Giải độc và phục hồi gan tự nhiên nhờ 5 thói quen này

Gan có khả năng tự tái tạo nếu được chăm sóc đúng cách. Ảnh: Shutterstock.

Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất trong cơ thể và đảm nhiệm hàng trăm chức năng quan trọng như chuyển hóa chất dinh dưỡng, khử độc, sản xuất mật, dự trữ năng lượng và tổng hợp nhiều loại protein cần thiết.

Gan có thể bị tổn thương bởi nhiều nguyên nhân khác nhau và là cơ quan chịu ảnh hưởng của nhiều bệnh lý phổ biến. Trong đó, gan nhiễm mỡ (do rượu hoặc không do rượu) là bệnh thường gặp nhất, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì hoặc mắc đái tháo đường. Bên cạnh đó, viêm gan virus (A, B, C, D, E) vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh gan mạn tính, làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan.

Gan cũng có thể bị tổn thương do uống nhiều rượu bia trong thời gian dài, sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng không đúng cách, tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc mắc các bệnh tự miễn, rối loạn chuyển hóa di truyền.

Đáng chú ý, nhiều bệnh lý gan diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt. Khi xuất hiện các biểu hiện như vàng da, cổ trướng, phù chân hoặc xuất huyết tiêu hóa, bệnh thường đã ở giai đoạn muộn. Vì vậy, việc duy trì lối sống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và phát hiện sớm các bệnh về gan.

Ngừng uống rượu bia

Theo Mayo Clinic, đây được xem là thói quen quan trọng nhất để bảo vệ và hỗ trợ gan phục hồi. Khi cơ thể chuyển hóa rượu, gan phải làm việc liên tục để phân hủy cồn, đồng thời tạo ra nhiều chất có thể gây tổn thương tế bào gan. Nếu tiếp tục uống rượu thường xuyên, gan sẽ phải chịu tình trạng viêm kéo dài, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu và xơ gan.

Ngược lại, việc ngừng hoặc giảm tối đa lượng rượu bia tiêu thụ sẽ giúp giảm viêm, hạn chế tổn thương mới và tạo điều kiện để các tế bào gan khỏe mạnh tái tạo. Ở nhiều trường hợp bệnh gan liên quan đến rượu, chức năng gan có thể được cải thiện đáng kể nếu người bệnh ngừng uống rượu từ sớm.

Bổ sung đủ nước

Bổ sung đủ nước giúp hỗ trợ quá trình đào thải các chất chuyển hóa sau khi rượu được xử lý. Khi rượu vào cơ thể, gan chuyển hóa thành các chất trung gian, sau đó cần được thải qua thận.

Uống đủ nước giúp duy trì lưu thông máu và tăng hiệu quả lọc của thận, từ đó gián tiếp giảm gánh nặng cho gan. Nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất, ngoài ra bạn có thể bổ sung nước canh, nước trái cây loãng để tăng lượng dịch nạp vào. Tuy nhiên, bạn nên hạn chế các loại nước ngọt nhiều đường vì có thể làm tăng tích tụ mỡ trong gan.

Duy trì cân nặng hợp lý

Thừa cân, béo phì là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD). Khi lượng mỡ tích tụ quá nhiều trong gan, cơ quan này dễ bị viêm và hình thành mô sẹo theo thời gian.

Chỉ cần giảm khoảng 5-10% trọng lượng cơ thể đã có thể làm giảm lượng mỡ trong gan và cải thiện chức năng gan ở nhiều người. Việc giảm cân nên được thực hiện từ từ bằng chế độ ăn cân đối kết hợp vận động, thay vì áp dụng các phương pháp giảm cân cấp tốc vì chúng có thể gây áp lực ngược lên gan.

Tập thể dục đều đặn giúp tăng cường chức năng của gan tự nhiên bằng cách giảm tích tụ mỡ trong gan, cải thiện tuần hoàn và giảm phản ứng viêm. Ảnh: Extra.

Tập thể dục đều đặn

Hoạt động thể chất không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn cải thiện sức khỏe gan ngay cả khi cân nặng chưa thay đổi nhiều. Theo WebMD, người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc tập các bài tập sức bền đều mang lại lợi ích.

Việc tập luyện thường xuyên giúp tăng độ nhạy insulin, giảm tích tụ mỡ trong gan, cải thiện tuần hoàn và giảm phản ứng viêm - những yếu tố quan trọng giúp gan phục hồi.

Hạn chế đồ uống có đường và thực phẩm chế biến sẵn

Gan phải xử lý lượng lớn đường, chất béo bão hòa và các chất phụ gia có trong nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn. Khi tiêu thụ quá nhiều, mỡ dễ tích tụ trong gan và thúc đẩy phản ứng viêm.

Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo, đồ ăn nhanh, thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ và các loại thịt chế biến như xúc xích, thịt xông khói. Thay vào đó, hãy ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và nguồn protein nạc để giảm gánh nặng cho gan.

Ngủ đủ giấc

Giấc ngủ là yếu tố quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ trong quá trình hồi phục sức khỏe gan. Nhiều hoạt động sửa chữa và tái tạo trong cơ thể diễn ra mạnh vào ban đêm, khi cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi.

Nếu ngủ đủ và đúng giờ, gan có thể xử lý các chất tồn đọng hiệu quả hơn và phục hồi tốt hơn sau giai đoạn quá tải. Ngược lại, thức khuya hoặc ngủ không sâu có thể làm rối loạn nhịp sinh học, khiến quá trình hồi phục chậm lại.