Giáo sư AI rời Mỹ về nước, tìm 'không gian tự do hơn' cho nghiên cứu

Theo thông báo đăng trên trang web của Đại học Westlake, ông Ling Haibin hiện giữ chức giáo sư chủ nhiệm tại Khoa Trí tuệ nhân tạo, đồng thời dẫn dắt Phòng thí nghiệm Tính toán thông minh và Ứng dụng của trường.

Ling Haibin, 52 tuổi, từng là Giáo sư chương trình Empire Innovation - sáng kiến thu hút nhà khoa học hàng đầu của bang New York - tại Đại học Stony Brook (bang New York, Mỹ) và là Viện sĩ IEEE - cấp bậc cao nhất của Viện Kỹ sư Điện và Điện tử quốc tế.

Chia sẻ về quyết định chuyển hướng sự nghiệp, ông cho biết Đại học Westlake mang lại mức độ tự do và cởi mở cao hơn cho việc theo đuổi các hướng nghiên cứu mới.

“Các lĩnh vực AI truyền thống đã đạt tới độ chín nhất định. Để tạo ra những đột phá thực sự, cần có những khám phá mới mẻ hơn”, Giáo sư Ling Haibin nói, đồng thời cho biết ông cảm nhận được môi trường học thuật cởi mở và sự hỗ trợ mạnh mẽ tại Westlake.

Ông Ling Haibin hiện là giáo sư chủ nhiệm tại Khoa Trí tuệ nhân tạo, Đại học Westlake (Hàng Châu, Trung Quốc). Ảnh: Westlake University

Từ nghiên cứu lá cây đến ứng dụng nhận diện thực vật toàn cầu

Giáo sư Ling Haibin được biết đến rộng rãi là cha đẻ của LeafSnap - ứng dụng di động đầu tiên trên thế giới cho phép nhận diện thực vật thông qua hình ảnh lá cây. Ý tưởng này xuất phát từ một đề tài nghiên cứu tiến sĩ của ông, sử dụng máy tính để phân biệt hình dạng lá.

LeafSnap không chỉ giúp người dùng nhận diện cây cối, mà còn cung cấp thông tin về đa dạng sinh học, cách chăm sóc cây cảnh, chẩn đoán bệnh và quản lý bộ sưu tập thực vật cá nhân. Ứng dụng nhanh chóng trở nên phổ biến và trở thành tiền đề cho hàng loạt ứng dụng nhận diện sinh vật/nhận diện hình ảnh sau này.

Nhà khoa học tiên phong trong thị giác máy tính và AI

Theo Đại học Stony Brook, năm 2023, ông Ling Haibin được phong danh hiệu Viện sĩ IEEE nhờ những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực thị giác máy tính, đặc biệt là các hướng theo dõi thị giác (visual tracking) và so khớp hình ảnh (visual matching).

IEEE chỉ trao danh hiệu Fellow cho những hội viên có thành tựu khoa học xuất sắc, được đồng nghiệp quốc tế đề cử và có có tác động đáng kể tới xã hội.

Phát biểu nhân sự kiện này, Ling Haibin cho biết: “Danh hiệu Viện sĩ IEEE không chỉ là sự ghi nhận cho công trình nghiên cứu của tôi, mà còn khẳng định tôi là một phần của cộng đồng khoa học toàn cầu với những chuẩn mực xuất sắc”.

Các hướng nghiên cứu chính của ông bao gồm thị giác máy tính, thực tế tăng cường (AR), phân tích hình ảnh y sinh, học máy, bảo vệ quyền riêng tư liên quan đến dữ liệu hình ảnh và tương tác người - máy, với mục tiêu giúp máy móc có khả năng “nhìn” và tương tác với thế giới trực quan giống con người hơn.

Ông Ling Haibin từng là giáo sư Đại học Stony Brook (bang New York, Mỹ) Ảnh: Đại học Stony Brook

Thành tích học thuật nổi bật

Ling Haibin sinh ra và lớn lên tại tỉnh Quý Châu, tây nam Trung Quốc. Từ nhỏ, ông đã bộc lộ năng khiếu toán học, từng giành suất tham dự trại huấn luyện Olympic Toán học mùa đông và được tuyển thẳng vào Đại học Bắc Kinh năm 1992.

Sau khi hoàn thành chương trình cử nhân Toán học, ông tiếp tục học thạc sĩ Khoa học Máy tính tại Đại học Bắc Kinh, rồi làm trợ lý nghiên cứu tại Microsoft Research Asia trước khi sang Mỹ làm tiến sĩ tại Đại học Maryland.

Trong quá trình nghiên cứu tiến sĩ, ông Ling Haibin lựa chọn thị giác máy tính, lĩnh vực còn khá mới mẻ thời điểm đó, làm hướng đi chính. Sau này, ông mở rộng sang bài toán theo dõi các đối tượng chuyển động. Đây là công nghệ đóng vai trò nền tảng trong giám sát an ninh, chẩn đoán y khoa và các ứng dụng AR/VR.

Ông từng nghiên cứu ngắn hạn tại Đại học California, Los Angeles (UCLA) và Siemens Corporate Research, trước khi gia nhập Đại học Temple năm 2008. Năm 2019, ông chuyển sang Đại học Stony Brook với danh hiệu Giáo sư chương trình Empire Innovation.

Theo Stony Brook University, Ling Haibin là chủ nhân Giải thưởng CAREER của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF), đã công bố hơn 300 bài báo khoa học, với hơn 29.000 lượt trích dẫn. Năm 2024, ông được Clarivate xếp vào nhóm 1% nhà nghiên cứu được trích dẫn nhiều nhất thế giới.

Làn sóng dịch chuyển học giả về châu Á

Quyết định của Giáo sư Ling Haibin diễn ra giữa làn sóng ngày càng nhiều nhà khoa học Trung Quốc rời Mỹ, trong bối cảnh môi trường nghiên cứu tại Mỹ có nhiều thay đổi về chính sách và ngân sách. Không ít chuyên gia cũng rời các cơ sở nghiên cứu tại châu Âu, Canada và Australia để tìm môi trường học thuật mới.

Với Ling Haibin, việc trở về châu Á lần này được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn nghiên cứu mới, nơi ông có thể tiếp tục theo đuổi những hướng đi đột phá trong trí tuệ nhân tạo và thị giác máy tính, trong một không gian học thuật mà ông cho là tự do và cởi mở hơn.

Hoàng Linh