Giáo dục AI ở Hà Nội: Công nghệ hỗ trợ, học sinh vẫn là chủ thể

Hà Nội triển khai giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Ảnh: CTV

Sau thời gian thí điểm, năm học 2026-2027, thành phố Hà Nội triển khai nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) tới 100% học sinh từ lớp 1 đến lớp 12, với yêu cầu không tăng tải, không phát sinh chi phí bắt buộc và chú trọng an toàn, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Cách các nhà trường tổ chức nội dung này đang cho thấy những bước đi đầu tiên để AI trở thành một phần của hoạt động học tập.

Từ những giờ học có thêm công nghệ

Tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chương Dương (phường Hồng Hà), giáo viên đã bước đầu sử dụng AI trong thiết kế bài giảng và xây dựng học liệu số.

Chuyên đề giáo dục trí tuệ nhân tạo tại Trường Tiểu học và THCS Chương Dương. Ảnh: CTV

Cô Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trường thường xuyên tổ chức sinh hoạt chuyên đề để giáo viên trao đổi, nâng cao kỹ năng ứng dụng AI. Nhà trường đồng thời chú trọng hướng dẫn học sinh, ngay từ bậc tiểu học, tiếp cận công nghệ phù hợp, biết tìm kiếm thông tin và tương tác an toàn trên môi trường số.

Còn tại Trường Trung học cơ sở chất lượng cao Trưng Vương (xã Quang Minh), công nghệ số được đưa vào giờ học tùy theo nội dung và mục tiêu bài dạy. Qua những tiết học có sử dụng học liệu số, học sinh có thêm cơ hội tìm kiếm thông tin, trao đổi với nhau, trình bày ý tưởng và tự giải quyết nhiệm vụ học tập.

Theo Hiệu trưởng Dương Thị Thanh Tú, việc triển khai giáo dục AI được gắn với mục tiêu hỗ trợ học tập. Nhà trường khuyến khích giáo viên sử dụng học liệu số và công cụ AI phù hợp để chuẩn bị bài, đa dạng cách tiếp cận, đồng thời tạo thêm cơ hội để học sinh tìm tòi, trao đổi và chủ động trong học tập. Công nghệ được xác định là công cụ hỗ trợ giáo viên tổ chức dạy học, không thay thế vai trò của giáo viên.

Trước đó, năm học 2025-2026, khi triển khai thí điểm nội dung này, hơn 1.700 cơ sở giáo dục với gần 1,7 triệu học sinh Thủ đô đã được tiếp cận nội dung giáo dục AI; gần 80.000 lượt cán bộ quản lý, giáo viên được tập huấn, đạt hơn 98,2%. Mức độ hứng thú của học sinh bình quân khoảng 4/5 điểm, riêng cấp trung học cơ sở đạt 4,26 điểm.

Trưởng phòng Giáo dục trung học (Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội) Hà Xuân Nhâm cho biết, kết quả thí điểm cho thấy giáo dục AI có thể triển khai trong thực tế, đồng thời đặt ra yêu cầu phải chuẩn hóa và tổ chức đồng đều hơn. Năm học 2025-2026, mới có 26,5% cơ sở giáo dục triển khai rộng ở đa số khối lớp hoặc toàn trường; 18,2% cơ sở tổ chức được chuyên đề riêng và 64,4% giáo viên tự đánh giá năng lực AI ở mức cơ bản.

Học sinh Trường Tiểu học và THCS Chương Dương ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong học tập. Ảnh: CTV

Với học sinh trung học phổ thông, việc tiếp cận AI cũng đang dần gắn với nhu cầu học tập và định hướng nghề nghiệp. Em Nguyễn Tuấn Anh, học sinh Trường Trung học phổ thông Trần Hưng Đạo - Thanh Xuân chia sẻ: "AI giúp em có thêm một công cụ để tìm hiểu bài và tìm thêm những thông tin mình chưa biết. Qua hướng dẫn của thầy cô, em cũng hiểu rằng không nên phụ thuộc vào AI mà cần kiểm tra lại thông tin, tự suy nghĩ và chịu trách nhiệm với bài làm của mình".

12 tiết cốt lõi, không thêm môn học mới

Năm học 2026-2027, Hà Nội triển khai giáo dục AI tại 100% cơ sở giáo dục, đối với 100% học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 và các lớp giáo dục thường xuyên cấp THPT. Mỗi lớp thực hiện 12 tiết nội dung cốt lõi trong năm học.

Theo ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, giáo dục AI không chỉ là hướng dẫn học sinh sử dụng các công cụ AI tạo sinh. Trước hết, học sinh cần nhận thức đúng về công nghệ, biết giao tiếp, sử dụng, đánh giá và từng bước thiết kế công nghệ. Việc triển khai phải chú trọng đạo đức, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư của người học.

Vì vậy, thành phố xác định giáo dục AI theo hướng tích hợp, không hình thành môn học mới, không có đầu điểm riêng và không làm tăng tải cho học sinh. Các nhà trường tận dụng hạ tầng, thiết bị sẵn có, ưu tiên phần mềm miễn phí hoặc mã nguồn mở phù hợp; không yêu cầu học sinh mua tài khoản, phần mềm hoặc thiết bị để thực hiện nội dung bắt buộc.

Giáo viên tin học giữ vai trò nòng cốt; giáo viên các môn khác đã được bồi dưỡng có thể tham gia theo yêu cầu. Sở tổ chức bồi dưỡng theo 3 mức: Mức 1 phổ cập 8 tiết; mức 2 dành cho giáo viên dạy chuyên đề, tối thiểu 24 tiết; mức 3 dành cho giáo viên cốt cán, 40 tiết.

Thực tế cho thấy, vấn đề được các trường quan tâm là lựa chọn công cụ và bảo đảm an toàn cho học sinh. Sở yêu cầu nhà trường rà soát công cụ trước khi sử dụng, không đưa dữ liệu cá nhân, hình ảnh, giọng nói của học sinh lên nền tảng chưa được rà soát; không sử dụng AI để nhận diện khuôn mặt, giọng nói hoặc dữ liệu tương tự nhằm xác định danh tính cụ thể của từng học sinh trong hoạt động giáo dục AI.

Tài liệu giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh. Ảnh: CTV

Từ những tiết học đang diễn ra ở các trường học trên địa bàn thành phố cho thấy, việc đưa AI vào giáo dục không chỉ nằm ở việc học sinh biết thêm một công cụ mới. Điều quan trọng hơn là các em hình thành được cách sử dụng công nghệ phù hợp với lứa tuổi, biết đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và hiểu trách nhiệm của mình khi sử dụng AI.

Đó cũng là mục tiêu Hà Nội đặt ra khi triển khai giáo dục AI trong năm học 2026-2027: Để công nghệ trở thành một phần hỗ trợ việc học, nhưng người học vẫn là chủ thể của quá trình học tập.