Giá vật liệu xây dựng tăng mạnh đến 32%, áp lực chi phí đè nặng các công trình giao thông

Sau giai đoạn duy trì ổn định trong năm 2025 và hai tháng đầu năm 2026, thị trường vật liệu xây dựng vừa ghi nhận hiện tượng "nhảy vọt" về giá. Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Xây dựng gửi cấp có thẩm quyền, sự biến động này bắt nguồn từ đà tăng của giá nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel trong tháng 3/2026, gây áp lực dây chuyền lên toàn bộ chuỗi cung ứng và chi phí đầu tư xây dựng.

Giá nhựa đường và nhiên liệu tạo áp lực lớn

Tính đến ngày 31/03/2026, giá nhiên liệu tăng đã tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của hầu hết các mặt hàng vật liệu. Đáng chú ý nhất là mặt hàng nhựa đường với mức tăng đột biến khoảng 32% so với tháng 2/2026. Các loại vật liệu thiết yếu khác cũng ghi nhận xu hướng tăng đồng loạt:

Xi măng: Tăng hơn 7%
Thép: Tăng hơn 2%
Gạch lát: Tăng gần 5%
Cát, đá, gạch xây: Tăng từ 13,5% đến 23,3%

Bộ Xây dựng dự báo xu hướng tăng giá có thể còn tiếp diễn trong thời gian tới, gây ảnh hưởng trực tiếp đến các công trình trọng điểm đang triển khai trên cả nước.

Dự toán công trình giao thông tăng hơn 8%

Dựa trên mức biến động giá vật liệu và nhiên liệu hiện tại, Bộ Xây dựng ước tính dự toán xây dựng các công trình đã tăng từ 1,91% đến 8,09% tùy loại hình. Trong đó, các dự án hạ tầng giao thông chịu tác động nặng nề nhất.

Đặc biệt, với kịch bản giá nhiên liệu tăng 100% so với tháng 2/2026, chi phí xây dựng các công trình giao thông có thể tăng đến xấp xỉ 16%. Hiện có 44 dự án trọng điểm với tổng mức đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng đang được theo dõi sát sao. Nếu kịch bản xấu nhất xảy ra, riêng phần chi phí xây dựng còn lại của các dự án giao thông ước tính sẽ tăng thêm khoảng 42.300 tỷ đồng, tạo áp lực cực lớn lên ngân sách nhà nước.

Việc tăng giá nhiên liệu xăng dầu và vật liệu xây dựng đã ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí đầu tư xây dựng các công trình, đặc biệt là các công trình giao thông trọng điểm

Kiến nghị giải pháp kiểm soát thị trường

Trước bối cảnh xung đột tại khu vực Trung Đông có nguy cơ kéo dài ảnh hưởng đến giá dầu toàn cầu, Bộ Xây dựng đã đề nghị UBND các tỉnh chủ động cân đối nguồn lực và ưu tiên hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm. Các địa phương cần thực hiện nghiêm quy định về quản lý, công bố và cập nhật giá vật liệu sát với mặt bằng thị trường.

Bộ cũng yêu cầu các đơn vị liên quan tăng cường kiểm soát chặt chẽ các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và vật liệu xây dựng, kiên quyết không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ hoặc thổi giá trái quy luật. Đồng thời, công tác tuyên truyền pháp luật về hợp đồng xây dựng cần được đẩy mạnh để chủ đầu tư và nhà thầu có phương án đánh giá rủi ro, lựa chọn hình thức giá hợp đồng phù hợp với diễn biến thị trường thực tế.

Các chủ đầu tư và Ban quản lý dự án được giao trách nhiệm rà soát lại các hợp đồng đang thực hiện, đặc biệt là hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định, nhằm kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, đảm bảo thi công liên tục và không để đứt gãy tiến độ công trình.