Đại biểu Quốc hội: Giảm thuế thu nhập phải đi đôi với giảm thủ tục

Tham gia thảo luận, các đại biểu đồng tình với chủ trương giảm 30% số thuế phải nộp trong 2 năm 2026 và 2027. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị chính sách cần được thiết kế kỹ hơn để hỗ trợ đúng đối tượng, không tạo “điểm gãy” về nghĩa vụ thuế và thực sự khuyến khích doanh nghiệp phát triển.

Ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm. Từ thực tế doanh nghiệp nhỏ có mức lợi nhuận rất khác nhau, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Đoàn Cà Mau) đề nghị đánh giá kỹ tiêu chí doanh thu có thực sự xác định đúng nhóm cần hỗ trợ.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Đoàn Cà Mau). Ảnh: media.quochoi.vn

Đại biểu cho biết, theo dự thảo nghị quyết, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không vượt quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. Đây là một vấn đề cần lưu ý. Tiêu chí để được hưởng chính sách chỉ là doanh thu, nhưng mức hỗ trợ thực tế lại phụ thuộc vào thu nhập tính thuế và số thuế phải nộp.

Theo đại biểu tỉnh Cà Mau, doanh nghiệp nhỏ hiện nay không ở cùng một trạng thái, hai doanh nghiệp cùng có doanh thu 10 tỷ đồng nhưng kết quả kinh doanh có thể khác nhau. Doanh nghiệp lợi nhuận thấp thì số thuế được giảm ít; doanh nghiệp thua lỗ hoặc không phát sinh số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp thì không có khoản thuế được giảm.

Đại biểu đề nghị cần nhìn rõ giới hạn của công cụ giảm thuế thu nhập; đánh giá kỹ việc lấy doanh thu 10 tỷ đồng làm tiêu chí có thực sự xác định đúng nhóm cần hỗ trợ hay chưa.

Quang cảnh phiên thảo luận chiều 22-8. Ảnh: media.quochoi.vn

Bên cạnh đó, theo quy định hiện hành, doanh nghiệp có tổng doanh thu từ 30-50 tỷ đồng/năm áp dụng thuế suất 17%; nếu doanh thu không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế phải nộp thì mức thuế thực tế tương đương 11,9%. Nhưng doanh thu chỉ cần vượt ngưỡng 10 tỷ đồng, mức thuế lại trở về 17%.

Đại biểu cho rằng việc doanh nghiệp có doanh thu 9,9 tỷ đồng được hưởng ưu đãi trong khi doanh nghiệp 10,1 tỷ đồng không được hưởng có thể tạo tâm lý e ngại mở rộng quy mô, thậm chí phát sinh động cơ chia nhỏ doanh thu, hoạt động để tiếp tục hưởng chính sách.

Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp theo hướng mức giảm thuế giảm dần trong một khoảng doanh thu nhất định khi vượt 10 tỷ đồng, thay vì vừa vượt ngưỡng đã mất hoàn toàn ưu đãi, qua đó khuyến khích doanh nghiệp mở rộng hoạt động.

Đại biểu Nguyễn Thành Trung (Đoàn Hải Phòng). Ảnh: media.quochoi.vn

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thành Trung (Đoàn Hải Phòng) đề nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp ngưỡng mức doanh thu 10 tỷ đồng hoặc ưu đãi theo bậc doanh thu để bảo đảm công bằng; đồng thời không làm giảm động lực mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục đánh giá kỹ tác động và xem xét mở rộng đối tượng được hưởng chính sách thuế có ngưỡng doanh thu từ 10 tỷ đồng trở lên để hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Cùng với đó, đại biểu thành phố Hải Phòng cũng đề nghị tiếp tục rà soát quy định về đối tượng áp dụng để bảo đảm thống nhất với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; đồng thời làm rõ nguyên tắc xác định doanh thu đối với doanh nghiệp mới thành lập, chia tách, sáp nhập hoặc có kỳ tính thuế khác năm dương lịch, cùng với cơ chế kiểm soát phù hợp nhằm ngăn ngừa việc chia tách doanh thu để lợi dụng ưu đãi không đúng bản chất của chính sách.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn Vĩnh Long). Ảnh: media.quochoi.vn

Để chính sách đến được với người nộp thuế một cách nhanh chóng, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn Vĩnh Long) lưu ý việc hướng dẫn chậm hoặc thủ tục phức tạp có thể làm giảm đáng kể hiệu quả hỗ trợ. Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ cần có hướng dẫn sớm, thống nhất và dễ áp dụng để người nộp thuế có thể xác định ngay được quyền lợi và nghĩa vụ của mình, đặc biệt là cần hướng dẫn rõ việc kê khai, quyết toán và xử lý đối với các khoản thuế đã tạm nộp trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực. Chính sách phải đi vào cuộc sống nhanh, rõ và thực chất.

Các đại biểu cho rằng, giảm thuế chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi vừa giảm được nghĩa vụ tài chính, vừa giảm chi phí và thủ tục thực hiện; qua đó tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp, hộ kinh doanh duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ nội dung đại biểu quan tâm. Ảnh: media.quochoi.vn

Thay mặt cơ quan soạn thảo tiếp thu, giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thời gian vừa qua, Đảng và Nhà nước đã có rất nhiều chính sách tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ lớn lên, bởi quy mô doanh nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo đảm tăng trưởng.

Làm rõ các nội dung đại biểu quan tâm như lý do lựa chọn ưu đãi cá nhân, doanh nghiệp có mức doanh thu 10 tỷ đồng; lý do mức ưu đãi là 30%, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn dẫn số liệu: Trong số hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng có 2.696.863 hộ (chiếm 99,98% tổng số hộ). Số doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng là 865.115 doanh nghiệp (chiếm khoảng 81,1%). Như vậy, mốc doanh thu 10 tỷ đồng đã đặt ra điểm giới hạn phù hợp, bao quát số lượng lớn doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh được hưởng chính sách.

Về mức hỗ trợ 30%, Bộ trưởng Bộ Tài chính phân tích, với doanh thu 10 tỷ đồng, bình quân mỗi tháng khoảng 833 triệu đồng doanh số. Nếu tính mức lợi nhuận khoảng 12%, số thuế mỗi tháng của doanh nghiệp nộp khoảng từ 15 - 17 triệu đồng; giảm 30% mức thuế tương đương khoảng 4-5 triệu đồng.

Mức 5 triệu đồng này tương đương với mức chi tiêu cao nhất của một người dân/tháng và cũng tương đương với mức tiền lương tối thiểu vùng. Đây là chính sách tạo điều kiện cơ bản để doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm nguồn lực để phát triển.

Cũng trong phiên làm việc chiều 22-8, Quốc hội đã biểu quyết thông qua việc bổ sung chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách áp dụng cho việc di chuyển di tích trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh và Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội.