Giáo dục bảo tồn đại dương đến gần hơn với học sinh Việt Nam

Sau 2 năm triển khai, hơn 10.000 học sinh đã hưởng ứng chuỗi hoạt động tìm kiếm ý tưởng bảo tồn đại dương

Dự án được triển khai trong bối cảnh Việt Nam sở hữu đường bờ biển dài hơn 3.260 km, nơi có nhiều cộng đồng dân cư, sinh kế và hệ sinh thái phụ thuộc trực tiếp vào biển. Tuy nhiên, các hệ sinh thái biển đang chịu nhiều áp lực từ ô nhiễm rác thải nhựa, suy giảm đa dạng sinh học và tác động của biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, giáo dục bảo tồn đại dương được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động của thế hệ trẻ.

GS. TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

Trong giai đoạn 2024-2026, dự án “Bảo tồn Đại dương của chúng ta” được triển khai tại hai Khu Dự trữ sinh quyển thế giới là Cù Lao Chàm - Hội An và Rừng ngập mặn Cần Giờ. Trọng tâm của dự án là xây dựng bộ học liệu giáo dục về bảo tồn đại dương dành cho học sinh tiểu học, trung học cơ sở, giáo viên và cộng đồng, đồng thời hỗ trợ các nhà trường đưa nội dung này vào chương trình giảng dạy và hoạt động ngoại khóa.

Thông qua các hoạt động như tập huấn giáo viên, học tập trải nghiệm tại khu dự trữ sinh quyển và các sáng kiến do học sinh đề xuất, dự án hướng đến việc chuyển hóa kiến thức thành hành động thực tiễn trong cộng đồng. Sau hai năm triển khai, hơn 10.000 học sinh đã tham gia chuỗi hoạt động tìm kiếm ý tưởng bảo tồn đại dương trong trường học, với hơn 100 sáng kiến được ghi nhận là có tính ứng dụng cao.

Bà Miki Nozawa - Trưởng ban Giáo dục, Văn phòng UNESCO tại Hà Nội

Bên cạnh đó, khoảng 580 tiết học tích hợp nội dung bảo tồn đại dương đã được tổ chức, thu hút hơn 3.500 học sinh tham gia trực tiếp. Đồng thời, 70 giáo viên đã được nâng cao năng lực chuyên môn để lồng ghép chủ đề bảo tồn biển vào hoạt động giảng dạy, góp phần tạo nền tảng để nội dung dự án tiếp tục được duy trì và mở rộng trong hệ thống giáo dục.

Các hoạt động truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng cũng được triển khai song song. Cuộc thi “Vẽ tương lai biển - Viết tương lai em” đã thu hút hơn 7.000 bài dự thi từ học sinh trên cả nước. Trong khi đó, Ngày hội Đại dương Xanh tổ chức tại AEON MALL Hà Đông ghi nhận hàng chục nghìn lượt khách tham quan, góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ đại dương và môi trường tới cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.

Các hoạt động truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng cũng được triển khai song song

Tại Hội thảo, bà Miki Nozawa, Trưởng Ban Giáo dục Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, đánh giá cao cách tiếp cận tích hợp của dự án khi kết nối giáo dục với khoa học bảo tồn và cộng đồng địa phương. Theo bà, khi học sinh được tiếp cận tri thức khoa học gắn với trải nghiệm thực tế, các em không chỉ hiểu vấn đề môi trường mà còn có khả năng đề xuất giải pháp phù hợp với bối cảnh sống của mình.

Ở góc độ cơ quan nghiên cứu và triển khai, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh dự án đã tạo ra mạng lưới kết nối giữa nhà trường, cộng đồng, khu dự trữ sinh quyển, các nhà khoa học và tổ chức quốc tế. Theo ông, đây không chỉ là một chương trình giáo dục mà còn là hành trình nuôi dưỡng nhận thức và trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ đối với tương lai đại dương.

Các đại biểu tham dự Hội thảo cũng tập trung thảo luận định hướng duy trì và nhân rộng mô hình trong thời gian tới. Trong đó, việc lồng ghép nội dung bảo tồn đại dương vào chương trình giáo dục chính khóa, phát huy vai trò của các khu dự trữ sinh quyển như không gian học tập thực tiễn, cũng như tăng cường phối hợp giữa các bên liên quan được xem là những yếu tố then chốt.

Từ các kết quả đạt được, các bên liên quan kỳ vọng mô hình giáo dục bảo tồn đại dương sẽ tiếp tục được mở rộng, trở thành một phần trong hệ sinh thái giáo dục bền vững, góp phần nâng cao nhận thức và hành động của thế hệ trẻ đối với môi trường biển trong tương lai.