Giải thưởng Hiệu quả năng lượng 2026: Thúc đẩy đổi mới công nghệ xanh

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) phát biểu khai mạc Lễ phát động.

Ngày 29/6, tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp với Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) tổ chức Lễ phát động Giải thưởng Hiệu quả năng lượng năm 2026 với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, hiệp hội, chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp, chủ đầu tư các công trình xây dựng cùng nhiều cơ quan báo chí.

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết giải thưởng được tổ chức thường niên nhằm ghi nhận và tôn vinh các doanh nghiệp, công trình xây dựng, sản phẩm và giải pháp công nghệ tiêu biểu trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Theo Ban Tổ chức, giải thưởng không chỉ là hoạt động tôn vinh điển hình tiên tiến mà còn là công cụ thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, tối ưu hóa quy trình sản xuất và ứng dụng các giải pháp quản trị năng lượng hiện đại. Đây cũng là một trong những hoạt động góp phần thực hiện mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng trong giai đoạn 2019-2030 theo Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Đặc biệt, trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực đột phá của phát triển đất nước, việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các giải pháp năng lượng thông minh được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa nâng cao năng suất, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Lan tỏa nhiều mô hình sử dụng năng lượng hiệu quả

Sau gần một thập kỷ tổ chức, Giải thưởng Hiệu quả năng lượng trong công nghiệp đã trở thành sân chơi uy tín đối với cộng đồng doanh nghiệp. Từ năm 2017 đến nay, giải thưởng đã thu hút hơn 240 doanh nghiệp với khoảng 1.620 giải pháp tiết kiệm năng lượng, đồng thời vinh danh 126 cá nhân có nhiều đóng góp trong lĩnh vực sử dụng năng lượng hiệu quả.

Đối với lĩnh vực xây dựng, sau 5 năm triển khai, Giải thưởng Hiệu quả năng lượng trong công trình xây dựng đã thu hút 155 đơn vị tham gia với hơn 1.200 giải pháp kỹ thuật, qua đó có 89 công trình xây dựng mới và cải tạo đáp ứng các tiêu chí được trao chứng nhận.

Ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam.

Trong lĩnh vực sản phẩm, Giải thưởng Sản phẩm hiệu suất năng lượng cao nhất sau 6 năm tổ chức đã ghi nhận hơn 600 sản phẩm được công nhận và 19 thương hiệu được Bộ Công Thương tôn vinh. Các sản phẩm trải rộng từ điều hòa, máy giặt, tủ lạnh, tủ đông, bình nước nóng, đèn LED, động cơ điện, máy biến áp đến quạt điện và máy thu hình. Những sản phẩm đạt tiêu chuẩn sẽ được dán nhãn "Hiệu suất năng lượng cao nhất" kèm mã QR để người tiêu dùng dễ dàng tra cứu thông tin khi lựa chọn.

Bên cạnh đó, Giải thưởng Giải pháp công nghệ hiệu quả năng lượng đổi mới, sáng tạo được tổ chức lần đầu vào năm 2025 đã lựa chọn và vinh danh 7 giải pháp tiêu biểu trong các lĩnh vực chiếu sáng, làm mát, thông gió, sử dụng nhiệt thông minh, quản lý và tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng bằng nền tảng số.

Thúc đẩy chuyển đổi xanh từ doanh nghiệp

Theo đại diện Ban Tổ chức, Hội đồng giám khảo gồm các chuyên gia đến từ các viện nghiên cứu, trường đại học và hiệp hội chuyên ngành sẽ đánh giá hồ sơ dựa trên các tiêu chí kỹ thuật, hiệu quả thực tiễn và khả năng nhân rộng, bảo đảm khách quan, minh bạch và công bằng.

Việc tiếp tục mở rộng các hạng mục giải thưởng cho thấy định hướng của Bộ Công Thương không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích tiết kiệm năng lượng, mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các giải pháp quản trị hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong toàn bộ chuỗi sản xuất và vận hành.

Ban Tổ chức sẽ tiếp nhận hồ sơ tham gia từ ngày 29/6 đến hết ngày 31/10/2026 dưới cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến. Sau quá trình đánh giá của Hội đồng kỹ thuật, các doanh nghiệp, công trình, sản phẩm và giải pháp đáp ứng tiêu chí sẽ được vinh danh tại lễ trao giải dự kiến tổ chức vào tháng 12/2026.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng "0", Giải thưởng Hiệu quả năng lượng tiếp tục được kỳ vọng trở thành động lực thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế theo hướng bền vững.