Giám đốc FDA sẽ ra đi sau quyết định của Tổng thống Trump

Hình ảnh ông Marty Makary. Ảnh: Getty Images

Sức ép từ Nhà Trắng

Quyết định này diễn ra trong bối cảnh ông Makary chịu áp lực kéo dài từ nhiều phía trong nội bộ chính quyền, đặc biệt liên quan đến việc ông phản đối phê duyệt thuốc lá điện tử hương vị trái cây. Vấn đề này được cho là đã khiến Tổng thống Trump trực tiếp chất vấn lãnh đạo FDA. Ngoài ra, ông Makary cũng đối mặt với sức ép từ ngành dược phẩm và các tổ chức chống phá thai tại Mỹ.

Theo CNN, ông Trump dự kiến bổ nhiệm Phó ủy viên FDA Kyle Diamantas, người đang phụ trách chương trình thực phẩm của cơ quan này, làm quyền lãnh đạo FDA. Sau đó, Tổng thống Trump cũng xác nhận việc ông Makary rời nhiệm sở trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Sự ra đi của ông Makary khiến chính quyền Mỹ tiếp tục thiếu nhân sự cấp cao trong ngành y tế. Hiện Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) vẫn chưa có lãnh đạo chính thức của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC).

Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. đã đăng bài trên mạng xã hội X ca ngợi ông Makary và cho biết quá trình tìm kiếm lãnh đạo mới cho FDA đang được tiến hành khẩn trương.

Bất đồng về thuốc lá điện tử

Một nguồn tin thân cận cho biết nguyên nhân chính dẫn tới việc ông Makary ra đi là bất đồng liên quan đến thuốc lá điện tử. Theo nguồn tin này, lãnh đạo FDA phản đối việc cho phép lưu hành các sản phẩm có hương vị dễ thu hút giới trẻ, nhưng đã bị gây áp lực từ cấp trên.

Ông Makary dự kiến điều trần trước Ủy ban Chuẩn chi Thượng viện Mỹ về đề xuất ngân sách của FDA chỉ một ngày sau khi thông tin từ chức xuất hiện.

Trong những ngày gần đây, nỗ lực nhằm loại bỏ ông Makary gia tăng mạnh trong nội bộ Nhà Trắng và HHS. Một số quan chức cho rằng FDA dưới thời ông Makary rơi vào tình trạng hỗn loạn, thường xuyên xảy ra mâu thuẫn nội bộ và thiếu nhất quán trong điều hành chính sách.

Dù vậy, ông Makary được cho là vẫn cố gắng củng cố vị thế với Tổng thống Trump trong tuần qua và từng tin rằng ông vẫn nhận được sự tín nhiệm từ Nhà Trắng. Vì vậy, thông tin ông Trump đã phê duyệt kế hoạch sa thải khiến nhiều đồng minh của ông bất ngờ.

Một số trợ lý của ông Trump lo ngại việc tiếp tục thay thế các quan chức y tế cấp cao có thể gây tác động chính trị tiêu cực, đặc biệt với nhóm cử tri ủng hộ chiến dịch “Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại” - MAHA. Ngoài ra, việc bổ nhiệm lãnh đạo FDA mới cũng sẽ buộc Thượng viện Mỹ dành thêm thời gian để phê chuẩn nhân sự trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tuy nhiên, nhiều quan chức khác trong Nhà Trắng và HHS lại xem sự ra đi của ông Makary là điều khó tránh khỏi, đồng thời coi đây là cơ hội để tái thiết bộ máy lãnh đạo FDA cũng như cải thiện quan hệ với các nhóm chống phá thai và ngành dược phẩm.

Tranh cãi liên tiếp quanh FDA

Ông Marty Makary, một bác sĩ phẫu thuật và tác giả nổi tiếng tại Mỹ, được Thượng viện phê chuẩn làm lãnh đạo FDA vào tháng 3/2025. Khi nhậm chức, ông cam kết đẩy nhanh quá trình phê duyệt thuốc, thiết bị y tế và vaccine.

Tuy nhiên, trong hơn một năm qua, ông liên tục vướng tranh cãi. Các công ty dược phẩm chỉ trích cách FDA xử lý quy trình phê duyệt thuốc, trong khi nhiều quan chức chính quyền không hài lòng với cách ông quản lý các lĩnh vực như kiểm soát thuốc lá.

Một trong những điểm nóng gần đây là việc FDA ban đầu phản đối cho phép bán thuốc lá điện tử hương vị trái cây. Theo các nguồn tin, vấn đề này đã khiến ông Trump nổi giận và trực tiếp gây sức ép với ông Makary. FDA sau đó đảo ngược quyết định và đồng ý cho phép lưu hành một số sản phẩm thuốc lá điện tử hương vị vào tuần trước.

Ngoài ra, các tổ chức chống phá thai cũng liên tục gây áp lực lên FDA. Chủ tịch một tổ chức bảo vệ sự sống Mỹ gần đây đã gặp các quan chức Nhà Trắng để thúc đẩy FDA hủy bỏ quy định cho phép gửi thuốc phá thai mifepristone qua đường bưu điện.

Nếu thay đổi quy định này, quyền tiếp cận phá thai bằng thuốc tại Mỹ có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Hiện phá thai bằng thuốc chiếm khoảng hai phần ba tổng số ca phá thai tại Mỹ, đặc biệt sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hủy bỏ quyền phá thai được bảo vệ trên toàn quốc hồi năm 2022.

Bên cạnh đó, ông Makary cũng gây chia rẽ trong liên minh MAHA do Bộ trưởng Kennedy thúc đẩy. Một số nhóm hoài nghi vaccine chỉ trích ông vì không rút vaccine Covid-19 khỏi thị trường, trong khi các nhóm vận động cải cách thực phẩm lại đánh giá cao nỗ lực loại bỏ phẩm màu nhân tạo và siết kiểm soát thực phẩm siêu chế biến của FDA.