Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai: Xử lý tài sản công phù hợp, không thể đẩy người dân ra khỏi nhà

Khi nhà công sản vừa thiếu người ở, vừa có người ở "chui"

Ngày 8/9, tại phiên giải trình, chất vấn, tập trung làm rõ những tồn tại trong quản lý, sử dụng và khai thác tài sản công do Thường trực HĐND tỉnh Gia Lai tổ chức, lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai cho biết, sở đang quản lý 293 căn nhà.

Theo Sở Xây dựng, trước thời điểm sáp nhập, tỉnh quản lý 309 căn nhà. Sau sáp nhập, tổng số nhà ở do Sở quản lý là 293 căn. Trong đó, 172 căn đang cho thuê và đã ký hợp đồng; 75 căn có người sử dụng nhưng chưa ký hợp đồng; 46 căn đang để trống, gồm 27 căn tại khu vực Gia Lai Đông và 19 cơ sở nhà, đất tại Gia Lai Tây.

Ông Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai, giải trình các vấn đề liên quan tới nhà ở thuộc quản lý của đơn vị trên địa bàn tỉnh.

Đại biểu Trần Nhật Quân nêu, hiện tỉnh đang quản lý gần 300 căn nhà thuộc sở hữu Nhà nước. Trong đó, khu vực Gia Lai Đông có 75 căn đang sử dụng nhưng chưa có hợp đồng cho thuê. Khu vực Gia Lai Tây có 132 căn, gồm 51 căn hộ, 12 căn nhà công vụ của tỉnh và 69 cơ sở nhà ở, đất riêng lẻ. Đồng thời đề nghị lãnh đạo Sở Xây dựng làm rõ nguyên nhân nhiều căn nhà bị bỏ trống, chưa được đưa vào khai thác, sử dụng, gây lãng phí tài sản công; đồng thời báo cáo tổng số tiền còn phải truy thu và giải pháp thu hồi đối với những căn nhà đã cho thuê nhưng nhiều năm chưa thu được tiền.

Giải trình vấn đề này, ông Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai, cho biết, tình trạng nhà để trống, chưa ký hợp đồng và nợ tiền thuê kéo dài xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Có những căn nhà nằm trong các khu chung cư, khu tập thể cũ đã được phê duyệt đề án di dời nên không thể xử lý hợp đồng riêng cho từng căn được. Ví dụ như căn nhà số 120 Lê Lợi (phường Quy Nhơn) dừng cho thuê từ năm 2018 để chờ xin ý kiến Tỉnh ủy xử lý các chung cư cũ. Hay như Nhà tập thể 667 Trần Hưng Đạo, các hộ dân cho rằng căn hộ đã được công ty cũ "bố trí" từ trước nên không chịu làm thủ tục ký hợp đồng thuê. Riêng 11 căn nhà công vụ ở khu vực phía Tây tỉnh bỏ trống sau khi trung tâm hành chính chuyển về nơi mới, khiến số người đủ điều kiện thuê giảm.

Đại biểu Trần Nhật Quân chất vấn.

Với khoản nợ tiền thuê nhà, lãnh đạo Sở Xây dựng cho hay, tính đến tháng 8/2026 vẫn còn dư nợ hơn 700 triệu đồng, tồn đọng từ nhiều thời kỳ trước. Nguyên nhân được chỉ ra không chỉ ở công tác quản lý mà còn ở hoàn cảnh thực tế của người thuê. "Không ít hộ thu nhập thấp, chỉ đủ khả năng trang trải sinh hoạt tối thiểu, thậm chí một số trường hợp trong đó nhận trợ cấp nên không đủ khả năng trả đều tiền thuê. Một số hộ khác có tâm lý chờ, chờ ngày bán hóa giá nhà mới thanh toán dứt điểm tiền nợ", ông Sơn nêu.

Xử lý hài hòa, không lãng phí nhưng không để dân trắng tay

Không chỉ là con số, mà điều các đại biểu quan tâm là cách tỉnh xử lý ra sao với những hộ dân đang sống ở những căn nhà này. Trả lời chất vấn này, giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai, khẳng định: "Sắp xếp, xử lý tài sản công phải đi liền với tránh lãng phí, không thể đẩy người dân ra khỏi nhà, mà phải có phương án rà sắp xếp, xử lý phù hợp".

