Giải phóng mặt bằng: Cuộc chạy đua tiến độ của cả hệ thống chính trị

Khi cả hệ thống cùng vào cuộc

Trong quá trình phát triển Thủ đô, việc hoàn thiện quy hoạch, tổ chức thực hiện các dự án tạo động lực tăng trưởng luôn giữ vai trò then chốt. Trong đó, công tác GPMB được xem là “nút mở” quan trọng để khơi thông quỹ đất, tạo dư địa phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Hiện nay, Hà Nội đang triển khai GPMB đối với 1.428 dự án, đặt ra yêu cầu cao về tiến độ, tổ chức thực hiện và tạo đồng thuận xã hội. Trước khối lượng công việc lớn và tính chất phức tạp của nhiều dự án, thành phố đã huy động sự vào cuộc từ công tác lãnh đạo, chỉ đạo đến tổ chức thực hiện tại cơ sở.

Thành ủy Hà Nội đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB các dự án trọng điểm của thành phố do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông làm Trưởng ban; Phó Chủ tịch UBND thành phố làm Phó Trưởng ban Thường trực, cùng sự tham gia của các ban Đảng, sở, ngành và địa phương liên quan. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm thống nhất đầu mối chỉ đạo, siết chặt phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương để tháo gỡ các “điểm nghẽn” tồn đọng kéo dài.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng kiểm tra thực địa dự án đầu tư đường giao thông bao quanh khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với tuyến đường 07 (đường Phan Trọng Tuệ). Ảnh: Quang Thái

Bên cạnh đó, lãnh đạo thành phố thường xuyên trực tiếp kiểm tra hiện trường, rà soát tiến độ từng dự án, từng hạng mục; đồng thời gắn trách nhiệm cụ thể với từng địa phương. Ban Chỉ đạo GPMB cũng duy trì họp giao ban định kỳ với các xã, phường có dự án đi qua để kịp thời xử lý khó khăn, hạn chế tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm.

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông, GPMB là khâu khó nhất nhưng có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ triển khai các dự án đầu tư. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải huy động sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đặc biệt coi trọng công tác dân vận, tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt đó, công tác GPMB của Hà Nội đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều dự án tồn đọng nhiều năm như các cầu vượt sông Hồng gồm cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi; tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục; tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; đường Tam Trinh và nút giao khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với đường 70… đã hoàn thành GPMB. Thành phố hiện tiếp tục tăng tốc các tuyến Vành đai 2,5; 3; 3,5 cùng các cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát với mục tiêu hoàn thành GPMB trước ngày 30-6-2026.

Dấu ấn của sự vào cuộc đồng bộ thể hiện rõ tại dự án đường Vành đai 2,5 đoạn qua địa bàn phường Thanh Xuân. Để bảo đảm tiến độ, phường đã vận hành “văn phòng điều hành công tác GPMB” theo cơ chế liên thông; có thời điểm huy động 200-300 cán bộ, lực lượng làm việc xuyên đêm, xuyên ngày nghỉ.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông và Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng chủ trì hội nghị của Ban Chỉ đạo GPMB các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

Theo Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Đỗ Quang Dương, mỗi cán bộ phải là tuyên truyền viên gương mẫu, bám sát địa bàn, hiểu hoàn cảnh từng gia đình để vận động trên tinh thần trách nhiệm, chia sẻ và đúng chính sách. Cách làm này giúp phường xử lý từng trường hợp cụ thể, hạn chế phát sinh vướng mắc và tạo chuyển biến rõ trên thực địa.

Ông Lê Tuyển Cử, người dân phố Nhân Hòa (phường Thanh Xuân), chia sẻ: “Thời gian qua, từ lãnh đạo Thành ủy, UBND thành phố đến cán bộ phường trực tiếp xuống vận động, giải thích, thông tin rõ các chính sách mới nên tôi và đông đảo người dân rất đồng thuận, ủng hộ, di dời khi có yêu cầu bàn giao mặt bằng”.

