Giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững

Chị Ma Thị Dịu, thôn Phiêng Dường, xã Yên Bình, chăm sóc đàn dê của gia đình.

Phát triển sinh kế, mở rộng cơ hội thoát nghèo

Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã triển khai 642 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất với sự tham gia của 13.330 hộ, trong đó có hơn 6.800 hộ nghèo, gần 3.800 hộ cận nghèo và trên 2.700 hộ mới thoát nghèo.

Đa dạng hóa sinh kế và phát triển mô hình giảm nghèo là nội dung trọng tâm của chương trình. Đến nay, tỉnh đã triển khai 391 dự án phát triển sản xuất, gồm 58 dự án trồng trọt, 327 dự án chăn nuôi và 6 dự án phi nông nghiệp, thu hút 8.832 hộ tham gia, trong đó có 4.655 hộ nghèo, 2.582 hộ cận nghèo và 1.547 hộ mới thoát nghèo.

Riêng năm 2025, có 80 dự án, mô hình giảm nghèo đã được triển khai, trong đó có 18 dự án liên kết chuỗi giá trị và 62 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng, phấn đấu giải ngân hoàn thành 100% kế hoạch.

Xã Yên Bình, sau sáp nhập gồm cụm 3 xã vùng cao là Bình Văn, Yên Hân và Yên Cư, đời sống của đồng bào chủ yếu là người dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, với tỷ lệ hộ nghèo cao. Những năm gần đây, ngoài trồng lúa, ngô, người dân đã mở rộng diện tích quế, hồi, phát triển cây thuốc lá và chăn nuôi gia súc; đồng thời nhiều lao động trẻ đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, góp phần cải thiện thu nhập và tạo nền tảng cho công tác giảm nghèo.

Ông Ma Văn Báu, Trưởng thôn Phiêng Dường, xã Yên Bình, cho biết: Đồng thuận của người dân cùng sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương đã tạo chuyển biến rõ nét, thay đổi đời sống và diện mạo vùng quê vốn còn nhiều khó khăn này.

Không dừng lại ở hỗ trợ sinh kế riêng lẻ, xã Yên Phong đã khuyến khích người dân liên kết sản xuất. Tổ hợp tác trồng chè với sự tham gia của 8 hộ nghèo và cận nghèo đã nhận được sự hỗ trợ về giống, phân bón, thiết bị chế biến và tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, qua đó nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất.

Chị Hà Thị Huệ, Tổ hợp tác chè thôn Nà Ngà, xã Yên Phong, chia sẻ: Khi tham gia tổ hợp tác, các thành viên được tiếp cận kỹ thuật và nguồn lực sản xuất tốt hơn, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Hoạt động của tổ hợp tác được kỳ vọng sẽ giúp địa phương phấn đấu giảm ít nhất 52 hộ nghèo và 81 hộ cận nghèo, đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn xã xuống còn khoảng 7,6% trong năm 2025.

Bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống

Thực hiện các chính sách hỗ trợ của Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững, tỉnh Thái nguyên đã miễn, giảm học phí cho 115.707 lượt học sinh; hỗ trợ chi phí học tập cho 180.099 lượt học sinh với tổng kinh phí 247 tỷ đồng. Tỉnh cũng thực hiện phê duyệt danh sách và chi trả hỗ trợ tiền điện cho 220.772 lượt hộ nghèo, với tổng kinh phí hơn 35 tỷ đồng đồng.

Chính sách tín dụng ưu đãi được triển khai hiệu quả, với doanh số cho vay đạt 3.502 tỷ đồng, trên 61.900 lượt khách hàng được vay vốn, trong đó có 14.484 lượt hộ nghèo. Tỉnh bảo đảm 100% hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ nhà ở; cấp thẻ bảo hiểm y tế cho 744.126 lượt đối tượng chính sách xã hội, bảo đảm mọi đối tượng thuộc diện hưởng được cấp thẻ đầy đủ, kịp thời.

Chính sách bảo hiểm y tế cho hộ nghèo giúp nhiều người dân được tạo điều kiện thuận lợi trong chăm sóc sức khỏe.

Chị Dương Thị Tóng, xóm Đồng Rong, xã Dân Tiến, cho biết: Nhờ có thẻ bảo hiểm y tế cho hộ nghèo, con trai tôi mới 3 tháng tuổi khi nhập viện do viêm phổi đã được hưởng đầy đủ chế độ chăm sóc và điều trị, sức khỏe dần hồi phục.

Sau 5 năm triển khai, Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững đã được thực hiện toàn diện, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội ở các địa bàn, đặc biệt là huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn. Hằng năm, chỉ tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo đều đạt và vượt kế hoạch; mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản giảm dần; nguồn lực chương trình bảo đảm đầy đủ từ ngân sách trung ương, đối ứng của địa phương và các nguồn hợp pháp khác.

Hiện nay, toàn tỉnh còn 4 xã có tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo 60-69%; 3 xã từ 50-55%; 8 xã từ 40-50%; 8 xã từ 30-40%; 5 xã từ 20-30%; 12 xã từ 10-20% và 52 xã dưới 10%. Tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của Thái Nguyên vẫn ở mức cao so với bình quân cả nước.

Để tiếp tục giảm tỷ lệ hộ nghèo trong thời gian tới, ông Nguyễn Thành Nam, Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, cho biết: Thái Nguyên quyết tâm triển khai đồng bộ các chương trình, dự án của Trung ương và địa phương đến với bà con vùng khó. Trọng tâm là đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội tại các xã nghèo nhằm phục vụ sản xuất và đời sống, thích ứng với biến đổi khí hậu; chú trọng đào tạo nghề; xây dựng và nhân rộng mô hình sản xuất phù hợp; tăng cường trợ giúp pháp lý để bảo đảm người nghèo thụ hưởng đầy đủ quyền lợi.

Thái Nguyên đặt mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững, hướng tới xây dựng cộng đồng hạnh phúc. Tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều bình quân 1-1,5% mỗi năm; giảm tỷ lệ nghèo tại các xã nghèo ít nhất 3% mỗi năm; giảm hộ nghèo dân tộc thiểu số 3-4% mỗi năm theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026-2030.

Với những kết quả đã đạt được, cùng hệ thống giải pháp đồng bộ và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Thái Nguyên có cơ sở vững chắc để tiếp tục thực hiện thành công mục tiêu giảm nghèo bền vững trong những năm tới.

Thu Trà - Hà Lượng