Giải quyết căn cơ vấn đề sách giáo khoa

Theo đó, Vụ Giáo dục Phổ thông được giao xây dựng kế hoạch rà soát, hoàn thiện chương trình và SGK nhằm hoàn thành bộ sách mới, sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2028 - 2029. Ban Quản lý các dự án sẽ tổ chức tiếp nhận, quản lý, giữ bản quyền bộ SGK mới, gồm việc chuyển giao quyền tác giả từ Nhà xuất bản Giáo dục (NXBGD) về Bộ, đồng thời xây dựng phương án khai thác bản quyền để phát hành miễn phí sách cho học sinh (HS) theo lộ trình.

Vụ Kế hoạch - Tài chính chủ trì đổi mới công tác biên soạn, phát hành, cung ứng sách, cắt giảm khâu trung gian và nghiên cứu giao các địa phương in ấn nhằm tiết kiệm ngân sách và tiền mua sách. NXBGD bảo đảm truy cập miễn phí bản điện tử SGK và thực hiện chuyển giao bản quyền.

Lộ trình này được triển khai theo chỉ đạo của Thủ tướng tại cuộc họp cuối tháng 9. Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu sách mới bảo đảm chất lượng, nâng hiệu quả dạy và học thực chất, giảm áp lực thi cử, dạy thêm, học thêm. Chương trình và SGK được rà soát theo hướng giảm kiến thức chuyên sâu, không thực sự cần thiết với mặt bằng giáo dục phổ thông. Những nội dung nâng cao nên được đưa vào tài liệu tham khảo của từng môn học. Bổ sung nội dung về nhân vật lịch sử, các bậc tiền bối cách mạng, giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc.

Từ năm học 2026 - 2027 này, cả nước dùng chung bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” của NXBGD. Tháng 9/2025, Bộ từng sửa chương trình để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp các đơn vị hành chính, trong đó SGK có một số điều chỉnh, chủ yếu ở môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật...

Tuy nhiên, từ trước khi khai giảng năm học mới, tình hình cung ứng phát hành SGK đã có những rối ren khi tại nhiều nơi trên cả nước, SGK chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của HS. Dù phụ huynh đã đăng ký mua sách từ cuối năm học trước, nhưng khi năm học đã bắt đầu, nhiều trường hợp vẫn chưa được nhận đủ sách, gây khó khăn cho việc học tập của HS và tâm lý lo lắng cho phụ huynh. Tình trạng này đặt ra yêu cầu rà soát, chấn chỉnh quy trình đăng ký, in ấn, phân phối, bảo đảm SGK được cung cấp đầy đủ, đúng thời gian.

Nghiên cứu giao các tỉnh, thành tự in ấn SGK là một phương án đúng đắn. Cuối tháng 9 vừa qua, khi tiếp xúc cử tri, trước những bức xúc liên quan vấn đề SGK, lãnh đạo một địa phương phía Nam đã khẳng định: “Nếu được giao, TP chỉ in 2 đêm là xong”. Như vậy, nhà in, máy móc, nguyên vật liệu, nhân lực… không thiếu. Vấn đề là cơ quan chức năng cần sớm giải quyết vấn đề bản quyền, xem xét để bộ sách thực sự là của toàn dân, ai cũng có quyền tiếp cận, học tập miễn phí. Về nội dung, cũng cần tăng cường các vấn đề chân - thiện - mỹ, giáo dục lối sống tích cực cho HS, rèn luyện các kỹ năng tốt đẹp trong cuộc sống, để bảo đảm sách có giá trị sử dụng lâu dài; sớm chấm dứt những vấn đề rối ren liên quan đến SGK đã kéo dài từ rất nhiều năm qua.