Giáo dục năng lượng sạch cần chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng và thói quen

Toàn cảnh hội thảo.

Ngày 22/10, Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục (Bộ GD&ĐT) phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong trường trung học và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên”.

Hội thảo tập trung chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm triển khai tại địa phương, giới thiệu các sản phẩm chuyên môn và đề xuất giải pháp thúc đẩy giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong nhà trường.

Từ thí điểm thực tiễn đến hoàn thiện công cụ đánh giá

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS Vũ Thị Hạnh - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục - cho biết, trong giai đoạn 2024–2026, hoạt động giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo được triển khai thí điểm tại 4 địa phương: Ninh Thuận, Sóc Trăng, Quảng Trị và Hà Tĩnh.

Tính chung giai đoạn này, chương trình có sự tham gia của khoảng 250 cán bộ quản lý, giáo viên; 400 học sinh và 150 học viên tại các trường trung học và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên.

Quá trình triển khai được thực hiện theo từng giai đoạn, gắn với nghiên cứu, xây dựng tài liệu, tập huấn và trao đổi chuyên môn tại địa phương. Năm 2024, hoạt động được triển khai tại Ninh Thuận và Sóc Trăng, với sự tham gia của gần 100 cán bộ quản lý, giáo viên và khoảng 250 học sinh thuộc 4 trường THCS.

TS Vũ Thị Hạnh - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục phát biểu tại hội thảo.

Trên cơ sở kết quả và kinh nghiệm bước đầu, năm 2026, hoạt động tiếp tục được triển khai tại Quảng Trị và Hà Tĩnh, hướng tới đối tượng học sinh THPT và học viên các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên.

Trong tháng 9 và tháng 10/2026, Viện phối hợp với Sở GD&ĐT hai tỉnh tổ chức các hoạt động tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và học viên. Nội dung tập trung vào kiến thức cơ bản về năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; hướng dẫn lồng ghép nội dung này vào hoạt động dạy học, giáo dục; sử dụng khung đánh giá và tổ chức các hoạt động tương tác, thảo luận, thực hành gắn với tình huống sử dụng năng lượng trong đời sống.

Theo TS Vũ Thị Hạnh, kết quả triển khai tại các địa phương là cơ sở để Viện tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện khung đánh giá, hướng dẫn tự đánh giá và tài liệu giáo dục phù hợp với thực tiễn nhà trường.

Đáng chú ý, giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo không chỉ dừng ở việc nâng cao hiểu biết mà cần chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng, thói quen và hành động tích cực, bền vững. Điều này đặt ra yêu cầu về cách tiếp cận giáo dục gắn với thực tiễn, tạo cơ hội để người học vận dụng kiến thức vào đời sống.

Chuyên gia chia sẻ tại hội thảo.

Gắn kiến thức với thực tiễn, hình thành hành vi sử dụng

Đại diện nhóm nghiên cứu của Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục, ThS Dương Thị Thu Hương giới thiệu khung đánh giá giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong nhà trường, tập trung vào cấu trúc, nội dung đánh giá và hướng dẫn vận dụng.

Công cụ này được xây dựng nhằm hỗ trợ các cơ sở giáo dục xem xét thực trạng triển khai, nhận diện điểm mạnh, hạn chế và xác định giải pháp cải tiến phù hợp với điều kiện thực tế. Qua đó, nhà trường có thêm cơ sở để rà soát hoạt động giáo dục, xác định những nội dung cần ưu tiên và điều chỉnh cách tổ chức thực hiện.

ThS Dương Thị Oanh, Đại diện nhóm Nghiên cứu, VESPI, phát biểu tại hội thảo

Bên cạnh khung đánh giá, nhóm nghiên cứu giới thiệu tài liệu “Giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong nhà trường phổ thông và trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên”. Tài liệu được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu và tổng kết thực tiễn triển khai, dự kiến xuất bản trong thời gian tới.

Các sản phẩm chuyên môn này hướng tới hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên tổ chức và tích hợp nội dung giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo vào hoạt động dạy học, giáo dục theo hướng phù hợp, thiết thực và hiệu quả.

Tại Hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện cơ sở giáo dục tập trung trao đổi về thực tiễn triển khai tại địa phương, khả năng vận dụng khung đánh giá và tài liệu hướng dẫn; đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong nhà trường.

Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu gắn kiến thức với thực tiễn, tăng cường sự tham gia của học sinh, học viên trong các hoạt động giáo dục. Qua đó, người học không chỉ hiểu về năng lượng sạch, năng lượng tái tạo mà còn từng bước phát triển kỹ năng, hình thành thói quen và hành vi sử dụng năng lượng có trách nhiệm.

Việc vận dụng các công cụ đánh giá và tài liệu hướng dẫn cũng cần phù hợp với đặc điểm của từng cơ sở giáo dục, đối tượng người học và điều kiện tổ chức thực hiện. Đây là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm chuyên môn, nâng cao khả năng áp dụng trong thực tiễn.

Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo.

Trong thời gian tới, Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục định hướng tiếp tục hoàn thiện, phổ biến các sản phẩm nghiên cứu; tăng cường bồi dưỡng giáo viên, hỗ trợ các cơ sở giáo dục vận dụng tài liệu và khung tự đánh giá, từng bước mở rộng hoạt động phù hợp với điều kiện thực tế.

Viện cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ của UNICEF Việt Nam và sự phối hợp của các địa phương nhằm thúc đẩy giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong nhà trường.

Từ kết quả thí điểm tại 4 địa phương, việc tiếp tục hoàn thiện nội dung, phương pháp và công cụ đánh giá sẽ góp phần tạo cơ sở cho các cơ sở giáo dục tổ chức hoạt động phù hợp hơn. Qua đó, giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo từng bước gắn với quá trình học tập và rèn luyện của học sinh, học viên, góp phần nâng cao nhận thức, phát triển kỹ năng và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với môi trường và phát triển bền vững.

Hội thảo diễn ra thành công tốt đẹp.