Giải ngân đầu tư công là 'đầu kéo' quan trọng cho tăng trưởng

Trong năm 2026, thành phố được Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư công gần 148.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến hết tháng 4, mới giải ngân khoảng 15.000 tỷ đồng, đạt gần 11% kế hoạch.

Ông Mai Bá Trước, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, thành phố đã phân bổ chi tiết 129.199 tỷ đồng, tương đương 87,5% kế hoạch vốn đầu tư công; trong đó toàn bộ vốn ngân sách Trung ương đã được phân bổ 100%. Phần vốn dự phòng ngân sách địa phương đang được hoàn thiện thủ tục để trình cấp có thẩm quyền xem xét phân bổ trong thời gian sớm nhất.

Theo ông Trước, việc phân bổ vốn cơ bản bảo đảm đúng quy định, có trọng tâm, trọng điểm, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cũng nhấn mạnh, thành phố xác định giải ngân vốn đầu tư công là động lực then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đồng thời tạo việc làm và kích hoạt các nguồn lực xã hội.

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch năm 2026, ông Được yêu cầu các đơn vị triển khai quyết liệt nhiệm vụ, thực hiện nghiêm Chỉ thị 16 của Chính phủ. Thành phố đặt mục tiêu đến hết tháng 5 giải ngân trên 20%; hết quý II đạt 40-45%; hết quý III đạt 70% và cả năm đạt 100%. Kết quả giải ngân sẽ được gắn với đánh giá cán bộ, thi đua và phân bổ ngân sách.

“Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm đầu triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Thành phố xác định đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là một trong những động lực then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số”, ông Được nhấn mạnh.

Để thúc đẩy tiến độ giải ngân, thành phố đưa ra nhiều nhóm giải pháp trọng tâm như đẩy nhanh phân bổ phần vốn còn lại; tăng cường kiểm tra thực địa; tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đầu tư; điều hành linh hoạt kế hoạch vốn và nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư.

Trong đó, xác định giải phóng mặt bằng là “điểm nghẽn” lớn nhất cần ưu tiên tháo gỡ. Lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, không để dự án phải chờ mặt bằng triển khai.

Đến đầu tháng 5, vốn giải ngân cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đạt khoảng 25% kế hoạch. Thành phố dự kiến đến hết tháng 5 sẽ giải ngân khoảng 10.000 tỷ đồng cho lĩnh vực này, nâng tỷ lệ giải ngân lên khoảng 50% trên tổng số hơn 34.000 tỷ đồng kế hoạch. Mục tiêu đến tháng 10 là hoàn thành khoảng 90% kế hoạch giải ngân cho công tác giải phóng mặt bằng.

Song song đó, TP. Hồ Chí Minh sẽ điều chỉnh vốn linh hoạt ngay từ đầu năm theo nguyên tắc cắt giảm vốn đối với dự án chậm tiến độ để bổ sung cho các dự án triển khai tốt, ưu tiên các công trình trọng điểm có tính lan tỏa, tránh đầu tư dàn trải.

Một giải pháp khác được thành phố đẩy mạnh là rút ngắn thủ tục hành chính và số hóa toàn bộ quy trình đầu tư công, từ chuẩn bị đầu tư, bố trí vốn, phê duyệt dự án đến nghiệm thu và thanh toán.

Đồng thời, xây dựng quy trình phối hợp mới trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các dự án đi qua nhiều địa phương. Theo đó, thời gian thực hiện thủ tục thu hồi đất dự kiến giảm từ 180 ngày xuống còn khoảng 120 ngày.

Quyết tâm tăng tốc giải ngân còn được thể hiện qua việc kiện toàn hệ thống ban quản lý dự án cấp xã, phường và siết chặt trách nhiệm người đứng đầu. Thành phố đã tinh gọn hệ thống ban quản lý dự án từ 10 ban xuống còn 4 ban nhằm chuyên môn hóa bộ máy, quy định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức, đồng thời cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà để đẩy nhanh tiến độ xử lý công việc.

TP. Hồ Chí Minh cũng yêu cầu các địa phương và chủ đầu tư không đạt tiến độ giải ngân sẽ bị xem xét trách nhiệm trong đánh giá thi đua cuối năm. Thành phố đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến sắp xếp chủ đầu tư nhằm bảo đảm tiến độ triển khai dự án.

Lãnh đạo UBND thành phố cho biết, với quy mô vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, áp lực giải ngân năm 2026 sẽ rất lớn. Tuy nhiên, nếu các điểm nghẽn về mặt bằng, thủ tục đầu tư và nguồn vật liệu được tháo gỡ kịp thời, dòng vốn đầu tư công sẽ tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thành phố.

Khẳng định quyết tâm, ông Hoàng Nguyên Đinh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị thay đổi cách tiếp cận trong điều hành đầu tư công, không đặt mục tiêu theo hướng “phấn đấu giải ngân đạt 100%” mà phải xác định rõ yêu cầu “giải ngân đạt 100%” kế hoạch vốn theo chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ.

“Việc bỏ cụm từ “phấn đấu” nhằm thể hiện quyết tâm hoàn thành bằng được mục tiêu giải ngân trong năm nay. Nếu dòng vốn đầu tư công được đưa vào nền kinh tế đúng tiến độ sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa lớn đối với tăng trưởng, sản xuất và việc làm”, ông Đinh nhấn mạnh.