Giám đốc tình báo Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo nguy cơ Mỹ và Israel tiếp tục tấn công Iran

Khói bốc lên sau vụ tấn công tại Tehran, Iran. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu tại hội nghị ở Ankara do Viện nghiên cứu ORSAM của Thổ Nhĩ Kỳ và Đại học Oxford phối hợp tổ chức, ông Kalin cho biết các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đang đạt được tiến triển, đồng thời đánh giá thỏa thuận hiện được đưa ra bàn đàm phán là "công bằng cho cả hai bên".

Theo kênh Al Jazeera, ông Kalin nhấn mạnh: "Vấn đề Iran vẫn hết sức nhạy cảm đối với tất cả các bên và toàn bộ khu vực. Những ngày này, chúng tôi đang nỗ lực hết sức để ngăn chặn một cuộc tấn công khác nhằm vào Iran, dù do Mỹ đơn phương tiến hành hay phối hợp với Israel".

Giám đốc tình báo Thổ Nhĩ Kỳ tiết lộ Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã trực tiếp trao đổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề Iran chỉ hai ngày trước đó và tiếp tục kêu gọi Washington không sử dụng biện pháp quân sự.

Ông Kalin cảnh báo: "Điều đó sẽ khiến tình hình trở nên phức tạp hơn, bởi nếu Mỹ đơn phương hoặc phối hợp với Israel tiếp tục tấn công Iran, chúng ta sẽ lại rơi vào vòng xoáy luẩn quẩn đó".

Những cảnh báo từ Ankara được đưa ra trong bối cảnh triển vọng ngoại giao giữa Washington và Tehran vẫn đối mặt với nhiều bất ổn. Theo nhà phân tích chính trị Mostafa Najafi, người được cho là có quan hệ gần gũi với giới lãnh đạo an ninh Iran, quan hệ giữa hai nước đang vận động như một "con lắc liên tục dao động giữa chiến tranh và đàm phán", nhưng ngày càng nghiêng về phía xung đột.

Viết trên nền tảng mạng xã hội X, ông Najafi nhận định: "Điều rõ ràng vào lúc này là con lắc này sẽ tiếp tục dao động. Đây là một cuộc xung đột mà việc kết thúc sẽ phức tạp và mất nhiều thời gian hơn người ta tưởng".

Ông Najafi cũng cho rằng thất bại của Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 có thể khiến tình hình thêm phức tạp.

Cùng quan điểm lo ngại về nguy cơ leo thang, ông Trita Parsi, Phó Chủ tịch điều hành Viện Quincy về Chính sách Nhà nước Có trách nhiệm, chỉ ra ba yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ chiến tranh trong ngắn hạn sau cuộc bầu cử, trừ khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đạt được bước đột phá.

Thứ nhất, theo ông Parsi, những tổn thất chính trị do giá nhiên liệu tăng cao, mà ông cho là phần lớn bắt nguồn từ cuộc chiến với Iran, đã được phản ánh trong kết quả bầu cử. Trong thời gian tới, ông Trump không phải đối mặt với một cuộc bầu cử tương tự, khiến áp lực chính trị phải nhanh chóng giải quyết xung đột có thể suy giảm.

Ông Parsi nhận định: "Sức ép phải đạt được thỏa thuận sẽ giảm đi".

Thứ hai, ông Parsi cho rằng các nhân vật theo đường lối cứng rắn, ủng hộ tiếp tục chiến tranh, có thể gia tăng sức ép thúc đẩy hành động quân sự trước khi đảng Dân chủ tiếp quản quyền kiểm soát Quốc hội vào đầu tháng 1/2027. Theo cách đánh giá này, sự thay đổi tương quan quyền lực tại Washington có thể thu hẹp khả năng thúc đẩy leo thang xung đột của phe chủ chiến.

Ông Parsi cũng viện dẫn việc bổ nhiệm ông Stephen Miller, một nhân vật có lập trường cứng rắn và ủng hộ Israel, làm Chánh Văn phòng Nhà Trắng như một dấu hiệu cho thấy Tổng thống Trump có thể chưa sẵn sàng chấm dứt chiến tranh.

Thứ ba, ông Parsi đề cập đến yếu tố tâm lý của Tổng thống Mỹ sau thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, cho rằng tâm lý muốn trả đũa có thể ảnh hưởng đến các quyết định đối với Iran.

Ông Parsi nhận định: "Cuối cùng, có một yếu tố tâm lý mới trong suy nghĩ của ông Trump sau thất bại nặng nề này: mong muốn trả đũa. Trong những tuần qua, yếu tố báo thù đã xuất hiện trong những tính toán của ông ấy, xuất phát từ sự tức giận trước việc Iran, theo cách nhìn của ông Trump, đã hủy hoại nhiệm kỳ tổng thống của mình".

Những đánh giá trên cho thấy sự khác biệt giữa các tín hiệu ngoại giao tích cực và những lo ngại về nguy cơ leo thang quân sự. Trong khi Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục thúc đẩy giải pháp đàm phán, các nhà phân tích cảnh báo rằng những tính toán chính trị tại Washington có thể ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng đạt được thỏa thuận với Tehran.