Giải bài toán đời sống bằng công nghệ

Hồng Trang (thứ 2, trái sang) nhận giải thưởng tại cuộc thi Vietnamese Student HackAIthon 2026. Ảnh: NTCC

Ý tưởng từ thực tế đời sống

Mới đây, Đoàn Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) bàn giao cho xã Bà Nà sản phẩm “Bản đồ du lịch số xã Bà Nà”. Sản phẩm được thực hiện sau quá trình sinh viên khảo sát địa hình, thu thập dữ liệu thực tế, tìm hiểu các điểm đến, giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan và sản phẩm đặc trưng của xã để đưa vào nền tảng số.

Các điểm đến được sắp xếp theo từng nhóm như: di tích lịch sử, vui chơi, sản phẩm OCOP, làng nghề truyền thống, điểm ăn uống, lưu trú… Sử dụng bản dồ, giúp hành trình khám phá xã Bà Nà của người dùng dễ dàng và trọn vẹn hơn. Sản phẩm này cũng góp phần giúp địa phương giới thiệu điểm đến, giá trị văn hóa của Bà Nà trên môi trường số.

Sau khi Hòa Ninh và Hòa Nhơn sáp nhập, xã Bà Nà có 22 thôn với khoảng 25.000 dân. Quy mô địa bàn và dân số tăng, kéo theo khối lượng thông tin cần cập nhật, tổng hợp và quản lý ngày càng lớn. Trong khi đó, việc kết nối, tổng hợp dữ liệu từ các thôn lên xã vẫn chủ yếu thực hiện thủ công, mất nhiều thời gian và khó đáp ứng yêu cầu quản lý trong điều kiện mới.

Từ thực tế đó, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Bà Nà và UBND xã Bà Nà phối hợp Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) tổ chức cuộc thi “AI trong Kinh tế - DUETech AI Contest 2026”, với chủ đề “Ba Na SmartLink - Nền tảng AI kết nối dữ liệu Thôn - Xã thông minh”.

Tám đội sinh viên dự thi bước vào vòng chung kết với những giải pháp hướng đến kết nối dữ liệu, tổng hợp báo cáo, phân tích thông tin và hỗ trợ quản lý. Chung cuộc đội thi Aiconomics đã giành giải Nhất với dự án “BaNa SmartLink”.

Điểm thú vị của “BaNa SmartLink” nằm ở chỗ ý tưởng được khơi lên từ một vấn đề hiện hữu ở địa phương. Sinh viên phải đi vào thực tế, hiểu cách dữ liệu được thu thập và xử lý, rồi tìm một hướng giải quyết phù hợp bằng cách ứng dụng công nghệ vào đời sống.

Vươn ra thế giới từ giảng đường đại học

Cùng tinh thần học hỏi, sáng tạo, Huỳnh Bảo Quyên, sinh viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) bắt đầu hành trình đi ra thế giới bằng một ý tưởng về môi trường. Tại cuộc thi Smart Campus do Viện Công nghệ Quốc tế DNIIT (Đại học Đà Nẵng) và Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng tổ chức cuối năm 2025, Quyên cùng nhóm bạn xây dựng dự án “Hệ thống quản lý rác thải thông minh tích hợp AI và Internet vạn vật (IoT)”.

Dự án vinh dự nhận được giải Đặc biệt - suất tài trợ toàn phần từ Đại học Côte d’Azur (Pháp) để tham dự khóa học Glocal Leadership Summer School 2026 từ ngày 6-24/7/2026. Trong 3 tuần theo học tại Pháp, Quyên được học về tư duy lãnh đạo, kỹ năng làm việc nhóm và giao tiếp liên văn hóa trong môi trường quốc tế. Bên cạnh đó, Quyên cũng tham gia các hoạt động về phát triển bền vững, biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh…

Khác với hành trình dùng công nghệ để bước ra thế giới của Quyên, Nguyễn Thị Hồng Trang, sinh viên Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Bách khoa mở ra một góc nhìn khác về sức sáng tạo cùng AI của sinh viên.

Hồng Trang chọn đề tài “Q-AI Harness - Hệ thống AI giải câu hỏi trắc nghiệm tiếng Việt đa lĩnh vực” và xuất sắc vượt qua hàng trăm thí sinh để giành giải Nhất bảng Innovator tại Cuộc thi Vietnamese Student HackAIthon 2026 do Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam cùng Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển Sinh viên Việt Nam tổ chức, thu hút hơn 225.000 bài dự thi.

Điểm đáng chú ý của Q-AI Harness nằm ở khả năng xử lý nhiều dạng câu hỏi. Khi nhận câu hỏi, hệ thống xác định dạng bài, sau đó chọn cách xử lý phù hợp. Câu hỏi định lượng, đọc hiểu, kiến thức chuyên ngành hay nội dung cần tra cứu sẽ được đưa vào những luồng xử lý khác nhau. Cách làm này giúp hệ thống nâng cao độ chính xác và hiệu quả trả lời.

Trang chia sẻ, giải thưởng trở thành động lực để Trang tiếp tục theo đuổi dự án. Trang dự định nâng cấp hệ thống, mở rộng khả năng ứng dụng trong các lĩnh vực như y tế, sinh học. Xa hơn, Trang hướng tới một trợ lý tri thức tiếng Việt có khả năng đáp ứng nhiều nhu cầu sử dụng…

Qua mỗi dự án, người trẻ có thêm một cơ hội thử sức với công nghệ, đồng thời góp những ý tưởng mới cho các vấn đề đang đặt ra trong cuộc sống.