Giảm 30% thuế, đại đa số doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh được hưởng lợi

Chính phủ đã đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 của cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Quang cảnh phiên họp chiều 22/8.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, xung quanh đề xuất này, có 3 vấn đề lớn được các đại biểu Quốc hội quan tâm gồm: Vì sao lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng; vì sao mức giảm là 30%; làm thế nào ngăn chặn tình trạng chia tách doanh nghiệp để lợi dụng chính sách ưu đãi?

Theo ông Tuấn, thực hiện Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và Kết luận 18 của Trung ương về khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân (đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ), thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ phát triển, vươn lên.

Lý giải việc cần hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ “lớn lên”, Bộ trưởng nhấn mạnh quy mô doanh nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc đảm bảo tăng trưởng. Ông Tuấn dẫn kinh nghiệm của Nhật Bản trong giai đoạn tăng trưởng cao 10 - 12%/năm, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) khoảng 58%, trong đó có 8% đóng góp từ dịch chuyển lao động, 30% từ công nghệ và 20% từ mở rộng quy mô doanh nghiệp.

“Các chính sách tài khóa được Chính phủ triển khai từ đầu năm đã hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Chính sách giảm thuế lần này sẽ tiếp tục tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp vượt qua khó khăn và có điều kiện phát triển hơn”, Bộ trưởng nói.

Trả lời câu hỏi vì sao lựa chọn mốc doanh thu 10 tỷ đồng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn dẫn số liệu quản lý hiện nay cho thấy có 2.696.863 hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng (chiếm 99,98% tổng số hộ kinh doanh).

Đối với doanh nghiệp, có 865.115 doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng (chiếm khoảng 81,1% tổng số doanh nghiệp).

“Như vậy, ngưỡng 10 tỷ đồng đã giúp đại đa số doanh nghiệp nhỏ và cùng các hộ kinh doanh được hưởng chính sách này”, Bộ trưởng nói.

Về mức giảm 30%, Bộ trưởng Bộ Tài chính đưa ra một phép tính: với doanh thu 10 tỷ đồng/năm, bình quân doanh số mỗi tháng khoảng 833 triệu đồng. Nếu tỷ suất lợi nhuận khoảng 12%, số thuế doanh nghiệp phải nộp mỗi tháng vào khoảng 15 - 17 triệu đồng. Khi được giảm 30%, số tiền thuế được giảm khoảng 4 triệu đến hơn 5 triệu đồng/tháng.

Theo Bộ trưởng, mức khoảng 5 triệu đồng này tương đương mức chi tiêu cao nhất của một người dân trong một tháng và cũng tương đương mức lương tối thiểu vùng I, qua đó tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Một vấn đề khác được nhiều đại biểu quan tâm là chi phí tuân thủ của doanh nghiệp. Ông Ngô Văn Tuấn cho rằng chính sách thuế cần bảo đảm trung lập, đơn giản, dễ hiểu, dễ tính, dễ thực hiện và dễ kiểm tra.

“Sau một thời gian các cơ quan chức năng vào cuộc, ý thức trách nhiệm của người kinh doanh rất cao. Họ chỉ mong muốn làm sao để làm đúng, chứ không ai muốn làm sai. Vì thế, chính sách thuế của chúng ta phải càng đơn giản”, Bộ trưởng nói.

Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ xử lý vấn đề này trong dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 tới. Cơ quan quản lý dự kiến nâng ngưỡng doanh thu để doanh nghiệp được lựa chọn phương pháp tính thuế thu nhập theo tỷ lệ phần trăm trên doanh số lên 10 tỷ đồng, thay cho mức 3 tỷ đồng hiện nay, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhiều hơn.

Bộ trưởng cũng cho biết, tại dự thảo nghị định của Chính phủ sẽ có quy định loại trừ đối với trường hợp công ty con, công ty liên kết. Quy định này nhằm hạn chế tối đa việc lợi dụng chính sách giảm thuế.

Về lý do Nghị quyết dự kiến có hiệu lực trong tháng 8 nhưng chính sách được áp dụng cho năm 2026, 2027, tư lệnh ngành Tài chính thông tin, năm tài chính được tính theo năm và đến khi kết thúc năm mới thực hiện quyết toán để xác định các chính sách thuế được hưởng.

“Việc thông báo sớm chính sách áp dụng cho năm 2026, 2027 giúp doanh nghiệp chủ động tính toán mức ưu đãi, xây dựng kế hoạch đầu tư, kinh doanh, nhất là trong chu kỳ kinh doanh cuối năm và dịp Tết Nguyên đán”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói thêm.