Giao tranh Mỹ - Iran tái bùng phát, Tehran kêu gọi nối lại đối thoại
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 31/8 tuyên bố trong cuộc gặp với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, rằng Iran vẫn đang tìm kiếm một giải pháp thông qua đàm phán cho cuộc xung đột với Mỹ. Tuyên bố này được đưa ra một ngày sau khi Mỹ và Iran tái diễn các hành động thù địch lần đầu tiên kể từ cuối tháng 7, khiến giá dầu tăng hơn 3,5%.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: X)
Những bình luận của ông Pezeshkian được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải một đoạn video tạo bởi trí tuệ nhân tạo (AI), mô phỏng cảnh đảo Kharg - trung tâm dầu khí của Iran - bị phá hủy.
Không có bằng chứng nào cho thấy một cuộc tấn công như vậy đã xảy ra. Một quan chức Mỹ cho biết, quân đội nước này không nhắm mục tiêu vào đảo Kharg trong các cuộc không kích đêm 30/8.
Thay vào đó, lực lượng Mỹ đã tấn công hai bệ phóng của Iran trên đảo Larak (nằm cách đảo Kharg khoảng 660km về phía đông). Hành động này đã buộc Iran đáp trả bằng cách tấn công hai căn cứ của Mỹ tại Jordan, theo thông tin từ truyền thông Iran.
Việc tái bùng phát xung đột diễn ra sau nhiều ngày chính quyền của Tổng thống Donald Trump đẩy mạnh nỗ lực trừng phạt Tehran cùng các đối tác kinh doanh của nước này bằng những biện pháp trừng phạt kinh tế nặng nề, thay vì chọn giải pháp quân sự. Tiến trình ngoại giao hiện vẫn đang bế tắc.
Trong cuộc trao đổi với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi bên lề hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Kyrgyzstan, ông Pezeshkian đã cáo buộc Mỹ không thực hiện các cam kết trong những thỏa thuận trước đây.
“Tuy nhiên, chúng tôi vẫn đang nỗ lực đạt được thỏa thuận và sự thấu hiểu, đồng thời tin rằng việc tiếp tục chiến tranh không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai - dù là cho chúng tôi, cho khu vực hay nhân loại”, hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran dẫn lời ông nói. “Chúng tôi tin rằng giải pháp cho các vấn đề hiện nay là đối thoại và hợp tác, và cần tận dụng mọi khả năng để ngăn chặn sự lan rộng của tình trạng mất an ninh và xung đột”.
Mở rộng hợp tác Ấn Độ - Iran
Tại cuộc gặp, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nói với Tổng thống Iran, rằng Ấn Độ muốn "mở rộng và đa dạng hóa" quan hệ thương mại với Iran.
"Chúng tôi tái khẳng định cam kết tăng cường tình hữu nghị lâu đời giữa Ấn Độ và Iran trên nhiều lĩnh vực”, ông Modi chia sẻ trên mạng xã hội X. "Chúng tôi mong muốn mở rộng và đa dạng hóa cơ cấu thương mại trong thời gian tới”.
Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát.
Tuyên bố của Thủ tướng Ấn Độ được đưa ra trong bối cảnh Bộ Tài chính Mỹ đang triển khai chiến dịch cô lập Iran về mặt kinh tế, nhằm cắt đứt các mối liên kết tài chính của Iran trên toàn cầu.
Ấn Độ là một trong năm đối tác thương mại lớn nhất của Iran, nhưng kim ngạch thương mại song phương đã sụt giảm hơn 90%, từ mức khoảng 17 tỷ USD trong giai đoạn 2018-2019 xuống còn khoảng 1,6 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026. Hiện nay, hàng hóa xuất khẩu của Ấn Độ sang Iran chủ yếu giới hạn ở các mặt hàng được miễn trừ vì lý do nhân đạo.
Thủ tướng Modi cũng cho biết, ông và Tổng thống Iran đã thảo luận về tình hình hiện tại ở Trung Đông, đồng thời khẳng định "Ấn Độ sẽ tiếp tục ủng hộ mọi nỗ lực nhằm đảm bảo hòa bình lâu dài”.
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết Thủ tướng đã "bày tỏ lo ngại về sự leo thang căng thẳng" và "nhấn mạnh lại lập trường nhất quán của Ấn Độ rằng mọi vấn đề cần được giải quyết thông qua đối thoại và ngoại giao”.
Ông Modi cũng kêu gọi bảo vệ quyền tự do hàng hải và thương mại, nhấn mạnh rằng thường dân và cơ sở hạ tầng dân sự - bao gồm tàu thuyền thương mại và thuyền viên - tuyệt đối không được phép bị tổn hại trong bất kỳ hoàn cảnh nào. 10 thuyền viên Ấn Độ đã thiệt mạng trong các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền thương mại quanh eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 2.
