Giải pháp ứng phó khi giá vật tư nông nghiệp tăng

Nông dân xã Thanh Sơn mua phân bón về chăm sóc lúa.

Nông dân mong có giải pháp bình ổn giá thị trường VTNN, tạo điều kiện để phát triển sản xuất.

Giá vật tư nông nghiệp tăng

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 6 tháng năm 2026, nhập khẩu nhiều loại VTNN giảm so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, nhập khẩu phân bón giảm mạnh với tổng khối lượng nhập khẩu khoảng 2,1 triệu tấn, giảm 34,9% về khối lượng so với cùng kỳ năm 2025.

Một trong những nguyên nhân chính khiến giá VTNN tăng cao là do giá nhiên liệu liên tục tăng tác động mạnh đến chi phí đầu vào của sản xuất đến chi phí logistics. Tuy nhiên, thời gian qua, giá xăng dầu liên tục được điều chỉnh giảm, đặc biệt là trong tháng 7 có nhiều đợt giảm giá nhưng đến nay, giá VTNN vẫn chưa có dấu hiệu “hạ nhiệt”, thậm chí trong tháng 6-2026, đa số các mặt hàng phân bón vẫn có đợt tăng giá mới.

Theo nhiều nông dân, hiện giá các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đều tăng. Các loại phân bón được sử dụng nhiều như: kali, urê, DAP… giá đều tăng từ 10-20%, có loại tăng đến 40-50% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Nguyễn Thanh Hùng, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bàu Kiên (xã Thanh Sơn) lo lắng: Vụ lúa đông xuân năm 2025-2026, xã viên hợp tác xã trúng mùa, đạt sản lượng 8 tấn/hécta. Tuy nhiên, giá lúa bán ra chỉ gần 6 ngàn đồng/kg, thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đều tăng cao nên nông dân hầu như không có lợi nhuận, nhà nào sản lượng thấp là bị lỗ vốn.

Cùng nỗi lo, bà Lê Thị Bạch Tuyết, nông dân trồng chôm chôm ở phường Bình Lộc chia sẻ: Khi phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng cao, chi phí đầu tư phân, thuốc cho vườn cây chiếm đến 60-70% giá thành sản xuất. Trong khi đó, chôm chôm đầu mùa còn bán được với giá cao nhưng khi thu hoạch nhiều, giá bán chỉ hơn 10 ngàn đồng/kg. Với mức giá này, cả vụ thu hoạch trái cây, nông dân chỉ biết lấy công làm lời, thậm chí phải bù lỗ trong đầu tư để giữ vườn cây.

Cần giải pháp đồng bộ

Một số nông dân trên địa bàn thành phố phản ánh, giá xăng dầu vừa tăng là giá VTNN, đặc biệt là các loại phân bón tăng theo. Nhưng khi giá xăng dầu giảm, giá các mặt hàng này vẫn “neo” cao, có giảm cũng ở mức không đáng kể. Trong đó có nguyên nhân là từ nhà máy sản xuất đến tay nông dân, VTNN phải qua nhiều khâu trung gian. Khách hàng tiêu thụ là nông dân luôn ở thế bị động, đại lý bán báo giá nào là nông dân phải mua giá đó. Giá VTNN đội lên cao ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản xuất cũng như lợi nhuận của nông dân.

Theo doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, trái cây tươi, giá thành sản xuất nông sản của Việt Nam cao hơn nhiều nước trên thế giới. Đây là một trong những nguyên nhân khiến nông sản Việt giảm sức cạnh tranh khi tham gia thị trường xuất khẩu.

Ứng phó với tình hình giá phân bón không ngừng tăng, nông dân trên địa bàn đã chủ động thực hiện nhiều giải pháp nhằm giảm chi phí đầu tư. Trong đó, nông dân chú trọng hơn việc sử dụng tiết kiệm VTNN theo nguyên tắc: sử dụng đúng loại phân thuốc, đúng thời điểm, đúng liều lượng… Nhiều nông dân mạnh dạn chuyển đổi sang hướng sản xuất xanh và sản xuất tuần hoàn, tận dụng các phế - phụ phẩm nông nghiệp làm nguyên liệu tự ủ phân bón hữu cơ. Nổi bật có mô hình sử dụng lợi khuẩn Probiotics (IMO) và nấm men rượu (MEVI) để tự ủ phân hữu cơ từ các nguyên liệu là rác thải hữu cơ từ sinh hoạt, phế - phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp đang được ứng dụng rộng rãi. Đến nay, nông dân trên địa bàn thành phố đã nhân rộng diện tích canh tác theo phương pháp này lên hơn 1 ngàn hécta cây ăn trái, rau màu. Giải pháp này giúp nông dân cắt giảm phân bón hóa học, tiết kiệm từ 30-50% chi phí đầu tư phân bón hóa học, vừa chuyển đổi theo hướng sản xuất hữu cơ làm ra sản phẩm an toàn.