Giảm chi phí, nâng chất lượng nông sản

Phụ phẩm trở thành đầu vào cho sản xuất

Đối với hoạt động sản xuất của các thành viên Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp sạch Tây Sơn, xã Vĩnh Linh, những nguyên liệu vốn quen thuộc với người nông dân lại đang được sử dụng theo một cách khác. Rau, cỏ, thân cây và vỏ củ lạc, thân cây ngô, các loại phụ phẩm nông nghiệp được tận dụng làm nguyên liệu thức ăn cho vật nuôi. Phân chuồng sau chăn nuôi tiếp tục được xử lý, ủ thành phân bón vi sinh, phục vụ trồng lúa, trồng cỏ, cây ăn quả rồi quay trở lại chu trình chăn nuôi.

Các thành viên HTX Nông nghiệp sạch Tây Sơn hướng dẫn cách phối trộn thức ăn từ phụ phẩm nông nghiệp cho vật nuôi - Ảnh: N.B

Việc tận dụng phụ phẩm không đơn thuần là để giảm lượng chất thải trong sản xuất mà còn là cách chủ động nguồn đầu vào, giảm sự phụ thuộc vào thức ăn công nghiệp và phân bón vô cơ, giá trị cũng được nâng lên nhờ chất lượng sản phẩm.

“Chúng tôi chủ động vùng nguyên liệu, con giống, trực tiếp sản xuất thức ăn cho vật nuôi từ những nguyên liệu sẵn có tại địa phương và những phụ phẩm trong nông nghiệp trên địa bàn tỉnh. Trong quá trình chăn nuôi, nguồn phân chuồng được tận dụng để sản xuất phân bón vi sinh, phục vụ trồng trọt. Phương pháp này đã mang lại hiệu quả rõ rệt, từ nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo lòng tin với người tiêu dùng và giảm ô nhiễm môi trường”, anh Nguyễn An Thọ, thành viên HTX Nông nghiệp sạch Tây Sơn chia sẻ thêm.

Một chu trình khép kín dần được hình thành: Cây trồng tạo ra nguyên liệu cho chăn nuôi, chăn nuôi tạo ra nguồn phân bón cho cây trồng, còn những phụ phẩm tưởng như bỏ đi tiếp tục trở thành đầu vào của một khâu sản xuất khác.Cách làm này đang được HTX áp dụng tương đối đa dạng từ nuôi gà, lợn, bò và trồng cỏ, lúa hữu cơ. HTX hiện có 45 xã viên chính thức và khoảng 500 xã viên liên kết; sản phẩm được tiêu thụ thông qua hệ thống cửa hàng giới thiệu sản phẩm và các kênh bán hàng trực tuyến.

Bà Hồ Thị Lan Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Linh nhìn nhận, hiệu quả kinh tế bước đầu cho thấy sản xuất tuần hoàn có thể tạo thêm giá trị và thu nhập cho người sản xuất nếu được tổ chức phù hợp. Tư duy tận dụng nguồn lực sẵn có đang từng bước được đưa vào thực tế sản xuất của các hộ dân trên địa bàn để nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm.

Giảm chi phí chăn nuôi

Ở thôn A Đăng, xã Tà Rụt, anh Hồ Văn Nhân cũng đang lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện của gia đình để giảm chi phí chăn nuôi.Nguồn thức ăn cho đàn lợn bản địa của gia đình anh trước hết đến từ khu vườn. Rau khoai, rau môn, bắp chuối rừng được tận dụng, kết hợp với bột ngô được xay cả quả và men vi sinh để ủ làm thức ăn cho lợn.

Thay vì mỗi ngày phải mất nhiều thời gian nấu thức ăn như cách nuôi truyền thống, anh Nhân chuyển sang ủ thức ăn. Các nguyên liệu được trộn đều với men vi sinh, cho vào dụng cụ, đậy kín và sau khoảng 4 ngày có thể sử dụng.

Anh Nhân cho biết, một lần ủ có thể tạo lượng thức ăn phục vụ đàn lợn trong thời gian dài hơn, nhờ đó giảm đáng kể công lao động.Câu chuyện tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có và ứng dụng men vi sinh đang giúp người dân vùng cao giảm chi phí, nâng cao hiệu quả chăn nuôi.Đây cũng là điều Hội Nông dân xã Tà Rụt đang hướng tới trong quá trình đồng hành cùng hội viên phát triển kinh tế.

Anh Hồ Văn Nhân tận dụng nguồn thức ăn sẵn có và ứng dụng men vi sinh trong chăn nuôi lợn bản địa - Ảnh: N.B

Ông Hồ Văn Liệt, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tà Rụt cho biết, hội xác định việc nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ trọng tâm. Cùng với hỗ trợ hội viên tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, hội chú trọng tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, giúp người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm và lựa chọn những mô hình phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại xã Triệu Phong, việc ứng dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi cũng đang được địa phương quan tâm bằng việc tổ chức cho cán bộ, các đơn vị chuyên môn, HTX, hộ dân trên địa bàn tham quan, tìm hiểu mô hình chăn nuôi lợn hữu cơ ứng dụng chế phẩm sinh học.Qua thực tế cho thấy, việc ứng dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi, tận dụng nguồn nguyên liệu, phụ phẩm sẵn có để làm thức ăn và xử lý chất thải là hướng đi có nhiều triển vọng. Cách làm này vừa góp phần giảm chi phí đầu vào, hạn chế ô nhiễm môi trường, vừa hướng đến nâng cao chất lượng sản phẩm chăn nuôi.

“Thời gian tới, sau khi đưa mô hình vào thực tế, địa phương sẽ đánh giá kết quả thực hiện, hiệu quả mô hình ở từng địa bàn và sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân tham quan, học tập, nhân rộng mô hình. Quan trọng là phải lựa chọn cách làm phù hợp, có hướng dẫn kỹ thuật và tổ chức sản xuất để người dân có thể duy trì lâu dài”, ông Nguyễn Ngọc Hải, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Triệu Phong cho biết thêm.

Khi người nông dân biết tận dụng phụ phẩm, ứng dụng men vi sinh, chủ động nguồn thức ăn và phân bón, chi phí sản xuất được kiểm soát tốt hơn, môi trường được bảo vệ hơn và giá trị tạo ra từ mỗi đơn vị sản xuất cũng có cơ hội tăng lên. Cách làm này đang mở ra một hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp sạch, an toàn, tuần hoàn và bền vững. Xa hơn, đó cũng là quá trình thay đổi tư duy của người sản xuất: Không để phụ phẩm trở thành thứ bỏ đi mà biến những nguồn lực sẵn có thành giá trị mới cho nông sản và cho chính cuộc sống của người nông dân.