Giảm áp lực kỳ thi lớp 10, mở rộng cơ hội lựa chọn cho học sinh

Từ ngày 10/4 đến 17/4, học sinh lớp 9 trên địa bàn thành phố Hà Nội chính thức đăng ký dự tuyển vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 theo hình thức trực tuyến trên Cổng tuyển sinh đầu cấp. Mỗi năm Hà Nội có hơn 100.000 học sinh tốt nghiệp THCS, kéo theo áp lực lớn trong kỳ thi vào lớp 10. Chình vì vậy, đa dạng hóa các hướng đi sau THCS vì thế trở thành giải pháp cần thiết, giúp học sinh có thêm lựa chọn phù hợp với năng lực và định hướng tương lai.

Tại Trường THCS Trần Duy Hưng, công tác chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10 không chỉ dừng lại ở việc củng cố kiến thức mà còn được triển khai như một lộ trình xuyên suốt. Nhà trường đã tổ chức chương trình “Đồng hành cùng con vào lớp 10” nhằm hỗ trợ cả về thông tin lẫn tâm lý cho phụ huynh và học sinh trong giai đoạn quan trọng này. Qua đó, giúp các em có sự chuẩn bị vững vàng hơn, cả về năng lực học tập lẫn tâm thế trước kỳ thi.

Bà Lê Kim Anh - Hiệu trưởng Trường THCS Trần Duy Hưng cho biết: "Chúng tôi tiếp tục mở rộng sự đồng hành cùng các bậc cha mẹ học sinh khối 9 nhằm giúp phụ huynh hiểu kỹ hơn về kỳ thi vào lớp 10 THPT, từ đó tư vấn cách đặt nguyện vọng hiệu quả nhất cho các em. Đồng thời, chương trình cũng giúp phụ huynh nắm bắt sự khác biệt trong phương pháp học tập của chương trình THPT so với cấp THCS để có sự chuẩn bị tốt nhất."

Còn tại Trường THCS Chương Dương, phường Hồng Hà, mỗi năm có khoảng 260 học sinh lớp 9. Song song với nhiệm vụ trang bị kiến thức để học sinh chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập, nhà trường cũng đặc biệt lưu ý đến công tác tư vấn, định hướng, phân luồng giúp học sinh lựa chọn được môi trường học tập phù hợp.

Bà Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương chia sẻ: "Trong suốt năm năm trở lại đây, nhà trường luôn duy trì một ngày hội dành riêng cho học sinh khối 9 và phụ huynh để cùng trao đổi về công tác chuyển cấp. Tại đây, nhà trường hướng dẫn chi tiết về cách thức thi cử, quy trình đăng ký nguyện vọng và rà soát điểm chuẩn của các trường trong khu vực trong ba năm gần nhất. Qua những số liệu thực tế này, nhà trường đưa ra nhiều phương án tối ưu để phụ huynh lựa chọn, giúp tiết kiệm chi phí, công sức và đặc biệt là giảm bớt áp lực cho các em học sinh cũng như toàn xã hội."

Điểm mới đáng chú ý của kỳ tuyển sinh năm nay là hệ thống đăng ký trực tuyến cho phép học sinh thử nghiệm từ ngày 14 đến ngày 16/4 theo dõi tỷ lệ chọi từng trường theo thời gian thực, giúp học sinh và phụ huynh quan sát tỉ lệ chọi từng trường, từng giờ và điều chỉnh nguyện vọng hợp lý.

Sau khi Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố tỷ lệ chọi chính thức, thí sinh sẽ không được thay đổi nguyện vọng. Ngoài ra, thông tin về khoảng cách từ nhà đến trường cũng được hiển thị, giúp gia đình cân nhắc, lựa chọn phù hợp. Năm nay, học sinh được đăng ký tối đa ba nguyện vọng vào bất kỳ trường THPT công lập nào không còn bị giới hạn theo khu vực. Mức chênh lệch điểm cũng giảm, giúp tăng cơ hội trúng tuyển. Tuy nhiên, xu hướng dồn vào các trường tốp đầu ở nguyện vọng một vẫn tiềm ẩn rủi ro nếu học sinh và gia đình không có sự tư vấn phù hợp về năng lực và điều kiện thực tế.

Ông Nguyễn Văn Bình - Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết: Việc lựa chọn nguyện vọng là phải phù hợp với điều kiện bản thân, trong đó có năng lực học tập, trong đó có điều kiện đi lại trong có điều kiện sinh hoạt để làm sao các em có được một cái cơ hội học tập tốt nhất trong tương lai.

Hệ thống giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên cũng đang trở thành lựa chọn của nhiều học sinh. Toàn thành phố hiện có hàng chục nghìn học viên theo học các chương trình kết hợp giữa văn hóa và đào tạo nghề, mở ra cơ hội sớm tiếp cận thị trường lao động với nhiều lợi thế thực tiễn.

Bà Trần Thị Hải Yến - Phó Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên Hoài Đức nêu rõ: "Là đơn vị giáo dục công lập, chúng tôi áp dụng chế độ học phí tương đương với các trường THPT hiện nay. Bên cạnh đó, học sinh theo học chương trình trung cấp nghề sẽ được miễn học phí hoàn toàn theo quy định chung của Nhà nước. Điểm ưu việt khác là chương trình đào tạo được thiết kế rút ngắn, giúp các em có thể tham gia thị trường lao động sớm. Ước tính khoảng 25% học sinh sau khi tốt nghiệp sẽ lựa chọn vào đại học, số còn lại sẽ học liên thông hoặc tham gia trực tiếp vào thị trường lao động ngay đối với một số ngành nghề đặc thù đã được đào tạo bài bản."

Kỳ tuyển sinh năm học 2025 - 2026, Hà Nội có 122 trường THPT công lập, gồm bốn trường chuyên, 115 trường không chuyên và ba trường tự chủ. Tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội phê duyệt là gần 80.000 học sinh. Bước sang năm học 2026 - 2027, con số này được dự báo sẽ tăng khi nhiều trường mới hoàn thiện và đi vào hoạt động ổn định.

Ông Nguyễn Minh Cường - Phó Chủ tịch UBND Phường Yên Hòa nhấn mạnh: "Đến nay, chúng tôi đã hoàn thành việc xây mới và được Thành phố cho phép thành lập trường THPT tại ô đất A11, phường Yên Hòa. Ngôi trường sẽ chính thức bắt đầu tuyển sinh từ năm học 2026 - 2027 nhằm giảm bớt áp lực cho học sinh trong kỳ thi vào lớp 10 trên địa bàn. Với sự quyết tâm và đồng lòng của cấp ủy Đảng, chính quyền cùng nhân dân địa phương, trong thời gian tới, các cơ sở giáo dục trên địa bàn phường sẽ tiếp tục được quan tâm đầu tư, góp phần đáp ứng tốt nhất nhu cầu học tập của con em học sinh."

Khi hệ thống giáo dục ngày càng được mở rộng và đa dạng hóa, cơ hội học tập dành cho học sinh sau THCS cũng trở nên phong phú hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng chỉ tiêu mà còn ở việc mỗi học sinh cần được định hướng đúng, lựa chọn con đường phù hợp với năng lực và điều kiện của bản thân. Khi công tác phân luồng được thực hiện hiệu quả, cùng với sự đồng hành sát sao từ gia đình và nhà trường, áp lực thi vào lớp 10 sẽ từng bước được “hạ nhiệt”. Quan trọng hơn, mỗi học sinh sẽ có cơ hội phát triển theo hướng phù hợp, tạo nền tảng vững chắc cho tương lai lâu dài.