Gieo chữ bên dòng Sê Băng Hiêng

Bản Tà Păng cách trung tâm xã Hướng Lập khoảng hơn 10km, là khu vực thường bị chia cắt vào mùa mưa lũ. Cuộc sống của đồng bào Vân Kiều ở đây chủ yếu dựa vào sản xuất nương rẫy, tự cung tự cấp nên vẫn còn nhiều vất vả, nhọc nhằn.

Thầy giáo Trương Vĩnh Tiến ở điểm trường thôn Tà Păng, xã Hướng Lập - Ảnh: T.L

Thầy giáo Trương Vĩnh Tiến vốn quê gốc ở xã Triệu Bình, một vùng quê đất đai màu mỡ, nổi tiếng với nghề trồng lúa nước và giàu truyền thống hiếu học. Năm 1976, thầy Tiến cùng gia đình ngược miền Tây Quảng Trị và chọn vùng đất Tân Lập để lập nghiệp cho đến ngày nay. Cách đây tròn 30 năm, sau khi tốt nghiệp trung cấp sư phạm Quảng Trị, thầy Tiến được phân công về dạy học tại địa bàn xã Hướng Lập.

Với những ai từng đặt chân đến xã Hướng Lập trước khi có tuyến đường Hồ Chí Minh vắt qua đỉnh Sa Mù, kỷ niệm về chuyến đi băng rừng lội suối trên đỉnh Trường Sơn thật khó quên. Muốn vào Hướng Lập, mọi người phải đi bộ khoảng 2 ngày, thậm chí có đoạn phải đi vòng về phía sườn Tây của dãy núi bằng cách "mượn đường" của nước bạn Lào. Bởi vậy, nhắc đến Hướng Lập ngày ấy cũng đồng nghĩa nói về một vùng đất nghèo khó, lạc hậu.

Lớp học ghép ở thôn Tà Păng, xã Hướng Lập - Ảnh: T.L

Điểm trường đầu tiên thầy Tiến dừng chân là bản Cù Bai, sau đó lần lượt là các bản Cuôi, Sê Pu… và hiện tại là Tà Păng. “Tính ra, tôi chỉ còn hơn 3 năm nữa là nghỉ hưu, khoảng thời gian còn lại, tôi tình nguyện gắn bó với Tà Păng. Bởi các em học sinh nơi đây rất cần kiến thức để vươn lên trong cuộc sống và đóng góp xây dựng bản làng ấm no hơn”, thầy Tiến tâm sự.

Nếu như thầy Tiến là người có nhiều năm gắn bó với đất và người bên dòng Sê Băng Hiêng, nhiều thế hệ học sinh giờ đã trưởng thành và trở thành những cán bộ chủ chốt của địa phương, thì cô giáo Phương Ngọc lại là người vừa đến với Tà Păng 2 năm nay. Tà Păng xa xôi. Tà Păng còn nghèo khó, lam lũ, nhưng chính tình cảm chân thành, mộc mạc của người dân và những nụ cười hồn nhiên của trẻ thơ đã "neo giữ” cô Ngọc ở lại với bản làng.

“Ban đầu mới vào dạy học tôi cũng rất lo lắng và nhớ nhà, nhưng tình thương yêu và mong muốn được chia sẻ với cuộc sống của đồng bào Vân Kiều đã giúp tôi tự tin để đồng hành cùng các cháu nhỏ nơi vùng đất biên giới này”, cô Ngọc chia sẻ.

Cô Hoàng Phương Ngọc, giáo viên mầm non tại điểm trường thôn Tà Păng, xã Hướng Lập - Ảnh: T.L

Nói về sự nghiệp “trồng người” ở dọc theo đôi bờ dòng Sê Băng Hiêng, không thể không ghi nhận những đổi thay kỳ diệu của bậc học mầm non với 11 điểm trường trên địa bàn xã Hướng Lập hiện nay với gần 300 học sinh. Với những “người mẹ thứ hai” như cô giáo Phương Ngọc, việc học của các em đã thực sự thuận lợi hơn rất nhiều. Trẻ từ 3-5 tuổi đều được đến lớp mầm non, được cô giáo chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ và giúp các em vượt qua rào cản về ngôn ngữ, cũng như sự rụt rè để tự tin để sẵn sàng bước vào lớp 1.

Từ ngày 1/7/2025, sau khi sáp nhập 2 đơn vị hành chính, bậc tiểu học và THCS của xã Hướng Lập hiện có 8 điểm trường ở các thôn, bản với 40 lớp học, gần 750 học sinh. Tại các điểm trường lẻ như Tà Păng, Cù Bai, Sê Pu, A Xóc-Cha Lỳ, Tri, Cợp, Trăng-Tà Puồng…, cơ sở vật chất phục vụ dạy và học nhìn chung đã được đầu tư khá khang trang.

Không chỉ truyền thụ kiến thức, các thầy cô giáo còn đóng vai trò như những người thân trong gia đình, luôn tận tình động viên, nhắc nhở để các em hiểu rằng chỉ có học tập mới là con đường mang lại một tương lai tươi sáng hơn.

Các em học sinh sau giờ tan học ở điểm trường tiểu học thôn Cù Bai, xã Hướng Lập - Ảnh: T.L

Cô giáo Hồ Thị Như Oanh, một người con của đồng bào dân tộc thiểu số Bru-Vân Kiều tâm sự: “Giảng dạy không chỉ là trao đi kiến thức, mà thầy cô còn là gương sáng giúp các em có thêm niềm tin và nghị lực để vươn lên, viết tiếp những ước mơ ngay trên mảnh đất quê hương”.

Để nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương, đội ngũ giáo viên đã tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy và ứng dụng giáo án điện tử, giúp những tiết học nơi biên cương trở nên sinh động và hiệu quả hơn. “Chặng đường phía trước đối với chúng tôi vẫn còn nhiều thách thức, nhưng những kết quả đạt được trong công tác giáo dục ở một địa bàn vùng khó như xã Hướng Lập là hành trang quan trọng để đội ngũ giáo viên chúng tôi nỗ lực nhiều hơn nữa vì sự nghiệp trồng người”, thầy giáo Nguyễn Đình Nghĩa, Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và THCS Hướng Lập khẳng định.

Hướng Lập, vùng đất trải dài bên dòng Sê Băng Hiêng đang đổi thay từng ngày. Như dòng Sê Băng Hiêng kia, mỗi thầy cô giáo ở xã Hướng Lập cũng đang ngày đêm miệt mài gieo chữ, thắp lên ánh sáng niềm tin cho mỗi cuộc đời nơi vùng đất biên cương xa xôi mà kiên cường giữa đại ngàn miền Tây Quảng Trị.