Giải phóng sức sáng tạo, đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng bứt phá của đất nước

Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh báo cáo tại phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội)

Tháo gỡ để đưa tài sản trí tuệ trở thành nguồn vốn

Ngày 24/9 dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Đỗ Văn Chiến, sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa là đòi hỏi cấp bách nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80- NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Luật được xây dựng nhằm khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, gia tăng hàm lượng văn hóa trong các sản phẩm, dịch vụ, bảo vệ thị trường nội địa và tạo đòn bẩy đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng bứt phá của đất nước.

Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, mục đích ban hành dự án Luật xác định địa vị pháp lý chính thức cho các ngành công nghiệp văn hóa trong cơ cấu ngành kinh tế Việt Nam. Kết nối chuỗi giá trị để thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam có phát triển đột phá về mặt giá trị kinh tế, tăng cường xuất khẩu, thu hút FDI chiến lược. Lan toả sức ảnh hưởng của bản sắc văn hóa Việt Nam, thương hiệu quốc gia Việt Nam và “sức mạnh mềm Việt Nam” trên trường quốc tế.

Dự thảo Luật bao gồm 9 chương và 53 điều. Dự thảo Luật đề xuất 4 nhóm nội dung để tháo gỡ các hạn chế hiện nay về vấn đề thiếu kết nối, chia sẻ thông tin, chuỗi giá trị và thị trường; rào cản về phát triển và sử dụng Bộ công cụ sáng tạo trong các ngành công nghiệp văn hóa; sự thiếu hụt dịch vụ hỗ trợ quản lý, lập hồ sơ và nâng cao năng lực định giá tài sản trí tuệ, chuyển đổi mô hình kinh doanh, chuyển đổi số, phát triển thương hiệu quốc gia, tham gia Mạng lưới Thành phố sáng tạo UNESCO, thúc đẩy tiêu dùng, xúc tiến xuất khẩu và liên kết văn hóa - du lịch - y tế; cùng các rào cản pháp lý khi thử nghiệm, ứng dụng khoa học công nghệ, triển khai sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh công nghiệp văn hóa mới.

Dự thảo Luật cũng đề xuất 5 nhóm nội dung để tháo gỡ các hạn chế hiện nay về vấn đề chưa tạo lập đủ hành lang pháp lý để tài sản trí tuệ trở thành nguồn vốn, tài sản bảo đảm trong các giao dịch tài chính, tín dụng; chưa có cơ chế nhận diện, quản lý vòng đời tài sản trí tuệ dưới dạng số, hỗ trợ công cụ sáng tạo và nâng cao năng lực định giá tài sản trí tuệ.

Đặc biệt theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo Luật đề xuất 8 nhóm nội dung để tháo gỡ các hạn chế hiện nay về vấn đề thiếu khung pháp lý đồng bộ trong phân loại, tiêu chí công trình phục vụ hạ tầng công nghiệp văn hóa; gánh nặng thủ tục hành chính khi tổ chức sự kiện, hoạt động sáng tạo; vướng mắc trong huy động nguồn lực, thủ tục đầu tư phát triển tổ hợp, cụm, khu công nghiệp sáng tạo; hạn chế trong khai thác không gian công cộng, chưa có hoạt động công nghiệp văn hóa trong công trình xây dựng, phát triển hạ tầng văn hóa số và bảo đảm hiệu quả sử dụng tài sản công.

Rà soát chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, cơ chế lương, thưởng

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, ông Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội cho hay, Thường trực Ủy ban Văn hoá và Xã hội tán thành sự cần thiết ban hành Luật. Tuy nhiên, đây là dự án Luật được xây dựng mới, xác lập nhiều nội dung, cơ chế, chính sách đặc thù. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Ông Vinh nêu rõ, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành các chính sách phát triển nhân lực công nghiệp văn hóa và đã có ý kiến góp ý cụ thể vào các nội dung của dự thảo Luật. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo: rà soát, tránh trùng lặp với Luật Giáo dục, Luật Nhà giáo và pháp luật có liên quan, bảo đảm thống nhất; rà soát khái niệm nhân tài, nhân lực chất lượng cao, nhà giáo cơ hữu; thiết kế các quy định mang tính linh hoạt. Cùng với đó, rà soát chính sách hỗ trợ tín dụng, học bổng, học phí, chi phí sinh hoạt, chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, cơ chế lương, thưởng, ưu tiên tuyển dụng, bổ nhiệm bảo đảm hợp lý, ưu đãi đúng đối tượng; tập trung chính sách cho nhân lực trực tiếp sáng tạo.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị lưu ý làm rõ phạm vi hỗ trợ, cơ chế miễn trừ trách nhiệm của chính sách đầu tư mạo hiểm cho phát triển công nghiệp văn hóa. Xác định rõ dự án đầu tư trong phát triển công nghiệp văn hóa cần ưu tiên thu hút đầu tư. Đồng thời rà soát, làm rõ cơ sở pháp lý, phạm vi đối tượng thụ hưởng của các chính sách hỗ trợ về thuế, tài chính.