Giãn trường có giãn áp lực?
TPHCM đang tính toán một bước đi lớn trong quy hoạch đô thị, là di dời các trường đại học và bệnh viện khỏi khu vực nội đô. Chủ trương này không phải mới nhưng lần này được đặt lại trong bối cảnh áp lực giao thông và dân số ở thành phố đã lên đến ngưỡng báo động.
TPHCM hiện có hơn 12,8 triệu phương tiện giao thông, trong đó gần 11,4 triệu xe máy và hơn 1,4 triệu ô tô. Mỗi ngày, hàng triệu người từ các khu vực ngoại thành đổ vào trung tâm để học tập, làm việc hay khám chữa bệnh. Hạ tầng vốn đã chật chội vì vậy càng trở nên quá tải.
Trong cấu trúc đô thị hiện nay, nhiều trường đại học lớn và bệnh viện vẫn tập trung dày đặc ở khu vực nội thành. Điều này khiến dòng người, dòng xe liên tục dồn vào trung tâm, tạo áp lực lên giao thông, bãi đỗ xe và không gian đô thị. Vì vậy, việc di dời các trường đại học ra vùng ven được xem là một giải pháp hợp lý về mặt quy hoạch.
Khi được bố trí ở những khu vực có quỹ đất rộng hơn, các trường có điều kiện phát triển thành những khu đại học tập trung với ký túc xá, trung tâm nghiên cứu, không gian sinh hoạt cho sinh viên. Đây cũng là mô hình đã được nhiều đô thị lớn trên thế giới áp dụng.
Không chỉ vậy, các khu đại học khi hình thành ở vùng ven còn có thể trở thành động lực phát triển cho cả khu vực. Sinh viên đến đâu, dịch vụ, thương mại, nhà ở và đời sống đô thị sẽ dần hình thành ở đó. Tuy nhiên, câu chuyện di dời sẽ không đơn giản nếu chỉ dừng lại ở việc “chuyển địa điểm”.
Một câu hỏi đang được đặt ra khá thẳng thắn rằng, nếu di dời trường học và bệnh viện ra ngoại ô để giảm áp lực dân số trong nội đô, nhưng sau đó quỹ đất này lại được sử dụng để xây dựng các khu chung cư và cao ốc với mật độ cao hơn, thì mục tiêu giãn dân liệu có còn ý nghĩa?
Thực tế cho thấy, nhiều khu đất công sau khi di dời thường trở thành “điểm nóng” phát triển bất động sản. Những khối nhà cao tầng mọc lên, kéo theo lượng cư dân đông hơn nhiều so với trước. Khi đó, áp lực lên hạ tầng giao thông và đô thị không giảm mà thậm chí còn tăng lên. Bởi vậy, vấn đề không phải là di dời hay không di dời, mà là di dời như thế nào.
Việc di dời các trường đại học và bệnh viện cần đi cùng một quy hoạch đô thị tổng thể, trong đó giao thông công cộng phải được đầu tư trước một bước. Khi sinh viên và người lao động có thể tiếp cận các khu đại học bằng metro, xe buýt nhanh hoặc các tuyến kết nối thuận lợi, áp lực lên giao thông sẽ giảm đáng kể.
Song song đó, việc sử dụng quỹ đất sau di dời cũng cần được tính toán cẩn trọng. Thay vì chỉ ưu tiên cho các dự án nhà ở mật độ cao, thành phố nên dành một phần không gian cho công viên, công trình công cộng, trung tâm văn hóa- giáo dục hoặc các tiện ích phục vụ cộng đồng.
Di dời đại học và bệnh viện ra ngoại đô là một bước đi cần thiết. Bởi suy cho cùng, một đô thị đáng sống không chỉ nằm ở những tòa nhà cao tầng, mà ở cách thành phố sắp xếp không gian để con người có thể học tập, làm việc và di chuyển thuận lợi hơn mỗi ngày.
Nguồn Tiền Phong: https://tienphong.vn/gian-truong-co-gian-ap-luc-post1827897.tpo












