Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia:Tạo chuyển biến bằng sản phẩm cụ thể
Sáng 10/9, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng chủ trì cuộc họp trực tuyến với đơn vị, địa phương về tiến độ giải ngân Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: TÂM ĐAN
Lãnh đạo thành phố phê bình 18 xã giải ngân dưới 30% và 5 đơn vị chưa phân bổ vốn chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026. Đồng thời yêu cầu các địa phương phải hành động quyết liệt, thể hiện bằng con số giải ngân cụ thể để tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tháng 10.
Tiến độ chưa đạt yêu cầu
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 9/9, các địa phương đã phân bổ 62,76% vốn được giao. Đáng nói là còn 5 địa phương đến nay chưa phân bổ vốn năm 2026.
Về giải ngân, đối với nguồn vốn năm 2026, do mới được phân bổ giữa tháng 7 nên đến nay mới đạt 4,2% (40,778 tỷ/977,852 tỷ đồng). Đối với vốn giai đoạn 2021 -2025 chuyển nguồn sang năm 2026 (hơn 1.352 tỷ đồng), đã giải ngân hơn 480 tỷ đồng, đạt 35,5%.
Đáng nói, có đến 18 địa phương và 2 ban quản lý tỷ lệ giải ngân dưới 30%. Tổng số vốn kéo dài chưa giải ngân còn tồn của toàn bộ khối xã, phường khoảng 774 tỷ đồng. Trong đó, tập trung vào nhóm các địa phương miền núi, với 15 xã có số dư tồn chiếm tới 448,24 tỷ đồng (chiếm hơn 57% tổng vốn tồn của toàn khối xã, phường).
Số tồn của nhóm 15 xã này kéo tỷ lệ giải ngân khối xã phường toàn thành phố xuống thấp. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vũ Thị Bích Hậu, dù số vốn giải ngân đến nay đã tăng hơn 374 tỷ đồng so với tháng 6/2026, nhưng tiến độ tổng thể vẫn rất chậm, nguy cơ không đạt mục tiêu đề ra.
Các địa phương giải ngân dưới 30% cần lập tiến độ chi tiết từng dự án và báo cáo khó khăn để sở trực tiếp xuống hỗ trợ; 5 địa phương chưa phân bổ vốn cần khẩn trương rà soát, phân loại dự án theo khả năng thực hiện và gắn mốc giải ngân cụ thể.
Tạo chuyển biến bằng sản phẩm cụ thể
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, nguyên nhân chậm giải ngân chủ yếu do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng; chậm bàn giao dự án khi tiếp nhận từ các ban quản lý dự án khu vực; kéo dài thời gian nghiệm thu, quyết toán.
Bên cạnh đó, giá vật liệu tăng, năng lực của một số nhà thầu còn hạn chế, cùng những khó khăn về địa hình, nhân công... cũng ảnh hưởng lớn đến tiến độ. Dự báo nhiều dự án sẽ khó hoàn thành nếu không tập trung triển khai; trong đó có khoảng 14 công trình, dự án còn vướng mắc nghiêm trọng, đối mặt với nguy cơ phải dừng thực hiện.
Lãnh đạo xã La Êê cho biết, trong số 34 công trình chuyển tiếp từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện (cũ), có 13 công trình đã hoàn thành nhưng chưa quyết toán; 4 công trình vướng mặt bằng chưa thể triển khai và dự kiến sẽ hoàn trả lại nguồn vốn.
Địa phương phản ánh đang gặp nhiều khó khăn trong việc xử lý hồ sơ, tài liệu các dự án được bàn giao. Là địa phương có lượng vốn tồn đọng lớn nhất (khoảng 71,5 tỷ đồng), xã Phước Hiệp cho biết nguyên nhân chậm trễ chủ yếu do tiếp nhận 11 dự án từ Ban quản lý dự án huyện Phước Sơn (cũ) chuyển giao muộn và triển khai cầm chừng trong năm 2025.
Nhận khuyết điểm trước lãnh đạo thành phố, địa phương cam kết dồn lực tổ chức thực hiện. Hiện xã đã hoàn thành 5/11 công trình (đang chuẩn bị quyết toán), đồng thời tiếp tục đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ 6 dự án còn lại để đảm bảo kế hoạch giải ngân đề ra.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng đã nghiêm khắc phê bình 18 địa phương giải ngân dưới 30% và 5 đơn vị chưa phân bổ vốn chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026.
Đồng thời yêu cầu các địa phương hành động quyết liệt, thể hiện bằng con số giải ngân cụ thể để tạo chuyển biến mạnh mẽ ngay trong tháng 10. Trong đó, 5 địa phương chưa phân bổ vốn phải hoàn thành công việc này chậm nhất trong tuần tới. Việc lựa chọn danh mục công trình, dự án phải bảo đảm tính khả thi và giải ngân thuận lợi nhất.
Liên quan đến khó khăn của xã La Êê và một số địa phương trong việc thực hiện thủ tục bàn giao, quyết toán, lãnh đạo thành phố đề nghị các địa phương chỉ đạo cán bộ Ban quản lý dự án tạm dừng các công việc chưa cấp thiết để tập trung phối hợp bàn giao, xử lý dứt điểm các dự án cũ, hoàn tất hồ sơ sổ sách và quyết toán trong tuần tới.
Bên cạnh đó, các tổ công tác của thành phố tiếp tục kiểm tra, riêng những địa bàn có tỷ lệ giải ngân thấp, phải đi thực tế để giải quyết dứt điểm, cụ thể từng vướng mắc; trường hợp vượt thẩm quyền phải báo cáo ngay cho lãnh đạo thành phố để chỉ đạo tháo gỡ.
Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh, giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm; góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phục vụ đời sống nhân dân. Do đó, lãnh đạo các địa phương phải nghiêm túc, tập trung triển khai quyết liệt. Thành phố sẽ lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ này làm căn cứ quan trọng để đánh giá, xếp loại cán bộ vào cuối năm.