Nếu Ban Chỉ đạo cấp thành phố giữ vai trò “tổng chỉ huy” thì chính quyền cơ sở chính là lực lượng trực tiếp quyết định hiệu quả thực thi. Phường Cầu Giấy là ví dụ điển hình khi trở thành địa bàn đầu tiên hoàn thành 100% khối lượng GPMB toàn tuyến Vành đai 2,5, về đích sớm hơn 6 ngày so với kế hoạch Thành ủy giao. Theo lãnh đạo phường, kết quả này có được nhờ phân công rõ trách nhiệm từng cơ quan, từng cán bộ; đồng thời tăng cường đối thoại trực tiếp để lắng nghe, tháo gỡ kịp thời các kiến nghị của người dân

Khơi thông GPMB từ trách nhiệm người đứng đầu

Không dừng ở yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, huy động sự vào cuộc đồng bộ, thành phố Hà Nội đang thay đổi cách tiếp cận trong công tác GPMB theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Cùng với đó, sự phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương cũng được siết chặt, bảo đảm xử lý kịp thời những vướng mắc.

Các địa phương tăng tốc giải phóng mặt bằng phục vụ thi công Vành đai 2,5. Ảnh: PV

Nếu trước đây, nhiều dự án chậm do tình trạng “trên nóng dưới lạnh”, phối hợp thiếu đồng bộ hoặc tâm lý né tránh va chạm ở cơ sở, thì nay muốn tháo gỡ được “điểm nghẽn” GPMB trước hết phải siết chặt trách nhiệm người đứng đầu. Đặc biệt là cấp xã, phường - nơi trực tiếp tiếp xúc, vận động và xử lý các vấn đề phát sinh với người dân.

Thành phố yêu cầu xác định rõ trách nhiệm cá nhân người đứng đầu gắn với kết quả thực hiện; những địa phương để chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan sẽ bị xem xét trách nhiệm. Đồng thời, kết quả GPMB trở thành tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân. Tinh thần “6 rõ” gồm rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả được quán triệt xuyên suốt nhằm hạn chế tình trạng đùn đẩy, né tránh và chậm trễ trong thực thi công vụ.

PGS.TS Trần Viết Lưu, nguyên Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương), cho rằng yếu tố con người, đặc biệt là vai trò người đứng đầu, luôn mang tính quyết định trong việc tạo đột phá về quản trị và điều hành. Theo ông, trong bất kỳ tổ chức nào, từ cấp quốc gia đến địa phương, người đứng đầu không chỉ giữ vai trò dẫn dắt mà còn là nhân tố tạo động lực, quy tụ sức mạnh của cả hệ thống.

“Để con tàu vươn xa phải có người cầm lái đủ bản lĩnh, trí tuệ và dám hành động. Người đứng đầu phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung của đất nước, của Thủ đô và của nhân dân. Khi thể hiện được tinh thần đó sẽ tạo được sự đoàn kết, đồng thuận và niềm tin trong nhân dân”, PGS.TS Trần Viết Lưu nhấn mạnh.

Công trường thi công tuyến đường Vành đai 2,5 đoạn qua địa bàn phường Cầu Giấy sau khi hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ dự án. Ảnh: C.T

Từ Thành ủy đến các cấp ủy Đảng ở Hà Nội đang chuyển mạnh từ tư duy “quản lý hành chính” sang “kiến tạo và phục vụ phát triển”; đồng thời đổi mới phương thức điều hành theo hướng dựa trên dữ liệu, bảo đảm nguyên tắc “một việc - một đầu mối xuyên suốt”, qua đó nâng cao tính thống nhất, trách nhiệm và hiệu quả thực thi. Những chuyển biến này đã được thể hiện ngày càng rõ qua tác phong, lề lối làm việc và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.

Dự án đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục là minh chứng rõ nét cho sự chuyển biến đó. Là tuyến giao thông huyết mạch của Thủ đô nhưng dự án từng “đóng băng” suốt nhiều năm do vướng mắc GPMB. Chỉ khi phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện được đổi mới, dự án mới tạo được bước đột phá. Tinh thần “6 dám” gắn với “6 rõ” đã giúp đội ngũ cán bộ, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn tồn đọng kéo dài. Nhờ vậy, các phường Ô Chợ Dừa và Giảng Võ đã hoàn thành 100% công tác GPMB trong thời gian ngắn.

Có thể thấy, từ việc thành lập Ban Chỉ đạo GPMB các dự án trọng điểm của thành phố, siết chặt phối hợp giữa sở, ngành và địa phương đến việc đề cao trách nhiệm người đứng đầu và lấy kết quả GPMB làm tiêu chí đánh giá cán bộ, Hà Nội đang tạo ra những chuyển biến rõ nét trong tháo gỡ các “điểm nghẽn” tồn đọng nhiều năm. Đây không chỉ là điều kiện để tăng tốc các công trình hạ tầng trọng điểm, mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng nền hành chính hành động, trách nhiệm, vì sự phát triển của Thủ đô và niềm tin của nhân dân.