Giảm 89% chất thải chưa qua xử lý nhờ mô hình quản lý môi trường tại cộng đồng
Sáng 17/11, tại tỉnh Cà Mau, Hội thảo “Quản lý chất thải nông nghiệp vì môi trường bền vững vùng đồng bằng sông Cửu Long - Chia sẻ kết quả dự án K1 và khuyến nghị chính sách” được tổ chức nhằm đánh giá kết quả thực hiện dự án, đồng thời đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm từ hoạt động chăn nuôi và nuôi trồng thuỷ sản, hướng đến phát triển kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường bền vững.
Hội thảo do Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Cà Mau phối hợp với ActionAid Quốc tế tại Việt Nam tổ chức. Đây là diễn đàn để tổng kết giai đoạn thực hiện từ năm 2024 đến năm 2026 của dự án “Tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì môi trường bền vững tại đồng bằng sông Cửu Long” (gọi tắt là dự án K1). Dự án do Quỹ ChorogUsan và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc hỗ trợ triển khai tại Cà Mau và TP Cần Thơ.

Đại biểu tham dự hội thảo.
Theo báo cáo tại hội thảo, tính đến tháng 10/2026, dự án đã hỗ trợ tổng cộng 875 bể biogas và lắp đặt thành công trên 400 mô hình khí sinh học, trong đó có trên 150 mô hình tại Cà Mau và gần 250 mô hình tại Cần Thơ.
Khảo sát cuối dự án ghi nhận lượng chất thải chưa qua xử lý tại các hộ được hỗ trợ giảm 89%, góp phần cải thiện môi trường sống theo hướng xanh và bền vững. Bên cạnh đó, dự án đã tiếp cận trên 17.620 người thông qua 34 sự kiện truyền thông; xây dựng hương ước bảo vệ môi trường tại 6 xã, phường. Đồng thời, phát huy vai trò chủ động của người dân thông qua các nhóm Tương lai xanh và Tự quản môi trường, với lực lượng nòng cốt là phụ nữ và thanh niên.

Ông Nguyễn Văn Hoà, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh những kết quả thực tiễn từ dự án K1 cần được chuyển hoá thành các khuyến nghị chính sách phù hợp với điều kiện phát triển nông nghiệp xanh của Cà Mau và ĐBSCL.
Bên cạnh chia sẻ kết quả thực tiễn, các đại biểu, nhà quản lý và chuyên gia tập trung thảo luận về khung chính sách hiện hành, những khoảng trống pháp lý cũng như bài học kinh nghiệm từ cơ sở. Nhiều khuyến nghị thiết thực được đề xuất nhằm hoàn thiện hướng dẫn thực thi, thúc đẩy cơ chế tài chính thu hút đầu tư, đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn và xác định các hành động ưu tiên cho vùng ĐBSCL giai đoạn 2026-2030.

Ông Tạ Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam, cho rằng ĐBSCL là khu vực trọng điểm về sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản của cả nước nhưng đang đối mặt với áp lực trong quản lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm môi trường.

Bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, điều hành phiên tọa đàm về chính sách quản lý chất thải nông nghiệp.
Chia sẻ tại hội thảo, bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, nhấn mạnh sự cần thiết phải kết hợp các mô hình kỹ thuật phù hợp với sự tham gia chủ động của người dân, đặc biệt là phụ nữ và thanh niên.

PGS.TS Nguyễn Xuân Lộc, Phó Trưởng khoa Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên, Đại học Cần Thơ, gợi mở một số giải pháp triển khai dự án K1 giai đoạn 2.

Ông Đỗ Văn Thừa, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư TP Cần Thơ, chia sẻ hiệu quả của mô hình nuôi tôm tuần hoàn khép kín trong bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, trở ngại hiện nay là kinh phí đầu tư mô hình còn khá lớn.
Đại diện thế hệ trẻ địa phương, em Thái Yến Linh, thành viên Nhóm Tự quản môi trường tỉnh Cà Mau, bày tỏ kỳ vọng khi người dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình thay đổi, các sáng kiến bảo vệ môi trường sẽ được duy trì và nhân rộng bền vững.

Bà Trịnh Khánh Ngọc, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, kiến nghị cần có giải pháp xử lý lượng khí biogas dư thừa và bùn thải phát sinh từ quá trình xi phông tại các hộ dân tham gia dự án.

Nhóm Tương lai xanh tại xã Đông Hải chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Hoà, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh ĐBSCL nói chung, tỉnh Cà Mau nói riêng đang đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, sạt lở và ô nhiễm môi trường.
Những năm qua, Liên hiệp luôn phát huy vai trò cầu nối, vận động các tổ chức phi chính phủ nước ngoài và đối tác quốc tế triển khai các dự án bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong đó, dự án K1 đã góp phần thúc đẩy các giải pháp xử lý chất thải hữu cơ, giảm ô nhiễm môi trường và sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo. Đặc biệt, dự án tạo chuyển biến về nhận thức và hành động của người dân trong hình thành thói quen quản lý chất thải, sử dụng năng lượng sạch và chung tay bảo vệ môi trường sống.

Thừa uỷ quyền, ông Nguyễn Văn Hoà, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Cà Mau, trao Bằng khen của UBND tỉnh cho Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam và bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng đại diện Tổ chức.
Dịp này, UBND tỉnh tặng Bằng khen cho 1 tập thể là Tổ chức ActionAid Quốc tế và 1 cá nhân là bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng đại diện Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, vì đã có nhiều đóng góp trong các hoạt động nhân đạo, từ thiện, an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương./.

