đơn vị trường học hiện vẫn còn duy trì nhiều hoạt động gắn liền với sự kiện lịch sử ý nghĩa của quê hương, đất nước. Tại một buổi học về đạo đức của học sinh lớp 5C vào đầu năm học mới, thầy giáo Nguyễn Văn Đức đã giới thiệu về Di tích lịch sử quốc gia Địa điểm Trận địa pháo phòng không Lam Hạ gắn với nội dung bài giảng về truyền thống, lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.
Thầy giáo Nguyễn Văn Đức cho biết: Tôi đã chuẩn bị bài giảng có liên hệ trực tiếp đến Di tích kèm theo là câu chuyện về Mười nữ liệt sĩ dân quân pháo phòng không Lam Hạ, những hình ảnh về Trận địa pháo phòng không của địa phương, về Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ Hà Nam được xây dựng ngay tại khu vực trận địa pháo năm xưa... Từ lời thầy giảng cho đến các hình ảnh được trình chiếu trên màn hình sẽ giúp các em học sinh hiểu rõ hơn về sự kiện lịch sử, về các Anh hùng liệt sĩ của quê hương. Qua đó góp phần giáo dục cho học sinh về tình yêu quê hương, đất nước, sự tri ân sâu sắc công lao của các Anh hùng liệt sĩ để nỗ lực phấn đấu học tập tốt hơn…
Cô giáo Nguyễn Thị Hồng Thúy, Phó Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ thêm: Những năm học qua, Trường Tiểu học Lam Hạ (trước đây), nay là Trường Tiểu học Hà Nam - Phân hiệu 2 luôn chú trọng công tác giáo dục truyền thống thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế, kết hợp tìm hiểu lịch sử địa phương nhằm bồi dưỡng lòng yêu nước và đạo đức cho học sinh.
Nhà trường thường xuyên tổ chức cho học sinh đến dâng hương, tham quan và học tập tại khu di tích gắn liền với tinh thần chiến đấu anh dũng của quân và dân Lam Hạ. Trong hoạt động giáo dục của nhà trường đã chú trọng lồng ghép các bài học lịch sử, văn hóa truyền thống vào chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động trải nghiệm; tổ chức các buổi nói chuyện truyền thống nhân các ngày lễ, ngày kỷ niệm. Quan tâm giáo dục đạo đức, lối sống, xây dựng môi trường học tập thân thiện, an toàn, giúp các em học sinh ý thức về truyền thống tốt đẹp của quê hương, đất nước.
Là chứng tích lịch sử tiêu biểu phản ánh cuộc chiến đấu bảo vệ vùng trời miền Bắc trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, những trận địa pháo, hầm hào, hiện vật, tư liệu và không gian lịch sử còn được lưu giữ qua những hình ảnh tại Di tích quốc gia Địa điểm Trận địa pháo phòng không Lam Hạ đã tạo nên nguồn học liệu trực quan có giá trị đặc biệt đối với giáo dục lịch sử địa phương. Xuất phát từ giá trị đó, các cơ sở giáo dục đã đưa hoạt động trải nghiệm tại Di tích vào kế hoạch giáo dục hằng năm, gắn với nội dung môn Lịch sử, Giáo dục địa phương và hoạt động trải nghiệm.
Các nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm như dâng hương tưởng niệm, sinh hoạt chuyên đề, giao lưu với nhân chứng lịch sử, kể chuyện truyền thống, viết cảm nhận, sân khấu hóa các sự kiện lịch sử và tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về Di tích. Qua mỗi hoạt động, học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức lịch sử mà còn được giáo dục về lý tưởng cách mạng, lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước, ý thức trách nhiệm với quê hương, đất nước và khát vọng cống hiến cho cộng đồng. Đặc biệt, hình tượng Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ mang giá trị lớn lao về phẩm chất cao đẹp của phụ nữ Việt Nam "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, góp phần giáo dục tinh thần vượt khó và bản lĩnh của thế hệ trẻ trong bối cảnh hiện nay.
Lan tỏa và phát huy giá trị lịch sử của sự kiện trong giai đoạn mới
Ninh Bình là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa với hệ thống di tích lịch sử, văn hóa phong phú, là nguồn học liệu quý không chỉ phục vụ công tác giáo dục lịch sử trong các nhà trường mà còn là tư liệu ý nghĩa để đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Đồng chí Trần Ngọc Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh đoàn cho biết: Trong thời gian qua, công tác giáo dục truyền thống của tuổi trẻ Ninh Bình đã từng bước được đổi mới theo hướng gần gũi, sinh động, phù hợp với phương thức tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ.
Các cấp bộ Đoàn chú trọng tổ chức các hoạt động về nguồn, hành trình đến với địa chỉ đỏ, sinh hoạt chuyên đề, giao lưu với nhân chứng lịch sử, qua đó chuyển tải các giá trị truyền thống đến gần hơn với đoàn viên, thanh, thiếu nhi. Cùng với phương thức giáo dục trực tiếp, Tỉnh đoàn Ninh Bình từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, giáo dục lịch sử. Việc khai thác các nền tảng truyền thông số của tổ chức Đoàn, số hóa tư liệu, phát huy hệ thống mã QR tại các "địa chỉ đỏ", xây dựng các sản phẩm truyền thông trực quan đã góp phần đổi mới cách tiếp cận lịch sử, giúp đoàn viên, thanh niên có thể tìm hiểu truyền thống mọi lúc, mọi nơi.
Công tác giáo dục truyền thống cũng được Tỉnh đoàn gắn với các phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ như: Thanh niên tình nguyện, tuổi trẻ sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, hỗ trợ an sinh xã hội, khởi nghiệp, lập nghiệp. Thông qua thực tiễn phong trào, thanh niên được rèn luyện, trưởng thành, từng bước biến nhận thức về truyền thống thành những việc làm cụ thể, thiết thực. Đây cũng chính là cách tuổi trẻ Ninh Bình hôm nay tiếp nối tinh thần chiến đấu anh dũng của Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ năm xưa, tiếp tục phát huy tinh thần tiên phong trên những “mặt trận” mới của thời đại, dùng tri thức, sáng tạo và trách nhiệm xã hội để đóng góp vào sự phát triển của quê hương, đất nước.
Tại phường Hà Nam, trong các nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị di tích, phường đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục, quảng bá giá trị Di tích quốc gia Địa điểm Trận địa pháo phòng không Lam Hạ, tấm gương anh dũng chiến đấu hy sinh của Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ. Các tổ chức đoàn thể như: Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh (CCB), lực lượng vũ trang địa phương là những chủ thể nòng cốt trong việc lan tỏa, phát huy giá trị di tích.
Ông Nguyễn Tiến Hưng, Phó Chủ tịch Hội CCB phường Hà Nam chia sẻ: Gần 2.000 hội viên CCB luôn là lực lượng nòng cốt tham gia công tác giáo dục truyền thống tại địa phương. Hội đã quan tâm tìm những nhân chứng lịch sử để thu thập, có thêm thông tin, tư liệu về sự kiện Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ năm xưa đã anh dũng chiến đấu hy sinh. Hằng năm, nhân dịp Ngày Thương binh - Liệt sĩ, các ngày lễ lớn của đất nước, đặc biệt là dịp kỷ niệm Ngày hy sinh của Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ, Hội đều quan tâm tổ chức cho hội viên đến dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ; tổ chức nói chuyện truyền thống tại các nhà trường và tại Khu di tích; tọa đàm cho thanh niên chuẩn bị lên đường nhập ngũ...
Qua những hoạt động được tổ chức, Hội CCB phường mong muốn những giá trị lịch sử của sự kiện Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ năm xưa tiếp tục được bảo tồn và lan tỏa trong đời sống xã hội. Đây không chỉ là niềm tự hào của quê hương Hà Nam trước đây và tỉnh Ninh Bình ngày nay, mà còn là nguồn lực tinh thần quý báu để giáo dục truyền thống yêu nước, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, hun đúc ý chí vượt khó, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho các thế hệ hôm nay.