Theo đó, với 22 căn nhà bỏ trống tập trung tại các chung cư, khu tập thể cũ đã xuống cấp nặng như căn số 42-44 Tăng Bạt Hổ, 120 Lê Lợi, 197 Tăng Bạt Hổ, UBND tỉnh ban hành quyết định phê duyệt di dời, làm cơ sở để xây dựng lại các chung cư này theo lộ trình đến năm 2027. Theo Sở Xây dựng, trước khi bố trí căn hộ mới cho các hộ liên quan, đơn vị có nghĩa vụ đối chiếu, xác định và thu hồi công nợ theo quy định. Sau khi di dời xong, quỹ đất tại các vị trí này mới được tính toán phương án khai thác hiệu quả hơn. Trên cơ sở đó tham mưu UBND tỉnh giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đề xuất sử dụng.

Khu tập thể 42-44 Tăng Bạt Hổ  (phường Quy Nhơn) xuống cấp, thuộc diện di dời để xây dựng lại. Ảnh:NY

Với nhóm nhà xuống cấp không còn khả năng sửa chữa, hướng xử lý chủ yếu là bán đấu giá công khai. Còn với 75 căn đang ở nhưng chưa ký hợp đồng, Sở phân loại rõ gồm 37 căn theo diện di dời chung cư cũ, 38 căn còn lại được rà soát, hoàn thiện hồ sơ để thực hiện việc cho thuê đúng quy định.

Riêng với khoản nợ tiền thuê, Sở Xây dựng sẽ phân loại rõ ràng thay vì áp dụng một biện pháp chung cho tất cả. "Đối với những hộ thuộc diện chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người cao tuổi thuộc diện bảo trợ xã hội, Sở đã có văn bản gửi địa phương xác minh để thực miễn, giảm tiền thuê theo đúng quy định. Với những hộ khó khăn thực sự nhưng không thuộc diện miễn giảm, giải pháp là vận động, đối thoại, xây dựng lộ trình phù hợp kèm cam kết cụ thể. Còn những trường hợp không khó khăn nhưng cố tình không đóng, để nợ kéo dài từ 3 tháng trở lên mà không có lý do chính đáng, Sở sẽ tính phương án đề xuất thu hồi, cưỡng chế", ông Sơn cho hay.

Theo ông Sơn, về lâu dài để tăng cường quản lý tiền thuê, không để phát sinh nợ mới, cụ thể: Yêu cầu Trung tâm Quy hoạch và Kiểm định xây dựng đối chiếu công nợ đến từng hợp đồng, từng hộ định kỳ hằng tháng; thông báo nghĩa vụ tiền thuê định kỳ và cảnh báo ngay khi phát sinh nợ từ tháng đầu tiên; khi nợ đến tháng thứ hai phải trực tiếp làm việc với người thuê nhà để xác định nguyên nhân

Toàn cảnh phiên giải trình, chất vấn của Thường trực HĐND tỉnh Gia Lai

Kết luận nội dung chất vấn, giải trình, Chủ tịch HĐND tỉnh Rah Lan Chung nhấn mạnh: Quản lý nhà ở thuộc tài sản công là vấn đề quan trọng, cần được quan tâm nhằm tránh lãng phí, thất thoát và sử dụng tài sản không hiệu quả.

Chủ tịch HĐND tỉnh yêu cầu UBND tỉnh và Sở Xây dựng tiếp tục rà soát, thống kê đầy đủ quỹ nhà; xử lý các nhà không còn sử dụng, nhà xuống cấp; giải quyết những tồn tại trong thu tiền thuê và xây dựng phương án sắp xếp, bố trí, khai thác hiệu quả tài sản công, nhất là tài sản dôi dư sau sắp xếp đơn vị.

"Mục tiêu cuối cùng hướng tới là việc quản lý nhà ở, tài sản công của Nhà nước phải được tiến hành quản lý chặt chẽ theo đúng quy định pháp luật, được sử dụng, khai thác có hiệu quả, tránh lãng phí, tránh vi phạm pháp luật", Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh.

Dư án chung cư 08 Trần Bình Trọng đang đẩy nhanh tiến độ thi công để bố trí phù hợp nơi ở mới cho người dân. Ảnh:NY

Chủ tịch HĐND tỉnh Rah Lan Chung đồng thời giao các Ban của HĐND tỉnh nghiên cứu, giám sát chuyên đề đối với nội dung quản lý nhà ở thuộc tài sản công, qua đó phát hiện những bất cập và có kiến nghị xử lý. UBND tỉnh được đề nghị nghiên cứu, xem xét giao các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác quản lý, sử dụng và khai thác quỹ nhà này.