'Giải mã' lầm tưởng ô tô đại hạ giá, chuyên gia chỉ ra dòng xe lên ngôi 2026

Năm 2026, thị trường ô tô Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển pha lịch sử trước các chính sách thuế mới. Giữa tâm lý chờ đợi giảm giá và sức ép cạnh tranh khốc liệt, các đại lý đang buộc phải tái cấu trúc toàn diện.

Nhằm giải mã cục diện này, bà Nguyễn Thị Hiền, chuyên gia thị trường ô tô, Giám đốc Hệ thống đại lý Hiền Toyota đã đưa ra những phân tích sắc sảo về xu hướng tiêu dùng mới sẽ dẫn dắt thị trường ô tô năm nay.

Tâm lý chờ thuế và sự tái cấu trúc ngành

- PV: Thưa bà, nhiều người dùng đang chờ đợi thuế nhập khẩu xe châu Âu giảm sâu về 30% theo hiệp định thương mại EVFTA. Bà đánh giá thế nào?

+ Bà Nguyễn Thị Hiền - Chuyên gia thị trường ô tô: Thực tế, mọi người đang hiểu lầm chính sách, dẫn đến tâm lý chờ đợi không đáng có. Việc giảm thuế 30% thực chất chỉ áp dụng trên giá trị khai báo hải quan gốc của xe nhập nguyên chiếc, không phải giảm 30% trên giá bán lẻ cuối cùng. Mức giá bán ra còn gánh thêm thuế tiêu thụ đặc biệt, chi phí bến bãi, logistics và lợi nhuận đại lý.

Bà Nguyễn Thị Hiền-Chuyên gia thị trường ô tô

Vì thế, giảm thuế nhập khẩu có thể kéo giá xe xuống vài chục triệu đồng, hoàn toàn không mênh mông như kỳ vọng. Tâm lý chờ đợi này khiến thị trường chững lại.

Song song đó, do kinh tế khó khăn, dòng tiền trong dân bị hút vào kênh tích trữ vàng thay vì tiêu sản. Nhóm khách hàng vay mua xe chạy dịch vụ cũng lao đao. Nguồn khách vắng khiến họ không gồng gánh nổi chi phí, buộc bán tháo xe lướt, làm sức mua chung sụt giảm nghiêm trọng.

Người mua xe chờ đợi giá ô tô sẽ giảm trong năm 2026. Ảnh: QH

- Trước những biến động vĩ mô và khó khăn chung của nền kinh tế, thực tế hoạt động của các đại lý phân phối ô tô hiện nay diễn ra sao?

Để tồn tại, toàn bộ hệ thống đại lý đang phải thắt lưng buộc bụng và tái cấu trúc vô cùng quyết liệt. Những năm trước, các hãng quen nhập hàng ồ ạt, ép chỉ tiêu để rồi gánh khoản lỗ khổng lồ vì ôm hàng tồn kho xuyên năm. Rút kinh nghiệm, nhiều đại lý thay đổi chiến lược: bán đến đâu, đặt xe mới đến đó. Điều này tạo ra sự khan hiếm cục bộ ở một số mẫu xe hot, bù lại giúp đại lý giữ giá trị xe, không phải đại hạ giá xả hàng.

Việc thắt chặt nguồn cung xe mới cũng khiến thị trường xe cũ đóng băng theo vì khách không có xe mới giao ngay nên chưa vội bán xe cũ. Hàng loạt hệ thống đại lý lớn đang thu hẹp quy mô. Một số hãng xe từ quy mô hàng chục chi nhánh, nay trả mặt bằng, gom lại vài cơ sở cốt lõi để duy trì hoạt động.

Xe hybrid bứt tốc cùng xu hướng giao thông mới

- Năm nay thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe xăng lai điện (hybrid) sẽ giảm xuống mức 70%, yếu tố này định hình lại cục diện cạnh tranh thế nào thưa bà?

+ Đây thực sự là cú hích mang tính bước ngoặt. Việc thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe hybrid giảm xuống chỉ bằng 70% so với xe xăng cùng loại sẽ thu hẹp đáng kể khoảng cách giá, đưa hybrid tiệm cận xe truyền thống. Thực tế, xe hybrid đang bứt tốc ngoạn mục, từ chỗ chỉ chiếm 10-20% nay đã vọt lên 30-40% thị phần. Công nghệ hybrid tự sạc thông minh được ưa chuộng nhờ khả năng tự động nạp điện, không bắt người dùng tìm kiếm trạm sạc.

Trong khi đó, nhóm xe thuần điện nhìn bề ngoài tăng trưởng mạnh thực chất do mẫu số xuất phát điểm quá nhỏ. Sau thời gian sử dụng, giới tài xế chạy dịch vụ có những lo lắng chi phí thay pin và gói bảo dưỡng. Do đó, xe hybrid ở thời điểm này đang có những lợi thế để bứt tốc cạnh tranh thị phần.

Xe hybrid bắt đầu được khách hàng quan tâm. Ảnh: QH

- Về dài hạn, bà dự báo kịch bản ra sao khi hạ tầng giao thông công cộng phát triển mạnh và rào cản khí thải ngày một siết chặt hơn nữa?

+ Tôi cho rằng thị trường ô tô cá nhân tại các đô thị lớn sẽ sớm tiến tới ngưỡng bão hòa, đi theo quỹ đạo của thị trường xe máy hiện nay. Khách hàng sẽ không còn coi chiếc ô tô là một tài sản bắt buộc phải cố gắng sở hữu bằng mọi giá.

Kịch bản tương lai của thị trường ô tô cũng bị chi phối hoàn toàn bởi hạ tầng giao thông. Khi Nhà nước dồn lực đầu tư các tuyến Metro và mô hình đô thị gắn kết giao thông công cộng, thói quen đi lại sẽ lột xác. Người dân sống tại cụm chung cư ven lộ chỉ cần bước xuống sảnh là có tàu điện, việc nuôi ô tô cá nhân trở nên lãng phí.

Những chiếc xe xăng cũ sẽ dần dạt về ngoại ô hoặc tỉnh lẻ chở hàng. Về rào cản khí thải hay hạn chế xe nội thành, dù ban đầu gây sốc nhưng người dân sẽ sớm thích nghi, thị trường sẽ tự cân bằng.

- Xin cảm ơn bà!

Thị trường ô tô Việt Nam năm 2026 dự báo sẽ có sự dịch chuyển trong xu hướng tiêu dùng. Ảnh: QH

QUANG HUY